Brief regering : Compensatie van aanvullende schade in de hersteloperatie toeslagen

Nr. 60
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 25 november 2025

De commissie Van Dam heeft geadviseerd dat de afhandeling van de compensatie van aanvullende
schade van ouders die geraakt zijn door de problemen met de kinderopvangtoeslag sneller
en eenvoudiger moet. En dat is de inzet van het kabinet. Met de lancering van een
centraal aanmeld- en informatieportaal op 25 november 2025, de lancering van de route
MijnHerstel op 2 december 2025, en de vaststelling van het één uniform schadekader
gebaseerd op het reeds geruime tijd gehanteerde schadekader van SGH, zet het kabinet
drie belangrijke stappen om ouders die aanvullende schade hebben ondervonden sneller
en eenvoudiger voorbij het onrecht te helpen. Ondanks dat er nog veel werk is te verzetten,
is hiermee het schadestelsel in essentie gecompleteerd, en zet het kabinet koers richting
het afronden van het financieel herstel in 2027.

Met deze brief informeer ik uw Kamer nader over de vormgeving van het stelsel voor
compensatie van aanvullende schade. Allereerst schetst deze brief het stelsel van
aanvullende schade met een centraal informatie- en aanmeldportaal, en twee verschillende
methodes voor compensatie van aanvullende schade, namelijk 1) de Stichting (Gelijk)Waardig
Herstel (SGH) en 2) MijnHerstel. Vervolgens gaat deze brief in op hoe de bedragen
worden vastgesteld, met de toepassing van één geüniformeerd forfaitair schadekader,
en de mogelijkheid om in de gevallen waarin de ouder tot de conclusie komt dat de
omvang of complexiteit van de gebeurtenissen maakt dat het forfaitaire kader niet
voldoende past, over te stappen naar een individuele berekening op basis van de methodiek
van de huidige Regieroute VSO. Tot slot informeer ik de Kamer zoals toegezegd over
de inbreng die de afgelopen periode is opgehaald bij ouders en stakeholders en de
manier waarop deze verwerkt is in het informatie- en aanmeldportaal en MijnHerstel.

Een vereenvoudigd stelsel voor compensatie van aanvullende schade

Ouders die zich hebben aangemeld als gedupeerde krijgen allemaal een integrale beoordeling
(IB) door de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT). Daarbij worden gedupeerde
ouders financieel gecompenseerd voor de onterechte terugvorderingen en ontvangen zij
een materiële en immateriële schadevergoeding. Gemiddeld is aan ouders ongeveer 40.000
euro toegekend. Ook zijn hun publieke schulden kwijtgescholden en private schulden
aangepakt, als die aan de voorwaarden voldoen. Daarnaast kunnen ouders bij hun gemeente
terecht voor brede ondersteuning. Dit kwartaal worden de laatste integrale beoordelingen
afgerond. Een groot deel van de ouders zet met het afronden van de integrale beoordeling
een punt achter het financieel herstel. Maar voor een deel van de ouders is daarvoor
meer nodig, zij kunnen een route doorlopen voor compensatie voor aanvullende schade.

Begin dit jaar heeft de commissie Van Dam geadviseerd om toe te werken naar twee schaderoutes
die eindigen in een vaststellingsovereenkomst, met één schadekader met vaste, collectieve,
forfaitaire bedragen. Het kabinet heeft in haar reactie1 aangegeven deze vereenvoudiging te omarmen. Daartoe zet het kabinet naast de schaderoute
van SGH met een vertellende aanpak, in op de route MijnHerstel waarbij ouders en gemachtigden
ondersteund worden met een gebruiksvriendelijke digitale omgeving waarin zij hun verhaal
kunnen toelichten en eventueel ondersteunende stukken kunnen indienen. Beide routes
monden uit in een vaststellingsovereenkomst waarin de ouder en de Staat een punt zetten
achter het financieel herstel. Beide routes worden hieronder nader toegelicht. Maar
de vervolgstappen richting compensatie van aanvullende schade, beginnen voor ouders
op het centraal informatie- en aanmeldportaal. Hier kunnen zij informatie inwinnen
over de mogelijkheden rondom aanvullende schade en vervolgens een route kiezen.

