Brief regering : Appreciatie moties ingediend bij tweeminutendebat Hersteloperatie Kinderopvangtoeslag

Nr. 100
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 21 april 2026

In het tweeminutendebat Hersteloperatie kinderopvangtoeslag van 16 april 2026 met
de Staatssecretaris Herstel Toeslagen zijn ondermeer de datakluis en de problematiek
rondom zelfstandigen die werkzaam waren voor de hersteloperatie aan de orde gekomen.
Het is begrijpelijk dat er bij uw Kamer hierover zorgen zijn en het is vervelend dat
hierover onrust is. De Kamer zal komende maanden geïnformeerd blijven worden over
beide onderwerpen. De Staatssecretaris van Herstel Toeslagen heeft bij het debat toegezegd
dat zij mij vraagt de door uw leden ingediende moties op de onderwerpen zelfstandigen
en datakluis schriftelijk te appreciëren voor de stemmingen van dinsdag 21 april 2026.
Hierbij ontvangt u mede namens (voor de motie 36 708-83) de Staatssecretaris Herstel Toeslagen, deze appreciaties.

Motie van de leden Ergin en Jimmy Dijk (Kamerstuk 36 708, nr. 84)

In deze motie wordt de regering verzocht om de toezegging om zelfstandigen financieel
te ontzorgen bij eventuele naheffingen in de periode tussen 1 januari en 1 april 2025
na te komen en de eerdere communicatie waarin met deze toezegging geen rekening werd
gehouden, in te trekken.

Motie van het lid Van Eijk (ter vervanging van Kamerstuk 36 708, nr. 91)

In deze motie wordt de regering verzocht dat zelfstandigen niet direct of indirect
worden geconfronteerd met naheffingen of boetes voor hun werk voor de hersteloperatie
toeslagen.

Over het onderwerp in deze beide moties heb ik uw Kamer mede namens de Staatssecretaris
Herstel Toeslagen op 16 april 2026 een brief gestuurd waarnaar ik graag verwijs.1 Zoals in die brief is aangegeven geldt dat voor iedereen dezelfde wetten en regels
van toepassing zijn. In het bijzonder voor de overheid, daarom is het belangrijk dat
de Dienst Toeslagen en andere overheidsorganisaties geen andere behandeling krijgen
dan andere opdrachtgevers. Graag wil ik ook andermaal benadrukken dat de ingehuurde
zelfstandigen die werken aan de hersteloperatie geen partij zijn in de eind 2024 gedane
toezegging (waarvan op 10 februari 2025 is aangegeven dat deze niet werd voortgezet
vanaf 1 april 2025) tussen de Dienst Toeslagen en de bureaus die tussenkomst verlenen
(hierna: brokers) waarvoor de ingehuurde zelfstandigen werken. De toezegging aan de
brokers om eventuele naheffingsaanslagen premies werknemersverzekeringen en daaraan
gerelateerde boetes te vergoeden over de periode 1 januari 2025 tot 1 april 2025 blijft
van kracht. Aan deze afspraak aan de brokers houdt Dienst Toeslagen zich dus ook.
Tevens kan benadrukt worden dat de problematiek rondom de schijnzelfstandigen bij
de hersteloperatie is opgelost doordat een deel in loondienst werkt voor de UHT of
de brokers. De hersteloperatie zelf heeft hier nauwelijks gevolgen van ondervonden.

De motie Ergin en Jimmy Dijk (Kamerstuk 36 708, nr. 84) krijgt het oordeel overbodig aangezien de toezegging aan de brokers tussen 1 januari
en 1 april 2025 gestand wordt gedaan en er geen communicatie is die ingetrokken hoeft
te worden.

De motie Van Eijk (ter vervanging van Kamerstuk 36 708, nr. 91) kan het dictum oordeel Kamer krijgen indien de motie oproept deze groep zelfstandigen
niet extra te belasten ten opzichte van vergelijkbare werknemers. Als deze oproept
om de wet- en regelgeving voor deze specifieke groep zelfstandigen soepeler toe te
passen dan voor anderen dient het dictum ontraden gegeven te worden. Hierbij dient
bedacht te worden dat de naheffingsaanslagen voor de loonheffingen die de brokers
kunnen krijgen voor wat betreft de loonbelasting en premies volksverzekeringen (PVV)
volgens de geldende wet- en regelgeving door de brokers kunnen worden verhaald op
de zelfstandigen. De naheffingen voor andere premies (premies werknemersverzekeringen
en inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekeringswet) kunnen niet verhaald worden.2 Hierin kan het kabinet geen wijziging aanbrengen. De zelfstandige, of werknemer kan
de verhaalde loonbelasting en premie volksverzekeringen verrekenen via de aangifte
inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen. Hierbij zullen ze dus geen extra heffing
betalen ten opzichte van vergelijkbare werknemers die onder de loonbelasting vallen.
Voor wat betreft eventuele boetes; deze worden voor de periode 1 januari 2025 tot
1 april 2025 door Dienst Toeslagen vergoed aan de brokers.

Motie van de leden Ergin en Jimmy Dijk (Kamerstuk 36 708, nr. 83)

In deze motie wordt de regering verzocht om op de kortst mogelijke termijn de Kamer
inzicht te verschaffen over de werking van de digitale kluis en een eerste analyse
naar de aard en categorieën van de in de datakluis aanwezige documenten. We begrijpen
en onderkennen de wens van de Kamer en willen u op de kortst mogelijke termijn inzicht
bieden over de werking van de datakluis en aard en categorieën van de in de datakluis
aanwezige documenten. Hoewel wij waarschijnlijk pas over 2–3 maanden een goed beeld
kunnen geven, snappen we de wens van uw Kamer dat eerder te kunnen wegen. We zeggen
toe dat als er eerder wat bekend is we dat direct aan uw Kamer melden en we bieden
u een technische briefing aan zodat u ook daar versneld informatie kun verkrijgen.
Hierbij kunnen we ingaan op de werking van de datakluis en de werkwijze hoe hiermee
wordt omgegaan.

Zoals beschreven in onze brief van 15 april 2026 bevat de datakluis tenminste 64 miljoen
ongesorteerde bestanden.3 Omdat de bestanden in bulk ongesorteerd apart zijn gezet en momenteel in de datakluis
alleen op mapnaam kan worden gezocht, moet de datakluis eerst geïndexeerd worden.
Daarna kan een beeld gevormd worden van de aard en categorieën van de in de datakluis
aanwezige documenten.

Zoals eerder in deze brief vermeld zeg ik uw Kamer toe dat als er eerder nieuwe feiten
bekend zijn, we dat direct aan uw Kamer zullen melden. In onze brief van 15 april
2026 is toegezegd voor het zomerreces een brief te sturen waarin de bredere aanpak
wordt gedeeld om op gestructureerde en projectmatige wijze de datakluis op te ruimen.

Met inachtneming van bovengenoemde kanttekeningen, apprecieer ik deze motie als oordeel
Kamer.

De Staatssecretaris van Financiën,
E. Eerenberg