Brief regering : Reactie op de inbreng over staalslak van de Stichting ‘Gezondheid op 1’

28 089
Gezondheid en milieu

Nr. 142
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 9 februari 2026

Op 25 september 2025 vond het rondetafelgesprek Staalslak plaats in de Tweede Kamer.
Tijdens dit gesprek heeft de Stichting «Gezondheid op 1» een inbreng geleverd waarin
meerdere oproepen zijn gedaan. Op 3 december 2025 heeft de vaste commissie IenW verzocht
om een reactie op deze inbreng.1

Middels deze brief wordt aan dit verzoek tegemoetgekomen.

Per 23 juli 2025 is een noodregeling ingevoerd met een verbod voor toepassingen van
LD/ELO-staalslak op land van meer dan 0,5 meter dik of op locaties waar inname of
inhalatie hiervan of oog-, mond- of huidcontact niet is uitgesloten. Voor de overige
toepassingen van niet-vormgegeven bouwstoffen met daarin meer dan 20 massaprocent
staalslak in of op de landbodem bevat de noodregeling een vergunningplicht. In de
Kamerbrief van 18 december 20252 is de Kamer geïnformeerd over de acht concrete acties die ik heb aangekondigd na
invoering van de tijdelijke regeling om een structurele verbetering te realiseren
voor de toepassing van staalslak. Deze acties zijn:

1. Uitgebreide, nieuwe onderzoeken, waaronder RIVM-onderzoek naar pH-effecten en gezondheidsrisico’s,
en aanvullend onderzoek dat een basis moet geven voor vervolgstappen in beleid.

2. Voorbereiding van maatregelen voor na afloop van de tijdelijke regeling, waaronder
mogelijke combinaties van een verbod, vergunningplicht of meld- en registratieplicht.

3. Invoering van een informatie- en meldplicht per 2026 voor alle toepassingen van staalslak,
inclusief waterbouwslak en geïmporteerde staalslak, zodat er een volledig instrumentarium
beschikbaar is.

4. Het inrichten van een Taskforce Bestaande Toepassingen Staalslak: Een traject met
VNG, IPO, Unie van Waterschappen, GGD GHOR en ODNL om gezamenlijk op te trekken bij
de aanpak van bestaande toepassingen.

5. Bestuurlijke ondersteuning bij de complexe situatie in Spijk, waarbij vanuit de 1-overheidsgedachte
met de decentrale overhedenscenario’s worden uitgewerkt.

6. Bestuurlijke afspraken met Zeeland, waaronder het tijdelijk niet toepassen van staalslak
in de Ooster- en Westerschelde en aanvullende waarborgen voor de periode daarna.

7. Het starten van een industrietafel, gericht op verantwoorde, innovatieve en minder
risicovolle toepassingen van staalslak.

8. Ontwikkeling van een beleidskader voor secundaire bouwstoffen, om vergelijkbare situaties
in de toekomst te voorkomen en risico’s aan de voorkant beter te borgen.

De diverse oproepen van de Stichting «Gezondheid op 1» sluiten aan bij de ingezette
acties. Hieronder wordt hier nader op ingegaan.

1. De oproep om te stoppen met het gebruik van staalslak

Allereerst roept de stichting op om onmiddellijk te stoppen met het gebruik van staalslak
in de openbare ruimte en een moratorium in te stellen op nieuwe toepassingen. Zoals
de Kamerbrief van 21 juli 2025 is aangekondigd3, is per 23 juli 2025 een noodregeling ingevoerd. Met de noodregeling is onmiddellijk
het gebruik van bepaalde toepassingen van staalslak gestopt.

Ik sluit mij aan bij de Stichting «Gezondheid op 1» dat de risico’s van de toepassing
van staalslak goed in beeld moeten zijn voordat staalslak kan worden toegepast. Daarom
is met de noodregeling nadrukkelijk de pauzeknop ingedrukt terwijl er specifiek onderzoek
wordt verricht naar de risico’s van de toepassing van staalslak (actie 1). De noodregeling
is tijdelijk, maar geeft de tijd om op basis van onderzoek en overleg met stakeholders
de benodigde structurele maatregelen te nemen (actie 2). Het doel is het veilig toepassen
van staalslak beter te kunnen borgen. Het streven is om begin 2026 een besluit te
nemen over de nodige vervolgmaatregelen.

2. Beperk de verspreiding van bestaande staalslak

In het tweede punt roept de stichting op om verspreiding van bestaande toepassingen
van staalslak te beperken door bestaande opslag af te dekken, locaties in kaart te
brengen en saneringen te starten in woon- en schoolomgevingen. Zoals benoemd in de
Kamerbrief van 18 december 20254 over staalslakken en het beleidskader secundaire bouwstoffen, is op 28 november 2025
de Taskforce Bestaande Toepassingen Staalslak opgericht (actie 4).

