Brief regering : Verslag van de Raad Buitenlandse Zaken en het Indo-Pacific Forum van 20 november 2025

Nr. 3295
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 1 december 2025

Hierbij bied ik u het verslag aan van de Raad Buitenlandse Zaken en het Indo-Pacific
Forum van 20 november 2025.

De Minister van Buitenlandse Zaken,
D.M. van Weel

VERSLAG RAAD BUITENLANDSE ZAKEN VAN 20 november 2025

Op donderdag 20 november jl. vond de Raad Buitenlandse Zaken (RBZ) plaats in Brussel.
De Minister van Buitenlandse Zaken heeft deelgenomen. Op de agenda stond de Russische
agressie tegen Oekraïne, de situatie in het Midden-Oosten, Soedan en de Sahel. Tevens
vond de eerste bijeenkomst van de door de EU-geïnitieerde Palestine Donor Group (PDG), en een informele lunch bijeenkomst met de Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) landen plaats. Aansluitend op de RBZ vond een ministeriële EU-Indo-Pacific
bijeenkomst plaats. Tevens wordt uw Kamer middels dit verslag geïnformeerd over een
aantal moties met betrekking tot Nigeria.

Russische agressie tegen Oekraïne

De Raad stond stil bij de voortdurende Russische agressieoorlog tegen Oekraïne en
sprak over het belang van voortzetting van EU-steun aan Oekraïne. De Oekraïense Minister
van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha sloot digitaal aan bij het eerste gedeelte van
de bespreking. De Raad sprak in dit kader over de noodzaak en urgentie van geïntensiveerde
financiële en militaire steun aan Oekraïne voor 2026–2027. Een brede groep lidstaten,
waaronder Nederland, sprak zich hierbij uit voor het op korte termijn uitwerken van
de financieringsopties die de Commissie presenteerde, waaronder de optie met het gebruik
van de herstelleningen op basis van geïmmobiliseerde Russische Centrale Banktegoeden.
Meerdere lidstaten, waaronder Nederland, benadrukten dat de militaire steun aan Oekraïne
geïntensiveerd moet worden en dat alle EU-lidstaten hieraan een significante bijdrage
moeten leveren. Ook benadrukten verschillende lidstaten het belang van steun aan de
zwaar getroffen energiesector. Een brede groep lidstaten stond stil bij het werk ten
aanzien van de schaduwvloot. Een groep lidstaten, waaronder Nederland, verzocht op
korte termijn aanvullende sancties in te stellen om de economische druk op Rusland
te verhogen. Nederland diende hiertoe concrete sanctievoorstellen in tegen de schaduwvloot.
Conform de moties Yeşilgöz-Zegerius c.s.1 en Ceder2 spant het kabinet zich in het bijzonder in voor de inzet van het bestaande EU-instrumentarium
ten aanzien van omzeiling via derde landen. Verschillende lidstaten benadrukten de
noodzaak voor accountability. Nederland onderschrijft deze noodzaak en heeft recent het gastlandschap aangeboden
ten behoeve van de huisvesting van de oprichtingsfase van het Agressietribunaal.3

Situatie Midden Oosten

De Raad stond stil bij de situatie in het Midden-Oosten, met name bij de voortgang
van de implementatie van het vredesplan van president Trump ter beëindiging van het
conflict in de Gazastrook en de rol die de EU hierin kan spelen.

Binnen de Raad was brede steun voor de aanname van VNVR-resolutie 2803. Ook sprak
de Raad steun uit voor de voorstellen van de Hoge Vertegenwoordiger voor het verbreden
van het mandaat van de EU Border Assistance Mission to Rafah (EUBAM Rafah) en de EU Mission for the Support of Palestinian Police and Rule of Law (EUPOL COPPS) ter ondersteuning van het vredesplan. De HV kondigde aan dat de EU
bijdraagt aan het Civil-Military Coordination Center (CMCC). Ook diverse EU-lidstaten, waaronder Nederland, gaven aan een bijdrage aan
de CMCC te zullen leveren.

