Brief regering : Vierde monitor effecten loslaten verlaagde omzetdrempels

Nr. 314
BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 22 april 2026

In de zorg golden van 2008 tot en met 2022 verlaagde omzetdrempels voor het concentratietoezicht
op grond van de Mededingingswet (Mw)1. Dit betekent dat in de zorg, ten opzichte van andere sectoren, concentraties, zoals
een fusie of overname, al bij een lager omzetniveau gemeld moesten worden bij de Autoriteit
Consument & Markt (ACM). In 2022 besloot de toenmalig Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (VWS) de verlaagde omzetdrempels in de zorg los te laten naar aanleiding
van een evaluatie door AEF. De Minister van VWS oordeelde dat – gegeven de huidige
uitdagingen in de zorg – de beperkte impact van de verlaagde omzetdrempels op het
voorkomen en beperken van nadelige effecten van concentraties niet in verhouding stond
tot de (administratieve) lasten die de drempels met zich meebrengen voor zorgaanbieders.
AEF constateerde dat er jaarlijks gemiddeld één zaak in dit verlaagde omzetsegment
werd tegengehouden2. Vanaf 1 januari 2023 gelden in de zorgsector daarom geen aparte regels, en is het
concentratietoezicht door de ACM in alle economische sectoren gelijk. Op verzoek van
de Kamer wordt sindsdien gemonitord wat de effecten zijn van dit besluit3.

In lijn met voorgaande jaren informeert het kabinet de Kamer in deze brief over de
laatste trends en ontwikkelingen rondom concentraties in de zorg4, evenals de effecten van het loslaten van de verlaagde omzetdrempels.

Stabiel beeld, geen zorgwekkende signalen

Op 14 april jl. heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de Informatiekaart Concentraties in de zorg in het jaar 2025 gepubliceerd5. Deze informatie heeft zij aangevuld met een analyse naar de effecten van het vervallen
van de verlaagde omzetdrempels6. Daartoe vraagt de NZa bij iedere concentratie die zij toetst in het kader van de
Zorgspecifieke fusietoets (Zft) of die concentratie ook gemeld had moeten worden bij
de ACM als de verlaagde omzetdrempels op grond van de Mw nog wel van kracht zouden
zijn.

Uit de cijfers uit de Informatiekaart blijken geen zorgwekkende ontwikkelingen. Als
er gekeken wordt naar bijvoorbeeld concentraties met betrokkenheid van private equity,
zien we het afgelopen jaar een toename, maar vindt dit ook plaats na een afname van
vorig jaar. Het percentage concentraties waarbij private equity is betrokken schommelt
de afgelopen jaren rond de 50 procent.

Monitor verlaagde omzetdrempels

Uit de gegevens van de monitor van de verlaagde omzetdrempels van de NZa blijkt dat
4 aanvragen in 2025 in het verlaagde omzetsegment vielen. Deze aanvragen zouden in
het verleden dus wel getoetst worden door de ACM, maar sinds 1 januari 2023 niet meer.
Dit aantal is lager dan in voorgaande jaren waarin tussen de 8 en 12 concentraties
in het verlaagde omzetsegment vielen (2021–2024). Het aantal goedgekeurde concentraties
in het verlaagde omzetsegment ten opzichte van het totaal aantal gemelde concentraties
is ook gedaald:

Jaar

Totaal aantal goedgekeurde concentratieaanvragen bij de NZa

Aantal goedgekeurde concentraties meldingsplichtig

%

2025

220

4

2%

2024

214

8

4%

2023

2001

12

6%

2022

196

8

4%

2021

184

11

6%

Bron: NZa, Resultaten monitor verlaagde omzetdrempels in het jaar 2025

X Noot

1

Het aantal goedgekeurde concentratieaanvragen bij de NZa is bijgewerkt ten opzichte
van de tweede monitor verlaagde omzetdrempel. Hier stond in de tweede monitor 175,
maar moet 200 zijn. Het percentage is bijgewerkt van 7% naar 6%.

Achtergrond: omzetdrempels bij concentratietoetsing

Bij omzetten van een bepaalde hoogte moeten zorgpartijen hun concentratie niet alleen
melden bij de NZa, maar ook bij de ACM. De ACM toets de voorgenomen concentratie dan
aan de mededingingsregels. Vergeleken met de regels en omzetdrempels voor andere economische
sectoren, moesten zorgpartijen tot 1 januari 2023 hun concentratie al bij een lager
omzetniveau melden bij de ACM.