Het informatie- en aanmeldportaal

Met de opening van het informatie- en aanmeldportaal op 25 november, is dit portaal
de startplek voor informatie, en de plaats voor het indienen van de aanvraag voor
aanvullende compensatie en het maken van een keuze tussen de twee routes. Het portaal
is te bereiken via de website schadeherstel.toeslagen.nl. Het portaal biedt overzichtelijk
de informatie over het aanvragen van compensatie en geeft informatie over de routes
die beschikbaar zijn. Daarvoor is een routeoverzicht beschikbaar. Ouders kunnen extra
informatie en uitleg krijgen via online informatiebijeenkomsten en kunnen zich daarvoor
aanmelden via het portaal. Daarnaast kunnen ouders hulp vragen bij het aanvragen en
het kiezen van een route. Daarvoor is gratis onafhankelijke juridische hulp beschikbaar.

Het portaal is de startplek voor ouders die tot nu toe nog geen aanvraag over hun
aanvullende schade hadden gedaan maar daar wel aanleiding toe zien. Maar het portaal
is ook de plek waar ouders naar worden verwezen die in het verleden al een aanvraag
hadden gedaan. Alle ouders die tot op heden een al een aanvraag hebben ingediend via
de CWS worden uitgenodigd om via het informatie- en aanmeldportaal een keuze te maken
voor de route van SGH of MijnHerstel. Zij worden persoonlijk schriftelijk benaderd
en uitgenodigd gebruik te maken van het informatie- en aanmeldportaal.

In de Kamerbrief van 11 november 20252 heb ik de Kamer geschreven dat het belangrijk is dat ouders voldoende tijd en informatie
hebben om een keuze te maken over het indienen van een aanvraag voor compensatie van
aanvullende schade. Nu de openstelling van het informatie- en aanmeldportaal een feit
is en op 2 december de openstelling van MijnHerstel volgt, is de informatie hiertoe
beschikbaar. Het kabinet wil ouders tot 1 april 2026 de tijd geven om een aanvraag
in te dienen. Wanneer een ouder pas net, of nog niet, zijn of haar IB heeft ontvangen
dan heeft de ouder tot zes maanden na ontvangst van de IB de tijd om zich aan te melden
voor compensatie van aanvullende schade. Ook als dit pas na 1 april is. Nadat ouders
zich hebben aangemeld voor aanvullende schadecompensatie, hebben zij nog zes maanden
om een keuze te maken tussen de route van SGH of MijnHerstel. Voor die keuze geldt
de uiterste aanvraagdatum van 1 april dus niet.

De schaderoute van Stichting (Gelijk)waardig Herstel

De ene route die een ouder kan kiezen om aanvullende schade gecompenseerd te krijgen
is de bestaande schaderoute van SGH. SGH is een stichting voor en door ouders. Samen
met experts hebben zij een herstelaanpak ontwikkeld voor emotioneel en financieel
herstel. De basis is een eigen feitenrelaas van de ouder, opgesteld met een luisterend
schrijver. De gebeurtenissen uit dat feitenrelaas worden waar nodig aangevuld met
ondersteunende documenten en vervolgens omgezet naar een vaststellingsovereenkomst.
Deze route is na een eerdere pilot voor een brede groep ouders opengesteld nadat in
de zomer van 2024 een dienstverleningsovereenkomst is gesloten tussen de staat en
SGH.

In de afgelopen zomer zijn tussen het ministerie en SGH nieuwe afspraken gemaakt die
worden uitgewerkt in een gewijzigde dienstverleningsovereenkomst. Dankzij deze afspraken
hebben ouders met een IB van minder dan € 30.000 nu eveneens toegang tot de SGH-route.
Daarnaast is de rol van het ministerie bij de totstandkoming en beoordeling van individuele
schadestaten binnen de SGH-route komen te vervallen. In plaats daarvan is, in samenwerking
met SGH, een systeem voor kwaliteitsborging ingericht.

Momenteel bedraagt de output van de SGH-route circa 25 VSO’s per week. Dat is onvoldoende
gelet op het aantal aanmeldingen voor aanvullende schade. Het ministerie en SGH werken
gezamenlijk aan de verdere opschaling van de SGH-route, met als doel om in het eerste
kwartaal van 2026 een productie van 100 VSO’s per week te realiseren.

