Brief regering : Plan van aanpak Periodieke Rapportage begrotingsartikel 6.2 Overheidsdienstverlening, informatiebeleid en informatiesamenleving
30 985 Beleidsdoorlichting Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Nr. 68
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 september 2025
Hierbij informeer ik uw Kamer over de aankomende periodieke rapportage over begrotingsartikel 6.2,
Overheidsdienstverlening, informatiebeleid en informatiesamenleving van de begroting van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(BZK). Dit is onderdeel van het thema Waardengedreven digitale samenleving in de Strategische evaluatieagenda (SEA).
De periodieke rapportage (hierna: PR) is bedoeld om meer inzicht in het beleidsthema
te krijgen en verbetering van beleid en uitvoering te stimuleren. Het is een syntheseonderzoek
naar de doeltreffendheid en doelmatigheid van het gevoerde beleid in de periode 2020
tot en met 2025.
Zoals gebruikelijk ontvangt u het plan van aanpak voor Prinsjesdag.
Omschrijving van begrotingsartikel 6.2
Uit 6.2 wordt een deel van het beleid voor de digitalisering van de overheid bekostigd.
De doelstelling van dit subartikel komt overeen met de algemene doelstelling van artikel 6
van begrotingshoofdstuk VII (BZK), namelijk het bewerkstelligen van een digitale samenleving over de grenzen heen die rekening
houdt met burgers en werkt aan maatschappelijke opgaven.
BZK is (stelsel)verantwoordelijk voor het bevorderen van een toegankelijke digitale
overheidsdienstverlening en (het inzetten van) digitale innovaties. Het ministerie
heeft een rol in het stimuleren van het gebruik van nieuwe technologieën voor maatschappelijke
opgaven, regisseren van verantwoorde digitalisering en bij de uitvoering van digitale
voorzieningen. Vanuit subartikel 6.2 worden middelen ingezet die invulling geven aan
deze verantwoordelijkheden.
Beleidsthema’s
Er zijn bij aanvang een aantal inhoudelijke beleidsthema’s te onderscheiden in de
bestedingen uit 6.2. Deze afbakening kan worden bijgesteld in de loop van het onderzoek.
Hieronder volgt een overzicht met voorbeelden van uitgevoerde activiteiten.
Beleidsthema
Activiteiten
AI
Algoritmeregister, algoritmekader, NLAIC / AINed,
Caribisch Nederland
Programma Caribisch Nederland, bevorderen van de digitale dienstverlening
Data
Interbestuurlijke data strategie (IBDS), Open data portaal, programma regie op gegevens
Digitaal Burgerschap
NL Design system, Ondersteuningspool, herinzet digitale apparaten
Dienstverlening en digitale Overheid
Overheidsbrede loketten, loketfunctie van de overheid, digitaleoverheid.nl
Informatieveiligheid
Toezicht NIS2, bestuurlijke convenant informatieveiligheid
Publicaties
Staatscourant, wettenbank
Informatiesamenleving
Beschermen van kinderrechten en veiligheid online, nieuwe technologie
Toegang
DigiD-balies buitenland, beheer BSNk
Single Digital Gateway
Budgettaire grondslag
Het budget wordt besteed aan de financiële instrumenten: bijdragen aan (mede)overheden,
bijdragen aan ZBO’s, bijdragen aan agentschappen, subsidies, en inkoopopdrachten (tabel 1).
Samen vormen deze instrumenten het totaal van de inzet van middelen waarop deze rapportage
betrekking heeft. In het onderzoek ligt de focus op die beleidsinspanningen waarvoor
de grootste budgettaire inspanning wordt geleverd. Keuzes over de precieze afbakening
vinden plaats in overleg met de begeleidingscommissie en worden verantwoord in het
eindrapport.
Tabel 1. Gerealiseerde uitgaven x1000 op art. 6.2 per instrument.
Instrument
2020
2021
2022
2023
2024
2025 (stand OW 2025)
Subsidies
4.110
3.778
5.793
8.491
14.056
8.542
Opdrachten
4.362
4.352
4.977
3.681
7.979
15.738
Bijdragen aan:
ZBO’s/RWT’s
20.262
16.790
17.473
20.548
23.277
25.626
medeoverheden
147
422
709
1.291
1.287
839
(inter)nationale organisaties
792
565
182
267
140
89
agentschappen
53.286
71.513
56.484
31.741
39.133
37.881
andere begrotingshoofdstukken
1.066
13
128
29
38
0
Onderzoeksperiode
De onderzoeksperiode van deze periodieke rapportage beslaat de periode 2020 tot en
met 2025. Dit valt binnen de periode van vier tot zeven jaar die de Regeling periodiek evaluatieonderzoek (RPE, 2022) voorschrijft. De vorige rapportage (toen nog beleidsdoorlichting) over
6.2 dateert van 2020 en besloeg de periode 2015–2020 (Kamerstuk 30 985, nr. 49).
