Brief regering : Voortgang nieuwe aanpak regeldruk voor ondernemers

29 515 Aanpak regeldruk en administratieve lasten

Nr. 741 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 15 december 2025

Nederland is een regeldicht land. De bedoelingen achter regels zijn goed – vaak ter
bescherming van een gerechtvaardigd belang. Regels kunnen bovendien ondernemers helpen
door bijvoorbeeld standaarden neer te leggen en een gelijk speelveld te creëren. Maar
de administratief zware invulling van deze regels, alsook de hoeveelheid ervan en
de tegenstrijdigheid van regels waarvan meer dan eens sprake is, verstikt ons ondernemingsklimaat
en daarmee ook ons verdienvermogen. Regelgeving kan voortkomen uit wantrouwen en het
geloof dat regels vaak de oplossing voor een probleem zijn. Een bekende reflex van
de politiek en overheid is om risico’s, tot vaak ver achter de komma, trachten weg
te managen met regelgeving. Voor veel ondernemers vergaat daardoor de lust om te ondernemen.
En voor veel startende ondernemers is het verre van eenvoudig om met de grote hoeveelheid
regels om te gaan. Het kabinet merkt dat in contacten met ondernemers, net als waarschijnlijk
de leden van uw Kamer tijdens hun gesprekken en werkbezoeken.

Daarom heb ik op 5 september 2025 uw Kamer geïnformeerd over een nieuwe, concretere,
veel minder vrijblijvende en kabinetsbrede aanpak voor regeldrukvermindering voor
ondernemers1. Ik zie die aanpak als een «aanvalsplan», waarbij het kabinet de lat bewust hoog
legt, want anders komen we niet veel verder. Het is een plan waarbij álle ministeries
die regels hebben voor ondernemers meedoen en gaan leveren. Het kabinet begint met
het schrappen of verminderen van de regeldruk van 500 regels vóór de zomer van 2026.
Met de motie Yesilgöz-Zegerius en Bontenbal2 heeft uw Kamer gevraagd om voor het einde van 2025 een brede inventarisatie op elk
departement te doen van welke 500 regels kunnen worden geschrapt of waarvan de regeldruk
kan worden verminderd, en inzicht te geven in de aanpak daarvoor. Met deze brief geeft
het kabinet invulling aan deze motie.

Ook met betrekking tot regeldruk is voorkomen natuurlijk beter dan genezen. Daarom
maakt het kabinet zich – naast deze nieuwe aanpak voor bestaande regeldruk – sterk
om zoveel mogelijk nieuwe onnodige regeldruk te voorkomen. Bijvoorbeeld door Europese
wet- en regelgeving lastenluw te implementeren en alternatieve oplossingen te vinden
voor voorgestelde of voorgenomen regels. Een voorbeeld van voorgenomen regels, die
nadrukkelijk zijn overwogen, maar uiteindelijk niet zijn ingevoerd, is het besluit
van de Minister van Financiën om, na een door uw Kamer verzochte verkenning hiernaar,
niet over te gaan tot nationale klimaatwetgeving voor de financiële sector3. Een verkenning naar deze maatregelen werd aangekondigd door het vorige kabinet4 en werd door een Kamermotie ondersteund5.

Het kabinet heeft afgesproken dat elk departement een concrete bijdrage levert. Met
deze brief geef ik u een eerste stand van zaken van de voortgang van ons «aanvalsplan».

Inventarisatie

Eenvoudig is het structureel verminderen van onnodige regeldruk niet. Anders was het
immers allang gebeurd. De regelgeving die we hebben is een ingewikkeld bouwwerk geworden.

Toch merk ik dat een ambitieuze doelstelling beweging op gang brengt. Het kabinet
heeft de uitvoering van de motie collectief opgepakt. Elk departement is aan de slag
gegaan met een brede inventarisatie van regels die ondernemers onnodig belasten. Het
kabinet heeft bij de totstandkoming van deze lijst geluisterd naar signalen uit de
praktijk middels:

1. Directe input van brancheorganisaties en ondernemers;

2. De negen MKB-indicatorbedrijvenonderzoeken die de meest belastende verplichtingen
voor negen specifieke sectoren in beeld brengen6;

3. Signalen van het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR), waaronder negatieve adviezen
bij voorstellen voor wet- en regelgeving van de afgelopen acht jaar;