Zoals ook in de brief van 18 december staat, heeft de Taskforce als doel:

− het risicogericht inventariseren van bestaande toepassingen van staalslak. Deze inventarisatie
is in lijn met de tijdelijke regeling. Daar waar sprake is van evident risicovolle
toepassingen voor mens en milieu worden passende maatregelen genomen; en

− zich gezamenlijk in te spannen om relevante kennis over toepassing van staalslak en
eventuele risico’s beschikbaar te stellen aan burgers en bedrijven.

Daarnaast wordt ook in Spijk door alle betrokken partijen hard gewerkt aan een definitieve
oplossing voor de milieuproblematiek door onjuist toegepaste staalslak in Spijk. Het
is nodig om zo snel mogelijk tot een breed gedragen oplossing te komen. De betreffende
decentrale overheden en het Rijk spannen zich hiervoor gezamenlijk in (actie 5).

3. Toekomstige toepassing EAF-staalslak

Als derde punt wil de Stichting «Gezondheid op 1» eerst de problemen rondom staalslak
oplossen voordat de toepassing van EAF-staalslak wordt toegelaten.

Vanuit diezelfde gedachte is bij de tijdelijke regeling ook ELO-staakslak, tevens
bekend als de EAF-staalslak, betrokken. Per 23 juli 2025 is er daarmee dus een verbod
voor toepassingen van ELO/EAF-staalslak op land van meer dan 0,5 meter dik of op locaties
waar inname of inhalatie hiervan of oog-, mond- of huidcontact niet is uitgesloten.
Voor de overige toepassingen van niet-vormgegeven bouwstoffen met daarin meer dan
20 massaprocent ELO/EAF-staalslak in of op de landbodem bevat de noodregeling een
vergunningplicht.

Staal is een essentieel product; dit wordt ook door de stichting erkend. Staalproductie
kan niet zonder het ontstaan van staalslak. Het is daarom belangrijk dat verduurzaming
van de staalproductie hand in hand gaat met verduurzaming van de staalslakverwerking.
Dat betreft zowel de LD-slak als de toekomstige EAF-slak.

Om te voorkomen dat grote opslagbergen met staalslak ontstaan, is het belangrijk om
veilige en circulaire toepassingen te ontwikkelen voor staalslak. Dit doel is vastgelegd
in de intentieverklaring (Joint Letter of Intent) die is gesloten tussen Tata Steel,
de staat en de provincie Noord-Holland.5 Daarin zijn ook afspraken gemaakt om de kwaliteit, veiligheid en toepasbaarheid van
staalslak structureel te verbeteren. Daarnaast werkt Tata Steel, als onderdeel van
de toekomstige maatwerkafspraken, specifiek aan oplossingen voor de toekomstige EAF-slak.
Naar verwachting wordt de EAF-installatie over vijf jaar in gebruik genomen, als de
noodzakelijke innovaties volledig zijn ontwikkeld.

In de tussentijd wordt gewerkt aan een beleidskader secundaire bouwstoffen, zoals
nader toegelicht in de Kamerbrief van 18 december 2025 (actie 8).6 Het doel is om de ketens van secundaire bouwstoffen zo in te richten dat er onder
andere geen milieu- en gezondheidsschade wordt veroorzaakt bij toepassingen van secundaire
bouwstoffen, zoals ook de EAF-staalslak.

4. Zet gezondheid op 1

Tot slot wordt opgeroepen om gezondheid leidend te maken in vergunningverlening, toezicht,
handhaving en communicatie met burgers.

Deze oproep sluit aan bij de huidige aanpak voor staalslak, waarbij de veiligheid
van mens en milieu steeds een belangrijk uitgangspunt is geweest voor de stappen die
door het ministerie zijn gezet. Leidraad bij de uitvoering van de VTH-taken zijn de
normen en aanwijzingen die vastgelegd zijn in wet- en regelgeving. Gezondheid is één
van de aspecten die daarbij meegewogen wordt. Het is belangrijk dat de balans tussen
al deze aspecten goed is. Daar wordt met de Actieagenda Industrie en Omwonenden aan
gewerkt. Op 19 december 2025 is de Kamer geïnformeerd over de Actieagenda.7

Vervolgstappen

De komende tijd wordt gewerkt aan de acht concrete acties en hetgeen in deze brief
is toegelicht als reactie op de inbreng van de Stichting «Gezondheid op 1». De Kamer
wordt uiteraard over relevante stappen geïnformeerd.

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
A.A. Aartsen