De schaderoute Mijnherstel

De andere route die een ouder kan volgen om aanvullende schade gecompenseerd te krijgen
is MijnHerstel, die opengesteld wordt op 2 december 2025. Deze route is door het Ministerie
van Financiën ontwikkeld in samenwerking met ouders, experts en advocaten. Ouders
kunnen hun situatie en schadeposten via MijnHerstel zelf toelichten. Hoewel hier een
gebruiksvriendelijk online portaal voor is ontwikkeld, wordt ouders geadviseerd om
bij het toelichten van hun situatie en het eventueel indienen van ondersteunende stukken
hulp in te schakelen van een advocaat of gemachtigde of iemand die zij vertrouwen.
Ook is er de mogelijkheid voor persoonlijk contact en het voeren van een herstelgesprek.
Ook kan de ouder gebruik maken van ervaringsdeskundigheid. Hiervoor wordt momenteel
uitgewerkt hoe ervaringsdeskundigen kunnen helpen, bijvoorbeeld bij de informatievoorziening
over MijnHerstel of rondom de begeleiding voor ouders die de route willen doorlopen.

In deze route is bij sommige gebeurtenissen al informatie bij de overheid bekend.
Deze informatie vooraf wordt ingevuld zodat ouders deze alleen nog maar hoeven te
verifiëren. Voor een aantal andere posten kan de ouder gevraagd worden om, net als
bij de SGH-route, voor een aantal gebeurtenissen ondersteunende stukken aan te leveren.

Het behandelproces is vervolgens zo ingericht dat dossiers zorgvuldig, consistent
en met aandacht voor de positie van ouders worden bezien. Daarbij wordt per situatie
vastgesteld welke elementen relevant zijn en hoe de individuele omstandigheden van
ouders een rol spelen. Heldere en begrijpelijke terugkoppeling maakt inzichtelijk
hoe besluiten tot stand komen en hoe de inbreng van ouders is meegenomen.

MijnHerstel wordt op 2 december direct opengesteld voor alle ouders die een beroep
willen doen op een schaderoute, zodat ook ouders voor wie de methodiek van SGH niet
passend is een alternatief hebben. Tegelijkertijd blijft de SGH-route open voor de
ouders die om welke reden dan ook geen voorkeur hebben voor MijnHerstel. Ouders die
voor MijnHerstel kiezen wordt geadviseerd de tijd te nemen om samen met een gemachtigde
de schadeposten in te dienen. Hiermee zal naar verwachting piekbelasting bij opening
voorkomen worden. Vanaf de start zal MijnHerstel voortdurend worden verbeterd op basis
van de ervaringen die worden opgedaan. Hiervoor wil het kabinet de kennis en ervaring
van ouders, herstelrechtdeskundigen en advocaten betrekken, en daarvoor nauw blijven
samenwerken met onder meer de werkgroep toeslagenadvocaten.

De ingerichte afhandelcapaciteit en beoogde behandelsnelheden zijn erop gericht om
veel meer ouders te helpen bij afronding van het financieel herstel dan in het verleden
lukte. In de volgende voortgangsrapportage over de hersteloperatie geef ik voor de
beide routes nadere informatie over daadwerkelijk behaalde resultaten en hierop gebaseerde
prognoses. Op het moment dat de beschikbare behandelcapaciteit binnen MijnHerstel
knelt met het beroep dat daarop wordt gedaan, ligt het in de rede eerst de aanvragen
van de ouders die het langst geleden een aanvraag voor compensatie van aanvullende
schade hebben gedaan, te behandelen.

De vaststellingsovereenkomst als uitgangspunt

Het uitgangspunt is om via de bovengenoemde routes te komen tot een vaststellingsovereenkomst
(VSO) als sluitstuk. Voor een VSO is de handtekening van zowel de Staat als de ouder
nodig. Met de VSO spreken de Staat en de ouder af een punt te zetten achter het financieel
herstel. Snel daarna wordt het compensatiebedrag uitgekeerd. Voor die gevallen waarin
de ouder tot de conclusie komt dat de omvang of complexiteit van de gebeurtenissen
maken dat het forfaitaire kader niet voldoende past, is er de mogelijkheid van een
individuele berekening, welke ook leidt tot een VSO.

