Brief regering : Landelijk beeld jaarwisseling 2025-2026
28 684 Naar een veiliger samenleving
Nr. 818
BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 januari 2026
Met deze brief informeer ik uw Kamer over het verloop van de jaarwisseling 2025–2026.
Deze brief schetst eerst het algemene beeld van de jaarwisseling, gevolgd door de
rapportage van de politie over de jaarwisseling 2025–2026, het aantal door het OM
geregistreerde verdachten van strafbare feiten die samenhangen met de jaarwisseling
en de meldingen bij de brandweer. Eerder deze week heeft de Staatssecretaris van Infrastructuur
en Waterstaat uw Kamer geïnformeerd over de letselcijfers rondom afgelopen jaarwisseling.1
De cijfers geven een cijfermatig inzicht van het verloop van afgelopen jaarwisseling.
Buiten kijf staat dat ook deze jaarwisseling een zware wissel heeft getrokken op onze
politieagenten, brandweermensen, boa’s, ambulancepersoneel en andere hulpverleners.
Maximale inzet was wederom noodzakelijk om de jaarwisseling zo veilig en feestelijk
mogelijk te laten verlopen.
Jaarwisseling 2025–2026
Helaas is afgelopen jaarwisseling op te veel plekken overschaduwd door excessief geweld,
brandstichting en vernieling. In een groot aantal gevallen liep de situatie flink
uit de hand en is wederom een maximale inzet van onze hulpdiensten gevraagd. In Amsterdam
heeft ook de Koninklijke Marechaussee bijstand verleend.
Door het hele land kregen politie, brandweer, boa’s, ambulancepersoneel en andere
hulpverleners te maken met doelbewuste en gerichte agressie; daarbij zijn ook hulpverleners
gewond geraakt. Zo waren er grootschalige en excessieve confrontaties tussen personen
en de Mobiele Eenheid (ME) in Amsterdam, Arnhem, Breda, Leidschendam–Voorburg en Utrecht
waarbij hulpverleners en de politie werden bekogeld met zwaar vuurwerk en andere voorwerpen.
De politie en de brandweer spreken dan ook van een heftige, drukke en intense jaarwisseling.
Ook was de meldkamer gedurende de nacht van de jaarwisseling tijdelijk zwaar belast
door het grote aantal brandmeldingen. Om de druk op de meldkamers te verlichten, is
rond 00:30 uur een landelijk NL Alert verstuurd met het verzoek om alleen in geval
van spoed 112 te bellen. Dat heeft direct goed gewerkt.
Ondanks de incidenten heeft het overgrote deel van de samenleving de jaarwisseling
op een verantwoorde manier – met of zonder vuurwerk – gevierd.
Door het hele land maakten gemeenten gezamenlijke aftelmomenten mogelijk, variërend
van buurtinitiatieven tot centraal georganiseerde evenementen. In een aantal gemeenten
werd bovendien gekozen voor professionele vuurwerkshows als alternatief voor particulier
vuurwerk. Het algemene beeld is dat deze evenementen succesvol zijn verlopen, zonder
ongeregeldheden en dat dergelijke evenementen een goede invulling voor inwoners boden
om het nieuwe jaar gezamenlijk en veilig in te luiden.
Tot mijn spijt hebben zich ook dit jaar tijdens de jaarwisseling incidenten met een
dodelijke afloop voorgedaan. Twee personen zijn om het leven gekomen tijdens oudjaarsnacht
na een ongeval met vuurwerk, onder wie een minderjarige. In de periode voorafgaand
aan de jaarwisseling is ook een persoon om het leven gekomen door vuurwerk. Ik leef
mee met de nabestaanden en wens hen veel sterkte in deze moeilijke tijd.
