Brief regering : Toezegging gedaan tijdens het commissiedebat actuele ontwikkelingen in Venezuela en de Veiligheid van het Caribisch deel van het Koninkrijk op 8 januari 2026, over NAVO-missie Groenland en politieke gevangenen in Venezuela

29 653
Het Nederlands buitenlands beleid ten aanzien van Latijns-Amerika en de Cariben

Nr. 557
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 13 januari 2026

Tijdens het Commissiedebat actuele ontwikkelingen in Venezuela en de veiligheid van het Caribisch deel van het
Koninkrijk op 8 januari jl., is toegezegd uw Kamer te informeren over een mogelijke NAVO missie
Groenland en, zo ver mogelijk, een update te geven over de vrijlating van politieke
gevangenen in Venezuela.1

NAVO-activiteit Groenland

Binnen de NAVO wordt al geruime tijd gesproken over het verder versterken van de aandacht
voor veiligheid in het Arctisch gebied, mede in het licht van de verslechterde geopolitieke
context. In het kader van door de Verenigde Staten geuite zorgen is in de Noord-Atlantische
Raad (NAR) gesproken over mogelijke opties voor grotere NAVO-betrokkenheid in het
Arctisch gebied. Deze gesprekken passen binnen het uitgangspunt van de NAVO om veiligheidsuitdagingen
binnen het bondgenootschap collectief te adresseren. Ook Denemarken zou een NAVO-inzet
verwelkomen.

Tijdens de NAR-bijeenkomst van donderdag 8 januari jl. is door meerdere bondgenoten
de wenselijkheid benadrukt de NAVO-presentie in het Arctisch gebied te versterken.
De Secretaris-Generaal van de NAVO heeft hierover op vrijdag 9 januari jl. ook met
de Amerikaanse Secretary of State Rubio gesproken.2 De vormgeving van een eventuele NAVO-inzet wordt momenteel verder verkend.

Nederland acht het van belang dat zorgen over veiligheid en stabiliteit in het Arctisch
gebied binnen de NAVO worden besproken, en dat daarvoor op basis van bondgenootschappelijke
solidariteit collectieve oplossingen worden gezocht. Het kabinet zou dan ook positief
staan tegenover een mogelijke NAVO-missie. Indien er meer duidelijkheid komt over
een dergelijke missie, zal het kabinet uw Kamer hierover informeren.

Venezuela

Huidige ontwikkelingen

Op 8 januari jl. kondigde de Venezolaanse parlementsvoorzitter, Jorge Rodriguez de
vrijlating aan van een «aanzienlijk aantal» politieke gevangenen. Tot op heden heeft
de Nederlandse ambassade in Caracas 73 voorwaardelijke vrijlatingen kunnen bevestigen.
Onder deze groep bevinden zich oppositieleden, mensenrechtenactivisten, voormalig
militairen en buitenlandse gevangenen. In het belang van de gevangenen is het Koninkrijk
terughoudend met het delen van (persoonsgebonden) informatie over vrijlatingen. De
situatie is nog in beweging, mogelijk volgen de komende dagen meer (aankondigingen)
vrijlatingen.

Gisteren heb ik telefonisch contact gehad met interim-president Delcy Rodriguez waarbij
ik de recente ontwikkelingen en het vrijlaten van (buitenlandse) politieke gevangenen
heb besproken.

Volgens Foro Penal, een organisatie die onderzoek doet naar arrestaties en vervolgingen in Venezuela,
zitten momenteel meer dan 800 gevangenen vast om politieke redenen. De VN Fact Finding Mission Venezuela rapporteert al sinds 2014 over ernstige mensenrechtenschendingen en gerichte politieke
vervolgingen waarbij gevangenen worden vastgehouden in mensonterende omstandigheden.

Nederlandse en Europese inzet

Het Koninkrijk zet in voor het herstel van democratie, rechtsstaat en mensenrechten
in Venezuela. Zo is Nederland een belangrijke bilaterale mensenrechtendonor in Venezuela.
Daarnaast draagt Nederland financieel bij aan het werk van het landenkantoor voor
Venezuela van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten (OHCHR) om onze inzet in de
VN-Mensenrechtenraad te implementeren. Het Koninkrijk ondersteunde de oppositie in
het onderhandelingsproces met het Maduro-regime om tot vrije en eerlijke verkiezingen
te komen.

Via de EU en in samenwerking met internationale partners spant het Koninkrijk zich
in voor de vrijlating van politieke gevangenen, bijvoorbeeld tijdens sessies van de
VN-Mensenrechtenraad. De EU stelde in 2017 een sanctieregime in, als reactie op ernstige
mensenrechtenschendingen en ondermijning van democratie en rechtsstaat in Venezuela.
Dit sanctieregime is diverse keren uitgebreid. Daarnaast roept de EU al jaren op tot
vrijlating van politieke gevangenen, meest recentelijk nog op 4 januari jl. in de
verklaring van Hoge Vertegenwoordiger van de EU voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid,
Kallas. Deze boodschap heeft de EU ook herhaaldelijk in Caracas neergelegd.

Het Koninkrijk ziet de recente vrijlating van politieke gevangen als een belangrijke
stap in de juiste richting om tot een democratische transitie in Venezuela te komen
en roept het regime op de overige politieke gevangenen vrij te laten.

De Minister van Buitenlandse Zaken,
D.M. van Weel