De ouder heeft altijd het wettelijke recht om van de overheid een besluit (beschikking)
te ontvangen over aanvullende schade, conform de Wet hersteloperatie toeslagen. Als
het niet lukt om een VSO te sluiten via één van de hierboven beschreven beschikbare
forfaitaire-routes en de individuele berekening, zal dat de uitkomst zijn. We onderzoeken
momenteel opties om de bestuursrechtelijke afronding voor ouders die hun financieel
herstel niet via een VSO willen afronden op efficiënte wijze in te richten. Dit kan
door oog te hebben voor het feit dat er in de meeste gevallen al een route is doorlopen,
documenten al zijn aangeleverd, en er al een analyse van de gebeurtenissen is gemaakt.
Hierdoor kan een afgewezen concept-VSO naar verwachting worden omgezet in een beschikking.
Ouders worden via het aanmeldportaal geïnformeerd over de verschillende mogelijke
stappen in het proces, waaronder de afdoening van de aanvraag met een beschikking.

Aanvullende schade voor specifieke doelgroepen

Het bovenstaande schadestelsel met twee schaderoutes, gebaseerd op een geüniformeerd
forfaitair schadekader, staat open voor gedupeerde ouders met aanvullende schade die
niet al vergoed is. Voor een aantal specifieke doelgroepen kan sprake zijn van specifieke
aanpak binnen SGH of MijnHerstel of het doorlopen van een andere route. De Kamer is
eerder geïnformeerd dat als een ouder over één of twee toeslagjaren minder dan € 2.000
per jaar heeft terugbetaald of de terugvordering snel is hersteld, in het forfaitaire
stelsel niet op voorhand wordt aangenomen dat schade (volledig) is ontstaan door de
toeslagenaffaire. Deze ouders kunnen terecht bij MijnHerstel of SGH maar daar kunnen
posten pas worden toegekend als uit aanvullende onderbouwing blijkt dat de schade
aannemelijk gevolg is van de toeslagenaffaire. Voor ouders die enkel gedupeerd zijn
vanwege een onterecht label opzet/grove schuld (O/GS), en voor nabestaanden van ouders
waarbij de integrale beoordeling niet de volledige schade dekt, wordt nader uitgewerkt
hoe zij via de methode van de individuele berekening kunnen worden geholpen.

Een uniform forfaitair schadekader

Het kabinet heeft als doel om ouders zo snel mogelijk voorbij het onrecht te helpen
zodat zij verder kunnen met hun leven. Tegelijkertijd is het belangrijk dat zo goed
mogelijk recht wordt gedaan aan de individuele situatie. De commissie Van Dam heeft
geadviseerd om hiervoor bij zowel de SGH-route als MijnHerstel te werken met één uniform
forfaitair schadekader, gebaseerd op het kader van SGH (het zogenoemde SGH-Herstelmodel).
Door te werken met vaste, collectieve bedragen per gebeurtenis, weten ouders waar
zij aan toe zijn en wordt een versnelling bereikt.

Voorop staat dat de vaste vergoeding erkenning biedt voor de impact van de gebeurtenissen
op het leven van de ouder en het gezin. Vaste, collectieve bedragen, zijn gericht
op erkenning zonder een precieze berekening te kunnen zijn waarin alle persoonlijke
omstandigheden zijn verwerkt. De aard, ernst en duur van fysieke klachten wordt bijvoorbeeld
niet individueel vastgesteld. Daar tegenover staat dat er geen medisch bewijs nodig
is om in aanmerking te komen voor de vaste vergoeding voor fysieke klachten. Het uniforme
forfaitaire schadekader is opgenomen in de bijlage bij deze brief met een toelichting.
Voor gebruikers en gemachtigden wordt nog gewerkt aan een meer precieze handleiding.

De mogelijkheid van de individuele berekening

De ouder wordt zoveel mogelijk tegemoetgekomen in het aannemelijk maken van de gebeurtenissen.
Voor een aantal schadeposten is het voldoende dat het verhaal van de ouder past in
de tijdlijn van de integrale beoordeling. Het uniforme forfaitaire schadekader beoogt
zoveel mogelijk gebeurtenissen te omsluiten. Er zijn binnen het schadekader op meerdere
leefgebieden vaste bedragen beschikbaar om erkenning te bieden voor impactvolle gebeurtenissen
die niet expliciet onderdeel zijn van het kader. Hoewel het schadekader geschikt is
voor veel gedupeerden, en ruimhartig is van opzet, brengt de forfaitaire methode met
zich mee dat zeer ingewikkelde schade zich hiervoor niet altijd goed leent. Bijvoorbeeld
wanneer sprake was van een onderneming, of van een complexe inkomens- of vermogensschade.