Inzichtbehoefte
Uitkomsten van de PR kunnen worden gebruikt om bij te dragen aan de ontwikkeling van
het beleidsterrein en de coördinerende rol van BZK.
De vorige beleidsdoorlichting (Kamerstuk 30 985, nr. 49) liet een verschuiving zien van een focus op het leveren van betrouwbare digitale
voorzieningen naar een meer op de samenleving en gebruiker gerichte digitale overheid.
Globaal gezien lijkt deze verschuiving zich verder te hebben doorgezet sinds 2020.
Technologische ontwikkelingen volgen elkaar in stroomversnelling op en stellen de
overheid voor nieuwe opgaven. Mede door een aantal grote en ingrijpende gebeurtenissen
zoals de coronapandemie, de kinderopvangtoeslagenaffaire en de meer recente ontwikkelingen
op het gebied van (cyber)veiligheid kwam vanuit de politiek meer focus op de uitvoering,
(inclusieve) publieke dienstverlening, veiligheid en maatschappelijke weerbaarheid.
Ook is er politiek en in het stakeholderveld meer behoefte aan samenhang en invulling
van de coördinerende rol van BZK.
De periodieke rapportage over 2020–2025 moet in elk geval (1) inzicht geven in de
ontwikkeling van het beleidsterrein en de doeltreffendheid en doelmatigheid van het
beleid in de aanpak van deze ontwikkeling, en (2) inzicht geven in de doeltreffendheid
en doelmatigheid waarmee BZK haar rol heeft ingevuld (stimuleren, regisseren, uitvoering).
De periodieke rapportage moet voorzien in een beschrijving van de gehanteerde, (mogelijk
impliciete) beleidstheorie, om te kunnen verklaren waarom en hoe bepaald beleid is
ingezet om bepaalde doelstellingen te bereiken.
Ook dient het onderzoek, volgens de Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek (RPE), input
te leveren voor het opstellen van een 20%-besparingsvariant, met een uitwerking van
de (financiële) effecten van deze variant. Aanvullend kan het onderzoek inzicht geven
in de noodzaak voor intensivering, ook met uitwerking van de (financiële) effecten
daarvan.
Onderzoeksopzet
De periodieke rapportage wordt uitgevoerd met inachtneming van de verplichte elementen
die een periodieke rapportage moet bevatten conform Artikel 4, lid 5 van de Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek (2022).
Hoofdvragen
De hoofd- en deelvragen vloeien voort uit gestelde inzichtbehoefte. De periodieke
rapportage moet in elk geval de volgende hoofdvragen beantwoorden:
1. In hoeverre heeft het gevoerde beleid doelmatig en doeltreffend bijgedragen aan de
doelstellingen van BZK op het gebied van digitalisering?
2. Hoe doelmatig en doeltreffend heeft BZK op deelgebieden van digitalisering invulling
gegeven aan haar rol en verantwoordelijkheden?
Deelvragen
Om de hoofdvraag te kunnen beantwoorden moet de periodieke rapportage inzicht geven
in de onderliggende beleidsthema’s en hun dwarsverbanden en/of complementariteit.
Dit gebeurt aan de hand van de volgende deelvragen:
• In welke mate zijn de doelstellingen per deelthema bereikt als gevolg van de inspanningen
van BZK?
• Welke aanbevelingen zijn er op het gebied van monitoring en evaluatie met oog op een
volgende periodieke rapportage op dit thema?
• Welke beleidstheorie verklaart de instrumentkeuze van BZK per deelthema en in hoeverre
is deze expliciet gemaakt?
• In hoeverre bestaat er samenhang tussen de beleidsthema’s in dit begrotingsartikel
en wat verklaart het bestaan of ontbreken van deze samenhang?
Onderzoeksmethode
De periodieke rapportage is een ex post syntheseonderzoek naar de doeltreffendheid van het gevoerde beleid. Dit betekent
dat er hoofdzakelijk wordt geput uit bestaande evaluaties en ander onderzoeksmateriaal
voor een samenvoeging en analyse van wat bekend is over de doeltreffendheid en doelmatigheid
van het beleid. Blinde vlekken in het syntheseonderzoek worden mogelijk aangevuld
met kwalitatieve methoden.