De inzet van het kabinet is primair gericht op het laten slagen van het vredesplan.
Het kabinet beziet telkens hoe het, zowel bilateraal als via de EU en andere multilaterale
kanalen, op de meest effectieve wijze kan bijdragen aan de implementatie en uitwerking
van het plan. Daarbij heeft Nederland benadrukt dat effectieve diplomatieke contacten
met Israël belangrijk zijn hiervoor. Nederland riep Israël op de wetgeving gericht
op de registratie van internationale ngo’s werkzaam in de Palestijnse Gebieden niet
te implementeren en de Palestijnse belastinggelden vrij te geven conform moties van
het lid Ceder.4 Tot slot, uitten meerdere lidstaten hun grote zorgen over de situatie op de Westelijke
Jordaanoever, specifiek over het toenemende kolonistengeweld.

Ondersteuning bij vertrek uit Gaza

Vanwege de oorlog in Gaza heeft het kabinet in november 2023 aan de Kamer gecommuniceerd
dat ondersteuning bij vertrek wordt geboden aan Nederlanders en hun kerngezinsleden,
en verblijfsvergunninghouders in Gaza.5 Gelet op de zeer uitzonderlijke en schrijnende situatie in Gaza, de sterke afhankelijkheid
van Israël om uitreis te bewerkstelligen en de rol van de (toentertijd) Egyptische
autoriteiten, heeft het toenmalige kabinet in december 2023 daarnaast besloten deze
ondersteuning bij wijze van hoge uitzondering ook te bieden aan personen in Gaza met
een via de geëigende procedure van de IND verkregen positief besluit voor gezinshereniging.6

In het licht van de ontwikkelingen sinds het staakt-het-vuren heeft het kabinet besloten
terug te keren naar de reguliere consulaire bijstandverlening in Gaza. Dat betekent
dat het Ministerie van Buitenlandse Zaken consulaire bijstand zal (blijven) bieden
aan Nederlands paspoorthouders in Gaza en in voorkomende gevallen aan personen in
Gaza die reeds in bezit zijn van een verblijfvergunning voor het Koninkrijk. Ook zal
het ministerie blijven voorzien in de reguliere consulaire dienstverlening aan houders
van een machtiging tot voorlopig verblijf (mvv) uit Gaza.

Sahel

De Raad sprak brede steun uit voor de Nieuwe Aanpak voor de Sahel van de Hoge Vertegenwoordiger en de Speciale Vertegenwoordiger van de Sahel. Hiermee
kan Europa beter inspelen op de Europese belangen in de strategisch belangrijke en
volatiele Sahel regio. In de Sahel staat de politieke en veiligheidssituatie onder
druk met gevolgen voor de bredere West-Afrikaanse regio en Europa. Kern van de Nieuwe Aanpak is dat Europese belangen op het gebied van geopolitiek, veiligheid, migratie, ondermijning,
multilateralisme, duurzame ontwikkeling en universele waarden leidend zijn voor de
Europese inzet. Bovendien beoogt de Aanpak de kwaliteit van de politieke dialoog met de Sahellanden te verbeteren, waarmee de
EU een relevante speler kan blijven in de door crises en conflict geteisterde regio.
De EU wil veiligheid bevorderen met middelen voor ontwikkelingssamenwerking en, daar
waar verantwoord, met gerichte veiligheidssamenwerking. Tevens bevordert de EU de
sociale cohesie en het maatschappelijk middenveld in de regio en draagt de EU met
middelen voor ontwikkelingssamenwerking bij aan economische ontwikkeling en verbeterde
toegang tot basisdiensten als water, landbouw en gezondheid. Een brede groep lidstaten,
inclusief Nederland, pleitte hierbij voor het tegengaan van desinformatie door betere
strategische communicatie en steun aan onafhankelijke media.