Wanneer de ouder tot de conclusie komt dat de forfaitaire vergoedingen geen recht
doen aan de gebeurtenissen van de ouder, staat de mogelijkheid open om de forfaitaire
route via MijnHerstel of SGH af te sluiten en over te stappen naar een individuele
berekening. De individuele berekening volgt een andere schaderechtelijke methode.
Deze is vergelijkbaar met de methode en het kader van de Regieroute VSO. Deze precieze
berekening brengt met zich mee dat de ouder gevraagd zal worden om meer ondersteunende
stukken beschikbaar te stellen om een precieze berekening te kunnen maken en het causaal
verband aannemelijk te kunnen maken. Er zijn bij deze methode voor materiele schadeposten
geen vaste bedragen per gebeurtenis, zoals bij SGH of MijnHerstel. Dat betekent dat
de totale aanvullende compensatie op basis van de precieze detailberekening lager
of hoger kan uitvallen dan via de twee routes waar het schadekader met vaste bedragen
wordt toegepast. Immers: in tegenstelling tot de forfaitaire routes, wordt bij de
individuele berekening veel preciezer gekeken naar de werkelijke situatie en de werkelijke
hoogte van de individuele schade. Omdat reeds gekeken is naar de werkelijke situatie
kan een ouder ook niet meer terugkeren naar het forfaitaire bedrag. De uitkomst wordt
vervolgens evengoed vastgelegd in een VSO, zoals ook gebeurt bij de Regieroute VSO.
De individuele berekening zal de komende tijd overeenkomstig de Regieroute VSO verder
worden uitgewerkt. Het kabinet wendt hiervoor alle binnen de hersteloperatie beschikbare
kennis en expertise aan. Zoals eerder aangekondigd, blijft de Regieroute VSO dan ook
operationeel tot minstens het moment dat de mogelijkheid om te kiezen voor een individuele
berekening uitgewerkt en operationeel is.

Inbreng ouders en stakeholders

In het commissiedebat van 23 september jl. heb ik u toegezegd nader in te gaan op
de inbreng die ouders hebben gehad in de uitwerking van de adviezen van de commissie
Van Dam en de vereenvoudiging van het schadestelsel. Inbreng van ouders heeft een
belangrijke plek gekregen in de ontwikkeling van de route MijnHerstel.

Kort na het verschijnen van het advies van de spoedcommissie Van Dam heeft een aantal
plenaire brainstormsessies plaatsgevonden met een brede vertegenwoordiging van ouders
en andere stakeholders in de hersteloperatie. Vertegenwoordigd waren onder andere
de Oudercommissie, de werkgroep toeslagadvocaten en SGH, maar ook organisaties die
in bredere zijn bij de hersteloperatie zijn betrokken, zoals de Vereniging Nederlandse
Gemeenten (VNG), de Nationale ombudsman en stichting Lotgenotencontact. Inzichten
uit deze sessies zijn meegenomen bij de opzet en inrichting van het schadestelsel
en in het communicatieplan richting stakeholders en het informatieve deel van het
aanmeldportaal. Het belang van het inrichten van een tweede route naast de SGH-route
is breed onderschreven.

Voor de betrokkenheid van ouders is een Oudertoetsgroep ingesteld. Op diverse momenten
heeft deze groep ouders meegedacht over de opzet van de route MijnHerstel. De Oudertoetsgroep
telt circa tien ouders. Per sessie namen meestal zes tot acht ouders deel steeds in
verschillende samenstellingen. Voor de Oudertoetsgroep zijn ouders uitgenodigd die
eerder ook rondom de brainstormsessie betrokken waren. In de eerste sessie is de aanwezige
ouders gevraagd andere ouders uit hun eigen netwerk aan te dragen, om de diversiteit
van perspectieven te vergroten. De omvang van het contact en de betrokkenheid van
de ouders uit de Oudertoetsgroep heeft geleid tot een waardevolle uitgebreide inbreng.
Opgeteld komt dit neer op circa 60 inhoudelijke bijdragen en/of aandachtspunten. Vrijwel
alle inbreng van de oudertoetsgroep is verwerkt of wordt meegenomen in de verdere
uitwerking. Voor vijf punten is dit niet het geval. Hiervoor waren verschillende redenen,
bijvoorbeeld dat een suggestie juridisch te complex was of omdat het botste met de
inbreng elders uit de hersteloperatie.