4. Evaluaties van bestaande wet- en regelgeving.

Eerste tussenresultaat

Het zal u niet verbazen dat we in de drie maanden dat we bezig zijn nog niet op de
500 regels zitten. Maar we zijn wel goed op weg! Er is door de verschillende departementen
hard gewerkt aan deze lijst van eerste regels waarmee het kabinet aan de slag gaat.
Het eerste tussenresultaat is een lijst van 218 bestaande regels (zie bijlage 1).
Regels zijn verplichtingen, verboden of normen waaraan ondernemingen moeten voldoen,
en die gepaard gaan met regeldruk. Het omvat zowel concrete eisen (zoals het indienen
van documenten, meten van waarden of rapporteren van gegevens) als open normen die
naleving en verantwoording vereisen. Die regels kunnen onderdeel zijn van een wet,
een algemene maatregel van bestuur, een ministeriële regeling, Europese verordeningen
en richtlijnen of gaan om beleidsregels (ook van onder meer toezichthouders). Een
regel staat op de lijst als het kabinet voor deze regel stappen gaat zetten om regeldruk
te verminderen (voor de zomer 2026) of dat recent heeft gedaan (vanaf 1 januari 2025)7. In dat kader gelden verbeterde voorlichting en dienstverlening niet als regeldrukvermindering.

Bij het aanpassen van wet- en regelgeving wordt rekening gehouden met de budgettaire
consequenties. Aanpassingen die budgettaire consequenties hebben, worden ook integraal
gewogen tijdens de daarvoor aangewezen besluitvormingsmomenten in het voorjaar en
najaar. Bovendien moet rekening worden gehouden met de mogelijkheden in onder meer
uitvoering en toezicht.

De departementen die verantwoordelijk zijn voor deze regels zijn hiermee nu aan de
slag. Het uitgangspunt daarbij is helder: de publieke doelen die achter deze regels
zitten, onverminderd realiseren, maar met minder regeldruk. En waar nodig afwegingen
maken tussen enerzijds het doel en het effect van een regel en anderzijds de regeldruk
waarmee het gaat gepaard. Hiermee maken we Nederland lastenluwer voor ondernemers,
terwijl we de doelen niet uit het oog verliezen, zoals de bescherming van mens en
milieu, volksgezondheid, veiligheid en de bescherming van werknemers. Dit is het startpunt
van de departementale reductieplannen.

Hieronder treft u een tussenstand van het aantal regels dat op dit moment in kaart
is gebracht om te schrappen of in administratieve druk te verminderen, en waaraan
op dit moment wordt gewerkt per departement. Daarbij wil ik benadrukken dat deze maatregelen
voor regeldrukvermindering volgen uit een eerste inventarisatie. De departementen
doen verder onderzoek naar mogelijke andere maatregelen.

Figuur 1: Eerste tussenresultaat nieuwe regeldrukaanpak per departement.

Departement

Aantal regels

SZW

52

IenW

21

FIN1

32

EZ

32

J&V

36

KGG

8

LVVN

2

VRO2

7

VWS

25

BZK

1

OCW

2

Totaal

218

X Noot

1

Financiën: een aantal regels valt aan te merken als een verzameling van regels, aangezien
in die gevallen gehele wetsvoorstellen als één regel zijn opgenomen. Het aantal regels
betreft daarom nadrukkelijk een minimum inschatting. Fiscale regelingen zijn opgenomen
bij het beleidsverantwoordelijke departement en vallen dus niet onder de telling van
Financiën. Dat laat onverlet dat Financiën stelselverantwoordelijk is.

X Noot

2

VRO: een deel van de maatregelen volgt uit het programma STOER, dat gericht is op
het vermindering van regeldruk voor de woningbouw.

Perspectief

Van de regels op de lijst die het kabinet nu aanpakt is een deel Europese wet- en
regelgeving. Voor die regels sluit het kabinet zich aan bij de ambitieuze vereenvoudigingsagenda
van de Europese Commissie, zoals EU-omnibussen of geplande herzieningen van EU-regels.
Daarbovenop zet het kabinet zich op EU-niveau ook actief in door zelf voorstellen
voor regeldrukvermindering te doen en daarin op te trekken met andere lidstaten. Nederland
doet dit bijvoorbeeld al ten aanzien van (transparantie)voorschriften in het raamwerk
met betrekking tot securitisaties, dat voor banken en verzekeraars geldt. Voor niet
al deze Europese regels zijn resultaten voor de zomer van 2026 waarschijnlijk haalbaar,
omdat het vaak gaat om trajecten die langer duren. Regels die van de EU afkomstig
zijn, kunnen niet nationaal aangepast worden. Zo kan alleen de Europese Commissie
voorstellen doen voor aanpassing van Europese wet- en regelgeving. Daarvoor is vervolgens
een gekwalificeerde meerderheid of unanimiteit vereist, evenals steun van het Europese
Parlement als medewetgever. Dat weerhoudt ons er niet van om hier onverminderd en
stevig op in te blijven zetten, bijvoorbeeld via non-papers. Ook zorgt het kabinet
dat Europese regelgeving zo lastenluw mogelijk wordt geïmplementeerd in onze nationale
wet- en regelgeving.