Geweld tegen politieambtenaren en personen met een publieke taak
De incidenten waarbij geweld werd gebruikt tegen politieambtenaren en personen met
een publieke taak waren dit jaar op plekken zeer heftig. Het huidige beeld is dat
in een aantal gevallen bewust geweld is gebruikt tegen de brandweer en ambulance personeel
om zo de confrontatie te zoeken met de politie en ME die ter plaatse kwam om de hulpverleners
te beschermen. Dit wordt op dit moment nader onderzocht door de politie.
Het gerichte geweld en de agressie tegen politieambtenaren tijdens de jaarwisseling
zien we terug in het aantal geregistreerde unieke slachtoffers. Het aantal incidenten
van geweld en agressie tegen personen met een publieke taak en politieambtenaren is
in vergelijking met de afgelopen drie jaarwisselingen toegenomen. Dit jaar waren er
20 incidenten meer dan het gemiddelde van de afgelopen drie jaarwisselingen (123 respectievelijk
103).2 Bij de jaarwisseling 2024–2025 waren het ook 121 incidenten.
Als het gaat om unieke slachtoffers zijn er 406 politieambtenaren slachtoffer geworden
van agressie en geweld. Dit zijn 111 personen meer dan tijdens de vorige jaarwisseling.
Bij personen met een andere publieke taak, zoals boa’s, brandweer of zorgpersoneel
zijn afgelopen jaarwisseling 122 personen slachtoffer geworden van agressie en geweld.
Dit zijn 73 personen meer dan tijdens de vorige jaarwisseling. Bij deze incidenten
gaat het voornamelijk om het bekogelen van hulpverleners en voertuigen met vuurwerk
en ander fysiek geweld.
Iedere vorm van geweld tegen hulpverleners is onacceptabel en de daders dienen hiervoor
hard te worden aangepakt. Bij geweld tegen politieagenten, hulpverleners en andere
mensen met een publieke taak geldt als uitgangspunt dat bij vervolging een hogere
strafeis wordt geëist. Met de uitbreiding van het taakstrafverbod wordt wettelijk
vastgelegd dat mishandeling van hulpverleners en handhavers onacceptabel is. Het wetsvoorstel
is voor advies naar de Raad van State gestuurd en wordt daarna zo snel mogelijk ingediend
bij uw Kamer.
Uitrusting politie
Het is van groot belang dat de politie toereikend is uitgerust met beschermende kleding
en middelen om veilig op te kunnen treden bij openbare ordeverstoringen en geweld.
Hier wordt vol op ingezet. De kracht en het geluidsniveau van zwaar professioneel
vuurwerk (zoals cobra’s) dat op korte afstand afgaat is echter zodanig dat ook tijdens
de afgelopen jaarwisseling agenten daardoor gehoorschade opliepen of anderszins gewond
raakten. Om de politie in staat te stellen met kracht op te treden, heb ik de Mobiele
Eenheid eerder toestemming gegeven om te starten met pilots met een grotere dispenserunit
pepperspray en het toevoegen van een traan verwekkende stof aan de waterwerper. Hierover
heb ik uw Kamer op 7 november en 10 december 2025 nader geïnformeerd.3
Cijfers politie
In vergelijking met het gemiddelde aantal incidenten van de afgelopen drie jaar is
het totaal aantal geregistreerde incidenten gerelateerd aan de jaarwisseling, waaronder
vuurwerkincidenten, brand/ontploffing, overlast in de wijk, (zware) mishandeling/bedreiging,
vernieling c.q. zaakbeschadiging, hulpverlening aan instanties en aantasting van de
openbare orde met 2 procent gestegen. Tussen woensdag 31 december 00:00 en donderdag
1 januari 08:00 uur zijn deze jaarwisseling 8.305 incidenten geregistreerd. Dat is
meer dan vorig jaar, toen 8.292 incidenten zijn geregistreerd. Het driejarig gemiddelde
ligt op 8.180 incidenten. Per eenheid zijn er duidelijke verschillen te zien. In Amsterdam
(+ 19%), Limburg (+ 18%) en Noord-Holland (+ 17%) waren er duidelijk meer incidenten.