Soedan

De Raad sprak opnieuw over de situatie in Soedan, waarbij werd stilgestaan bij het
belang van de vier kernpunten uit de in oktober aangenomen Raadsconclusies7: een staakt-het-vuren, humanitaire toegang en bescherming van burgers, een civiele
transitie en het tegengaan van straffeloosheid. De Raad nam sancties aan tegen Abdelrahim
Hamdan Dagalo, de tweede man binnen de Rapid Support Forces (RSF) en de broer van Hemedti, de leider van de RSF. Daarnaast publiceerde de Raad
een EU27-verklaring8 waarin de wreedheden in El Fasher en Darfoer worden veroordeeld. Conform de motie
van Baarle9 heeft Nederland gepleit voor het verder verhogen van de humanitaire hulp vanuit de
EU en EU-lidstaten voor Soedan. Conform de motie-Piri c.s.10 en motie-Piri11 heeft Nederland tijdens de Raad gepleit voor aanvullende sancties tegen de verantwoordelijken
voor de oorlog, zowel binnen als buiten Soedan, inclusief leiders van de strijdende
partijen op het hoogste niveau. Ook pleitte Nederland, conform de motie Ceder c.s.12 voor engagement vanuit de EU met externe actoren, waaronder in de context van EU-GCC relaties. De
EU en de lidstaten blijven eensgezind over de ernst van de situatie in Soedan en zullen
blijven samenwerken met het samenwerkingsverband van de VS, Verenigde Arabische Emiraten,
Saoedi-Arabië en Egypte (de Quad), de Afrikaanse Unie, en andere internationale partners
om het conflict en het lijden in Soedan te stoppen.

Palestine Donor Group

En marge van de RBZ vond ook de eerste bijeenkomst van de door de EU-geïnitieerde
Palestine Donor Group plaats. Tijdens de bijeenkomst werd de voortgang van de hervormingsagenda van de Palestijnse
Autoriteit (PA) besproken. De hervormingen van de PA zijn onderdeel van het EU-meerjarensteunprogramma
van EUR 1,6 miljard. Ruim zestig internationale en regionale donoren namen deel aan
de bijeenkomst, waaronder EU-landen, Arabische staten en financiële instellingen,
om de implementatie van de hervormingsagenda van de PA te ondersteunen. Nederland
verwelkomde de hervormingen en moedigde de PA aan hiermee door te gaan, specifiek
op het gebied van gevangenenbetalingen en schoolboeken. Nederland onderstreepte dat
een sterke en hervormde PA een noodzakelijk vereiste is voor een toekomstige Palestijnse
staat. Daarvoor blijft het ook belangrijk dat Israël de belastinggelden vrijgeeft
en de banking waiver verlengt.

Informele bijeenkomst ASEAN

Tijdens de informele lunchbijeenkomst voor de EU-Ministers van Buitenlandse Zaken
en hun counterparts van de ASEAN-landen is informeel van gedachten gewisseld over de relatie tussen de
EU en ASEAN. Tevens is er gesproken over het gedeelde belang van een op regels gebaseerde
internationale orde, vrijhandel en multilateralisme en over gemeenschappelijke prioriteiten,
waaronder regionale stabiliteit, (maritieme) veiligheid en het versterken van economische
veerkracht.

Ministeriële bijeenkomst Indo-Pacific

Aansluitend op de RBZ vond de ministeriële bijeenkomst over de Indo-Pacific plaats.
Nederland nam deel aan het rondetafelgesprek over veiligheidsprioriteiten in het licht
van geopolitieke ontwikkelingen, waarbij Nederland het belang benadrukte van maritieme
veiligheid en heeft voorgesteld dat een dialoog wordt gestart over de bescherming
van kritieke onderzeese infrastructuur in de Indo-Pacific. Het belang van goede banden
tussen de EU en de ASEAN is hierbij ook benoemd. En marge van de ministeriële bijeenkomst
is een nieuw belastingverdrag met Thailand ondertekend.

Overig

Nigeria

Vrijheid van religie en levensovertuiging is een van de prioriteiten van het Nederlandse
mensenrechtenbeleid. In lijn met de motie Ceder c.s.13 onderstreept het kabinet dan ook regelmatig het belang van gezamenlijk EU-optreden
op dit gebied. Zo heeft Nederland op 6 november jl. in EU-verband bij de EU-speciaal
vertegenwoordiger voor mensenrechten Ollongren gepleit voor inzet van haar mandaat
om bescherming van Nigeriaanse burgers, waaronder religieuze minderheden, te waarborgen.
Ook heeft Nederland bij diverse gelegenheden in bilateraal en multilateraal verband
het afgelopen jaar aandacht gevraagd voor bescherming van burgers in de context van
aanhoudend geweld en voor afschaffing van de doodstraf op blasfemie in Nigeria.14