Daarnaast zijn veel regels onderdeel van complexe systemen en daarvan niet los te
koppelen. Deze regels zijn onderdeel van een bredere vereenvoudigings- en hervormingsopgave.
Er is meer tijd nodig om dergelijke regels te inventariseren en aan te pakken. Denk
bijvoorbeeld aan de doorlichting van fiscale wetgeving in de winstsfeer die de Staatssecretaris
van Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane recent heeft opgestart. Met andere woorden:
we werken zowel op de korte als op de wat langere termijn aan regeldrukreductie.

Mijn verwachting is dan ook dat het kabinet het huidige aantal regels op de lijst
de komende periode flink zal uitbreiden. De komende maanden zal het kabinet werken
aan het schrappen en administratief luwer maken van de regels die reeds in kaart zijn
gebracht en doorwerken aan het in kaart brengen van meer regels om het target van
500 te halen. De departementen hebben hiervoor in de afgelopen periode verschillende
processen opgezet. In de bijlage staat een aantal trajecten, waarvan bijvoorbeeld
het Ministerie van Financiën verwacht dat hier nog aanvullende regeldrukreductie uit
zal volgen. Zo zet de Minister van Financiën in Europese vergaderingen en internationale
gremia in op ambitieuze versimpeling van het raamwerk voor bankregelgeving, bijvoorbeeld
door dubbele rapportagestandaarden en -formats voor banken weg te nemen.

Verschillende manieren voor verminderen regeldruk

Het verminderen van regeldruk doen we op verschillende manieren. In figuur 2 hieronder
ziet u dat in één oogopslag. Regels die niet langer noodzakelijk zijn of proportioneel
worden geacht, worden gedeeltelijk of volledig geschrapt. Bij andere regels wordt
de doelgroep verkleind door het mkb of andere groepen vrij te stellen. Sommige verplichtingen
hoeven minder vaak te worden uitgevoerd of termijnen worden verlengd, zodat ondernemers
meer ademruimte krijgen. Waar dat kan, worden regels vereenvoudigd, gestroomlijnd
en gestandaardiseerd. In sommige gevallen kunnen data- en software-oplossingen helpen
om regeldruk te verlagen, bijvoorbeeld door betere koppelingen met boekhoudsoftware.
Regeldrukvermindering kan ook worden gerealiseerd door toezicht op een andere manier
te organiseren, bijvoorbeeld door meer uit te gaan van vertrouwen en bij het misbruiken
van dit vertrouwen veel harder te sanctioneren.

Ik noem een aantal voorbeelden om kleuring te geven aan de verschillende manieren
voor de aanpak van regels en vermindering van regeldruk.

• De Minister van Financiën schrapt de nationale informatievereisten voor het aanbieden
van effecten aan het publiek die zijn vrijgesteld van de prospectusplicht.

• Ik zal mij samen met de Staatssecretaris van Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane
en het CBS inspannen om de gegevens uit de ViDa-richtlijn (VAT in the Digital Age)
aan te laten sluiten op de statistiekbehoeften, zodat de uitvraag bij bedrijven naar
exportgegevens drastisch wordt verminderd of zelfs kan worden stopgezet.

• De Staatssecretaris van Openbaar Vervoer en Milieu zondert organisaties tot 250 werknemers
uit van het jaarlijks rapporteren over zakelijke en woon-werk mobiliteit van hun werknemers
en zorgt zo voor regeldrukvermindering.

• De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening heeft in het programma STOER
meer dan 100 knelpunten geïdentificeerd om de regeldruk in de woningbouwsector te
verminderen, wat een indirect effect heeft op de regeldruk voor ondernemers die werkzaam
zijn in de woningbouw8.

• De Minister van Financiën zal de vrijstellingsgrens van de prospectusplicht verhogen
waardoor meer aanbiedingen van effecten aan het publiek worden uitgezonderd van de
prospectusplicht.

• Er is een zeer ruim aanbod van programma’s en regelingen om verduurzaming van het
mkb te ondersteunen. Ondanks dat dit aanbod goed gebruikt wordt, zien we ook dat veel
ondernemers het totale aanbod niet meer kunnen overzien en hierdoor vastlopen. Ook
zien we dat de administratieve druk van het aanvragen en verantwoorden van regelingen
relatief hoog is. Daarom is vanuit KGG een interdepartementale werkwijze gestart met
als doel om het simpeler te maken de juiste ondersteuning te vinden en om de administratieve
last voor deze ondersteuning te verminderen9.