In Zeeland-West-Brabant (– 17%) en Noord-Nederland (– 6%) juist beduidend minder incidenten.
Het aantal incidenten met vuurwerk blijft relatief hoog. Dit jaar zijn er 2.055 vuurwerkincidenten
geregistreerd. Vorig jaar waren dit er 2.039. Het gemiddelde van de afgelopen drie
jaar ligt op 1.928 vuurwerkincidenten. Bij het aantal incidenten met brand of ontploffing
is een stijging te zien van 8 procent ten opzichte van het gemiddelde (1.785 respectievelijk
1.656) van de afgelopen drie jaarwisselingen. Vorig jaar waren het nog 1.744 incidenten
met brand of ontploffing.
Het aantal incidenten rond «Overlast in de wijk», mishandeling/bedreiging en aantasting
openbare orde, is gedaald. Deze zijn respectievelijk – 4, – 2 en – 7 procent gedaald
ten opzichte van het gemiddelde van de afgelopen drie jaarwisselingen. Als verder
ingezoomd wordt op het thema «Overlast in de wijk», is in bijna alle politie-eenheden
een daling te zien. Alleen in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag is een stijging van
deze incidenten waar te nemen. Binnen «Overlast in de wijk» komt 32 procent voor rekening
van overlast door jeugd. Daarnaast is onder andere geluidshinder met 21 procent een
grote categorie.
Het aantal geregistreerde (minderjarige) jongeren dat overlast veroorzaakte tijdens
de jaarwisseling laat een daling zien ten opzichte van het driejarig gemiddelde. In
totaal werden 296 overlastgevende jongeren onder de 18 jaar geregistreerd. Dit is
een daling van 10 procent ten opzichte van het gemiddelde van de vorige drie jaarwisselingen.
Ook het aantal meerderjarigen tussen 18 tot en met 22 jaar en van 23 tot en met 27 jaar,
geregistreerd voor overlast, blijft afnemen.
Het aantal aanhoudingen gerelateerd aan de jaarwisseling is met 9 procent gedaald
ten opzichte van het gemiddelde van de afgelopen drie jaarwisselingen. Ook hier zijn
grote verschillen per eenheid waar te nemen. In Midden-Nederland (+ 59%) en Noord-Nederland
(+ 29%) zijn er meer aanhoudingen geweest, terwijl in Zeeland-West-Brabant (– 53%),
Den Haag (– 41%) en Oost-Nederland (– 29%) juist beduidend minder aanhoudingen zijn
verricht. Aangezien meerdere onderzoeken nog lopen zullen er de komende tijd, op basis
van camerabeelden en aanvullend onderzoek, naar verwachting nog extra verdachten worden
opgepakt.
Cijfers Openbaar Ministerie
Tot 5 januari zijn in totaal 171 verdachten aangeleverd bij het OM op verdenking van
jaarwisseling gerelateerde delicten. Dit is een toename van 42,5 procent in vergelijking
met het voorafgaande jaar. Daarmee is sprake van een trendbreuk ten opzichte van voorgaande
jaren, waarin de lijn telkens dalend was. In het huidige jaar is het aantal verdachten
vergelijkbaar met data van 2022–2023.