Ook de Oudercommissie is meegenomen in het ontwerp en ontwerpkeuzes in juni, augustus,
september en november. De Oudercommissie heeft waardevolle inzichten gedeeld rondom
de communicatie over het schadekader waardoor nu meer rekening wordt gehouden met
de emotionele belasting voor ouders. Ook heeft de oudercommissie in meerdere sessies
aangegeven dat «digitaal ondersteund» niet moet omslaan in een «volledig digitale»
route. Op basis hiervan is steeds nagegaan waar en op welke manier persoonlijke ondersteuning
van de ouder geboden kan worden.

Graag sta ik ook stil bij de waardevolle input van de werkgroep toeslagadvocaten.
Met deze werkgroep vindt op periodieke basis overleg plaats, en op verschillende momenten
zijn daarnaast specifieke sessies georganiseerd gericht op MijnHerstel en het informatie-
en aanmeldportaal. Vroeg in het proces heeft de werkgroep benadrukt dat de individuele
berekening van groot belang is. Mede hierdoor krijgt dit een belangrijke plek in het
stelsel. Daarnaast heeft de werkgroep gewezen op het belang van transparantie van
de berekeningen en de verdere inrichting van het schadestelsel, waaronder de wijze
waarop aanvullende schade wordt gesaldeerd. In de uitgebreide gebruikershandleiding
bij MijnHerstel worden dergelijke punten nader toegelicht aan de hand van voorbeelden.
De werkgroep blijft, net als de Nederlandse orde van advocaten (NOvA), de verdere
ontwikkeling van MijnHerstel kritisch volgen en hecht aan het behoud van zoveel mogelijk
aspecten van de regieroute VSO. In het kader van de rechtsbescherming hebben zij daarbij
onderstreept hoe essentieel de rol van de advocaat is binnen MijnHerstel. Mede daarom
worden ouders die zich melden bij MijnHerstel aangemoedigd zich te laten ondersteunen
door een advocaat.

Tot slot

Zoals gezegd is er nog ontzettend veel werk te verzetten om ouders voorbij het onrecht
te helpen. Hoewel er in de afgelopen maanden door vele betrokkenen hard is gewerkt
aan het ontwerp en de realisatie van MijnHerstel en het aanmeldportaal, zullen er
ook na de lancering onvermijdelijk aanpassingen en verbeteringen nodig zijn op het
gebied van technische functionaliteiten of bij de ondersteuning van ouders. Een aantal
onderdelen bevindt zich nog in de opstartfase en zal ook de komende tijd nog verbeterd
worden op basis van de ervaringen die we opdoen in de uitvoering en de reacties die
ouders en gemachtigden geven. Om de kwaliteit en samenhang tussen de routes te bevorderen
en verdere ontwikkeling en werking van MijnHerstel te optimaliseren worden leercirkels
ingericht en zal monitoring plaatsvinden. Hierbij zullen ook de ervaringen van ouders,
herstelrechtdeskundigen en advocatuur op een structurele wijze betrokken worden.

Ook dient zoals hierboven is toegelicht een aantal onderdelen nog nader te worden
uitgewerkt, waarmee we er nog niet zijn. Maar met de openstelling van het informatie-
en aanmeldportaal, en de aanstaande openstelling van MijnHerstel naast de schaderoute
van SGH, zijn de belangrijkste elementen van het schadestelsel ingericht. Door hiermee
voortvarend aan de slag te gaan, wil ik toe blijven werken naar het doel om het financieel
herstel voor ouders in 2027 af te ronden. Ik zal de Kamer via de periodieke voortgangsrapportages
hersteloperatie toeslagen (VGR) op de hoogte houden over de relevante ontwikkelingen.

De Staatssecretaris van Financiën,
S.Th.P.H. Palmen