Brief regering : Reactie op verzoek commissie over de petitie m.b.t. het plaatsen van transvrouwen in vrouwengevangenissen (“Plaats 'transvrouwen' niet in de vrouwengevangenis, zet alle mannen in de mannengevangenis”)

Nr. 1091 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 9 maart 2026

De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid heeft mij n.a.v. de procedurevergadering
van 4 maart jl. verzocht om een reactie op een petitie m.b.t. het plaatsen van transvrouwen
in vrouwengevangenissen («Plaats «transvrouwen» niet in de vrouwengevangenis, zet
alle mannen in de mannengevangenis») en deze voor het debat van 11 maart 2026 aan
u te doen toekomen. De initiatiefnemer van de petitie, Stichting Voorzij, wil deze
petitie 10 maart as. aan de vaste commissie overhandigen. Hierbij stuur ik uw Kamer
mijn reactie.

Het is mij bekend dat transgenderpersonen in detentie verblijven. De Dienst Justitiële
Inrichtingen (DJI) registreert niet of iemand transgender is. Daartoe bestaat geen
verplichting en betrokkenen hoeven dit niet te melden. Er zijn dan ook geen betrouwbare
cijfers te genereren. De inschatting van DJI is dat het om enkele personen per jaar
gaat.

DJI is verantwoordelijk voor de plaatsing en overplaatsing van gedetineerden. Er is
geen regeling die specifiek voorschrijft waar een transgenderpersoon geplaatst dient
te worden. Bij de plaatsing van de gedetineerden wordt de Regeling selectie, plaatsing
en overplaatsing (Rspog) gevolgd, specifiek artikel 21 tot en met 26.

Ten tijde van plaatsing is niet altijd bekend dat het om een transgenderpersoon gaat.
In die situatie wordt geplaatst op basis van het geslacht dat de betrokken justitiabele
formeel heeft. Dit vloeit voort uit artikel 11 lid 1 van de Penitentiaire Beginselenwet
waarin staat dat mannelijke en vrouwelijke gedetineerden gescheiden worden ondergebracht.

Wanneer bekend is dat iemand transgender is of in transitie is, wordt maatwerk toegepast.
Er wordt gekeken naar de meest geschikte plek voor die persoon. Hierbij is telkens
sprake van een zorgvuldige afweging waarbij de veiligheid van alle betrokkenen voorop
staat. In deze afweging worden meerdere factoren meegenomen, zoals fysieke kenmerken,
de veiligheid van betreffende gedetineerde, de veiligheid van medewerkers, de veiligheid
van medegedetineerden, zorgbehoeften en de eigen voorkeur van de persoon in kwestie.

Op basis van deze informatie past DJI maatwerk toe bij het bepalen of een transgendergedetineerde
op een mannen- of vrouwenafdeling wordt geplaatst.

De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, K.T. van Bruggen