Ook hier is de aanzienlijke toename van geweld tegen personen met een publieke functie
terug te zien. Het aantal is gestegen van 36 zaken vorig jaar tot 63 dit jaar. Het
aantal aangedragen zaken voor geweld tegen personen (algemeen) was tot 5 januari 39
zaken, geweld tegen goederen in totaal 33 zaken en 36 overige zaken. In 65 zaken is
het Openbaar Ministerie, soms samen met de politie, nog bezig met onderzoek. Een aantal
zaken zijn reeds afgedaan. Hiervan zijn door het OM zelf 9 zaken afgedaan met een
geldboete en 22 zaken staan gepland op een OM-zitting. In totaal zijn of worden 6
zaken op een snelrechtzitting afgegaan en 30 verdachten hebben een dagvaarding voor
een reguliere zitting gekregen. De zaken die zijn afgedaan via het snelrecht betreffen
relatief eenvoudige zaken, waarbij geen verder onderzoek nodig is en bijvoorbeeld
een verdachte op heterdaad is betrapt of het strafbare feit heeft bekend. In totaal
zijn 19 zaken geseponeerd, vanwege de conclusie dat veroordeling niet haalbaar is
of vanwege gronden aan het algemeen belang ontleend onwenselijk is. Voor het OM geldt
bij de beoordeling van jaarwisseling gerelateerde strafzaken in beginsel een verzwaringsfactor
van 75 procent in vergelijking tot de reguliere richtlijnen. Bij de beoordeling van
een strafzaak zal hier altijd rekening mee worden gehouden. Agressie en hulpverleners
tegen hulpverleners is volstrekt onacceptabel; hulpverleners dienen ongestoord hun
werk te doen. Het OM neemt deze zaken ernstig op: indien er sprake is van agressie
of geweld tegen personen met een publieke functie, geldt dat deze zaken met prioriteit
worden behandeld, waar mogelijk lik op stuk wordt toegepast, schade zoveel mogelijk
wordt verhaald en dat bij de straftoemeting in beginsel een verzwaringsfactor van
200 procent wordt gehanteerd.
Daarnaast is er ook het hele jaar door illegaal opgeslagen, verhandeld professioneel
vuurwerk opgespoord. Dit jaar is er 137.352,01 kg in beslag genomen. Het definitieve
aantal moet nog worden vastgesteld. In 2024 was dat totaal 107.281,55 kg.
Cijfers brandweer
Het aantal gemelde incidenten bij de brandweer is deze jaarwisseling opnieuw licht
gestegen. Tussen woensdag 31 december 00:00 uur en donderdag 1 januari 08:00 uur werden
in totaal 4.286 brandweerincidenten gemeld en geregistreerd.4 Hiervan betroffen 3.963 branden, 239 hulpverleningsincidenten en 84 alarmmeldingen.
Ter vergelijking, in 2024 werden 4.164 incidenten gemeld, terwijl dit aantal in 2023
op 3.682 lag. De meldingen hadden dezelfde aard als voorgaande jaren, waarbij de brandweer
voornamelijk werd ingezet voor buitenbranden, containerbranden en andere branden.
In vergelijking met vorig jaar zijn er echter veel meer auto’s in brand gevlogen en
hebben er meer woningbranden plaatsgevonden dan in de jaarwisseling van 2024. In 2024
waren er 271 autobranden en deze jaarwisseling 361. Het aantal woningbranden steeg
van 149 in 2024 naar 228 dit jaar. Voor deze stijging is geen eenduidige verklaring
aan te wijzen; vermoedelijk is sprake van een samenloop van factoren, waaronder risicovol
gedrag, het gebruik van vuurwerk en bredere maatschappelijke omstandigheden. Het piekmoment
van alle meldingen was tussen 00:00 uur en 02:00 uur ‘s nachts. Dit is een patroon
dat jaarlijks terugkeert tijdens de jaarwisseling.
Het aantal incidenten per regio verschilt. In de regio Rotterdam–Rijnmond en Haaglanden
werden de meeste meldingen geregistreerd. Vorig jaar had Rotterdam–Rijnmond eveneens
te maken met veel meldingen. In totaal was er sprake van 95 middelbranden, 12 grote
branden en 4 zeer grote branden. Het aantal grote of complexe incidenten waarbij is
opgeschaald naar GRIP (Gecoördineerde Regionale Incidentenprocedure) bleef beperkt
tot één incident GRIP-1 en één incident met GRIP-2. Ook dit jaar werd die brandweer
op meerdere plaatsen gehinderd en geconfronteerd met vuurwerk en agressie en moest
de Mobiele Eenheid (ME) worden ingezet om bescherming te bieden.