• De Minister van SZW gaat het toezicht voor het te laat melden van ziekte of herstel
van werknemers bij het UWV anders inrichten (Wetsvoorstel handhaving sociale zekerheid10). Met dit wetsvoorstel hoeft UWV niet meteen een boete op te leggen aan de werkgever,
maar kan ook eerst worden gewaarschuwd. Hierdoor krijgen werkgevers minder boetes
opgelegd, wat naar verwachting ook leidt tot minder bezwaar- en beroepsprocedures.
Ook werkt de Minister van SZW aan een wetsvoorstel om het advies van de bedrijfsarts
over de belastbaarheid van de zieke werknemer leidend te maken bij de toets die het
UWV uitvoert op het re-integratieverslag (de RIV-toets). Hierdoor kunnen werkgevers
uitgaan van het advies van de bedrijfsarts over de belastbaarheid en neemt het risico
op een verlenging van de loondoorbetalingsperiode met maximaal 52 weken (loonsanctie)
af.

Figuur 2: Handelingsperspectieven en instrumenten regeldrukvermindering

Actie

Aantal regels

(Gedeeltelijk) schrappen

73

Stroomlijnen, standaardiseren en vereenvoudigen

63

Inzet EU (concreet)

30

Doelgroep verkleinen

20

Nader uitzoeken

9

Data / software oplossingen

8

Minder/ander toezicht

8

Verlagen frequentie verplichting

5

Termijnen verlengen

2

Totaal

218

Samenwerken in vertrouwen

Dit ambitieuze plan zal in overleg met werkgeversorganisaties, brancheverenigingen,
ondernemers, toezichthouders, uitvoerende instanties en andere stakeholders (zoals
omwonenden, omgevingsdiensten, NGO’s en vakbonden) worden uitgewerkt en uitgevoerd.
Hier houdt het kabinet onder meer rekening met budgettaire consequenties. Dit is in
lijn met een aanpak waarbij publieke doelen worden gerealiseerd op een manier waarbij
we gezamenlijk – overheid én ondernemers – werken op basis van vertrouwen.

Een voorbeeld van een beleidsterrein waar het kabinet nauw samenwerkt met het bedrijfsleven
om regels werkbaarder te maken is het nieuwe anti-witwasbeleid. De Minister van Financiën
en de Minister van Justitie en Veiligheid organiseren maandelijks sessies met stakeholders
(beleidsmakers, toezichthouders, onder toezicht staande banken, Financial Intelligence Unit
Nederland en OM), waarbij lastenreductie, naast het verhogen van barrières voor criminelen,
een centraal punt is. Doel is om de antiwitwasregels werkbaarder te maken, voor zowel
burgers als bedrijven. De betrokkenen ervaren dit als erg waardevol.

We zijn bezig met een omslag in denken en doen. Die moeten we als bedrijfsleven en
overheid samen maken. Dat doen we bijvoorbeeld tijdens de OndernemersTop op 15 december
als we vier hackathons houden om op vier specifieke thema’s het «aanvalsplan» verder
vorm te geven.

Zo blijven we de komende maanden werken aan de doelstelling om 500 regels aan te pakken
door te schrappen of te vereenvoudigen. De voortgang hiervan wordt weergegeven via
de regeldrukteller op de regeldrukmonitor11. Daarnaast noem ik graag het meldpunt van het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR)
dat per 1 oktober jl. is gestart. Hier kunnen burgers, bedrijven en professionals
samen met hun branche- of belangenorganisatie via de ATR-website digitaal melding
doen van onnodige administratieve lasten en knellende regels. Via het contactformulier
op de regeldrukmonitor kan ook met mijn departement contact worden opgenomen om melding
te doen van onnodige regeldruk.

Eind 2026 zal ik aan uw Kamer rapporteren over de voortgang. Deze nieuwe aanpak, waarbij
onder meer ondernemers en brancheverenigingen van de MKB-indicatorbedrijvenonderzoeken
zijn betrokken en waarbij een concrete en ambitieuze doelstelling is gesteld, is in
lijn met de doelstelling van de motie Van Zanten en Vermeer12, die hiermee is afgedaan.

Deze stap is nog maar het begin van een meer structurele inspanning die hard nodig
is voor de verbetering van ons ondernemingsklimaat. Hiermee zetten we in op het behoud
van onze concurrentiekracht en een goed investerings- en vestigingsklimaat. Met minder
onnodige regeldruk scheppen we meer ruimte voor ondernemers om daadwerkelijk te kunnen
ondernemen, investeren en groeien.

De Minister van Economische Zaken, V.P.G. Karremans