Tot 1 januari 2023 golden de volgende regels (omzetdrempels) voor de zorg:

• Ten minste twee van de betrokken ondernemingen hebben in het voorgaande kalenderjaar
met het verlenen van zorg ieder afzonderlijk een omzet behaald van meer dan 5,5 miljoen
euro.

• Gezamenlijk hebben alle betrokken ondernemingen wereldwijd een jaaromzet van meer
dan 55 miljoen euro, én

• Minimaal twee van de betrokken ondernemingen hebben elk minstens 10 miljoen euro omzet
in Nederland behaald.

Sinds 1 januari 2023 zijn de regels voor ACM-melding voor alle sectoren weer gelijk.
De omzetdrempels zijn:

• De ondernemingen die samengaan, hebben samen wereldwijd een jaaromzet van 150 miljoen
euro of meer, én

• Minimaal twee van de betrokken ondernemingen hebben elk in Nederland een jaaromzet
van 30 miljoen euro of meer behaald.

In 2025 is het aantal concentraties in het verlaagde omzetsegment met betrokkenheid
van private equity relatief gezien hetzelfde gebleven (1 van de 4 concentraties in
2025 t.o.v. 2 van de 8 concentraties in 2024). Dezelfde cijfers gelden voor concentraties
met betrokkenheid van een buitenlandse partij. Het aantal concentraties met betrokkenheid
een organisatie die vaker aanvragen indient, is in 2025 helemaal niet voorgekomen.
Dit jaar laat de NZa-monitor zien dat in het verlaagde omzetsegment nog steeds geringe
variatie over de jaren zichtbaar is tussen concentraties naar sector, betrokkenheid
van private equity, betrokkenheid van een buitenlandse partij en regio. Het besluit
om de verlaagde omzetdrempels los te laten lijkt dus net als voorgaande jaar geen
aanzuigende werking te hebben op een specifiek type concentratie die anders getoetst
zou moeten worden of eerder is afgewezen door de ACM. Daarmee wordt gecalculeerd gedrag
door aanbieders uitgesloten.

Conclusie en vervolg

In de afgelopen jaren heeft het loslaten van de verlaagde omzetdrempels niet geleid
tot significante gevolgen voor het zorglandschap. Dit wordt bevestigd door de NZa.
Daarom heeft het kabinet, in overleg met de NZa, besloten om de aanvullende monitor
van de NZa naar de effecten van het loslaten van de verlaagde omzetdrempels te beëindigen.
Dit heeft ook positieve effecten op administratieve lasten van zowel zorgaanbieders
als uitvoeringslasten bij de NZa. De NZa zal haar jaarlijkse Informatiekaart concentraties
in de zorg wel voortzetten.

Tegelijkertijd wil dit kabinet voorkomen dat zich evident onwenselijke concentraties
kunnen voordoen in de zorg. Het kabinet werkt daarom aan aanscherpingen van de Zft
om de NZa meer mogelijkheden te geven om evident onwenselijke fusies te kunnen tegenhouden.

De toezegging om dit wetsvoorstel in het tweede kwartaal 2026 naar de Kamer te sturen,
is helaas niet haalbaar. Dit vanwege opgelopen vertraging door de uitvoering van de
noodzakelijke toetsen. Het kabinet streeft ernaar om het wetsvoorstel in het derde
kwartaal 2026 naar de Kamer te sturen.

Daarnaast werkt het Kamerlid Bushoff aan het initiatiefvoorstel om de ACM een inroepbevoegdheid
(ook wel call-in bevoegdheid) te geven. Het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
(EZK) kijkt hier scherp naar, ook gezien het voornemen in het coalitieakkoord om de
ACM nieuwe instrumenten te geven, waaronder de inroepbevoegdheid. Doel van deze maatregel
is het bevorderen van eerlijke concurrentie in de gehele economie. In de uitwerking
wordt gezorgd voor het beperken van de regeldruk en onzekerheid. Deze maatregel heeft
ook gevolgen voor fusies en overnames in de zorg. Daarover vindt afstemming plaats
tussen de betrokken ministeries. De Kamer wordt als vanzelfsprekend geïnformeerd over
de voortgang.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
S.T.M. Hermans