De cijfers van Brandweer Nederland worden elk jaar ook door het Nederlands Instituut
Publieke Veiligheid (NIPV) inzichtelijk gemaakt via het dashboard Kerncijfers Nieuwjaarsincidenten.5
Tot slot
Veel mensen beleven de jaarwisseling als een feestelijke gebeurtenis en vieren deze
op een veilige en verantwoorde manier, met of zonder vuurwerk. De afgelopen jaarwisseling
had voor de samenleving een bijzondere betekenis omdat dit naar verwachting de laatste
keer was dat consumentenvuurwerk kon worden afgestoken, vooruitlopend op de inwerkingtreding
van de Wet Veilige Jaarwisseling.
In aanloop naar en ter voorbereiding op de jaarwisseling zetten de betrokken partners
zoals gemeente, boa’s, politie en jongerenwerkers zich intensief in om risico’s op
mogelijke escalatie op voorhand zoveel mogelijk weg te nemen. Zo voeren politie en
jongerenwerkers vooraf gesprekken met jongeren om spanningen te verminderen en bewustwording
te vergroten en wordt op scholen voorlichting gegeven over het veilig omgaan met vuurwerk,
het omgaan met risico’s en de ondersteuning van ouders in het stellen van grenzen
en houden van toezicht. Daarnaast worden er activiteiten georganiseerd die bijdragen
aan een positieve en veilige sfeer. De openbare ruimte wordt waar nodig afgeschermd
om vernielingen te voorkomen, en aan de grenzen vinden controles plaats om de invoer
van illegaal verhandeld vuurwerk tegen te gaan. Ook het handhavingsplan dat ik in
november 2025 aan uw Kamer heb gestuurd biedt een handreiking in de voorbereiding
op de komende jaarwisselingen.6 Waar mogelijk zal het handhavingsplan het komende jaar nog verder worden aangescherpt
op basis van de ervaringen van de afgelopen jaarwisseling.
De incidenten tijdens de jaarwisseling krijgen een steeds gewelddadiger en deels onvoorspelbaar
karakter, waardoor de beheersbaarheid afneemt. Dit baart mij grote zorgen. Als samenleving
kunnen en mogen wij dit gedrag niet accepteren. Elk incident met geweld en agressie
tegen politie, brandweer, boa’s, ambulancepersoneel en andere hulpverleners is er
één te veel en volstrekt onaanvaardbaar. Het is hun taak zich in te zetten voor de
veiligheid van anderen, en zij verdienen daarvoor respect en bescherming. Geweld tegen
mensen die elke dag staan voor onze veiligheid heeft niet alleen impact op de mens
in het uniform en gevolgen voor de uitvoering van hun cruciale taken, maar ook op
de veiligheid binnen de samenleving als geheel.
Ondanks de brede en intensieve inzet constateer ik dat de risico’s en de druk op de
openbare orde en veiligheid tijdens de jaarwisseling onverminderd groot blijven. De
inzet van het kabinet is erop gericht dat de Wet Veilige Jaarwisseling hier op termijn
verlichting voor biedt. Tot die tijd blijf ik, samen met alle partners, inzetten op
preventie, het oppakken van daders, het vervolgen met een hogere strafeis en is het
mijn ambitie het wetsvoorstel voor de uitbreiding van het taakstrafverbod zo snel
mogelijk bij uw Kamer in te dienen. Het moedige werk en de onvermoeibare inzet van
onze politie, brandweer, boa’s, ambulancepersoneel en andere hulpverleners verdient
enorme waardering, respect en bescherming. Het is van groot belang dat we gezamenlijk
zorgen voor een veilige omgeving, waarin geweld tegen de mensen die zich inzetten
voor onze samenleving onacceptabel is en blijft.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F. van Oosten
Indieners
F. van Oosten, minister van Justitie en Veiligheid