Onderzoeksmateriaal
Het basismateriaal voor het syntheseonderzoek bestaat uit alle monitoring- en evaluatieonderzoeken
die tijdens de onderzoeksperiode zijn uitgevoerd. In de jaren 2020–2025 zijn er minstens
64 onderzoeken uitgevoerd die waarschijnlijk in aanmerking komen (tabel 2 in de bijlage).
Aanvullend kan het onderzoek kwalitatieve data opleveren aan de hand van vraaggesprekken
met betrokken beleidsmedewerkers en stakeholders, waaronder in elk geval uitvoeringsorganisaties
en medeoverheden.
Onafhankelijkheids- en kwaliteitsborging
De voorbereiding, organisatie, uitvoering en verantwoording van de periodieke rapportage
wordt begeleid door een begeleidingscommissie, waarin zowel BZK als externe expertise
en het Ministerie van Financiën is vertegenwoordigd. Gedurende het traject bewaakt
de commissie de onafhankelijkheid en kwaliteit van het onderzoek.
De begeleidingscommissie zal in elk geval bestaan uit:
• Plv. directeur-generaal Directoraat-generaal Digitalisering en Overheidsorganisatie
(BZK)
• Medewerker Inspectie der Rijksfinanciën, DG Rijksbegroting (Ministerie van Financiën)
• Medewerker directie Financieel-Economische Zaken (BZK)
• Medewerker(s) beleidsdirecties Digitalisering en Overheidsorganisatie (BZK)
• Een of meer onafhankelijk deskundige(n)
Onafhankelijk deskundige
Een of meer onafhankelijk deskundigen worden betrokken bij de rapportage, in dit geval
wetenschappers met expertise op het gebied van ICT en digitale overheid. Deze expertise
is nodig om in dit complexe beleidsterrein de validiteit en betrouwbaarheid van zowel
de (toepassing van de) methode als de inhoud te kunnen toetsen.
Geverifieerd wordt dat de deskundigen niet verantwoordelijk zijn geweest voor het
beleid en geen rol hebben gespeeld bij onderliggende evaluatieonderzoek(en). Dit betreft
dus de PR zelf, maar ook de onderliggende onderzoeken.
De deskundige voorziet de Tweede Kamer na afloop van het onderzoek van een onafhankelijk
oordeel over de kwaliteit en validiteit van de PR.
Uitvoering
De voorbereiding en organisatie van de periodieke rapportage wordt uitgevoerd door
de digitale beleidsdirecties van het DG Digitalisering en Overheidsorganisatie. De uitvoering van het onderzoek wordt uitbesteed een externe partij.
Planning
Het definitieve rapport wordt in december 2026 met een kabinetsreactie verstuurd aan
de Tweede Kamer voor inhoudelijke behandeling. De uitkomst van de inhoudelijke behandeling
vormt samen met de kabinetsreactie de basis voor mogelijke vervolgacties.
Na verzending aan de Tweede Kamer wordt de periodieke rapportage (en de kabinetsreactie,
het oordeel van de onafhankelijke deskundige en eventuele bijlagen) gepubliceerd op
de website van de Tweede Kamer en Rijksoverheid.nl.
Fase
Periode
Opstartfase (afgerond)
april – augustus 2025
Aanvullende dataverzameling
september 2025 – februari 2026
Oplevering en revisie
augustus – november 2026
Publicatie
december 2026
De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
E. van Marum
BIJLAGEN
Overzicht relevant onderzoeksmateriaal
Tabel 2 geeft een overzicht. De informatie is ontleend aan de jaarverslagen BZK 2020–2024,
aangevuld met toegezegde, lopende en voorgenomen onderzoeken.
Tabel 2. Overzicht van relevante monitoring- en evaluatieonderzoeken die zijn uitgevoerd
tussen 2020 en 2025.
Titel onderzoek
Afronding
Type onderzoek
Status
Beleidsthema
IBDS/WAU – Evaluatie
2025/2026
Ex durante
Te starten
Data
(deel)evaluatie Evaluatie Wet Electronisch Publicaties (WEP)
2025/2026
Ex durante
In uitvoering
Publicaties
Sdu-rapportages KOOP/Logius (Bekendmakingswet (Bkw))
2025/2026
Ex durante
Te starten
Publicaties
BSNK – evaluatie
2025/2026
Ex durante
Te starten
Toegang
DigiD in het Buitenland – evaluatie
2025/2026
Ex durante
Te starten
Toegang
Ervaren kwaliteit dienstverlening data.overheid.nl
2025/2026
Ex durante
Nog te starten
Data
Onderzoek digitale competenties (DIGCOM)
2024 en verder
Ex durante
Lopend
Digitaal Burgerschap
Monitor effectiviteit beleid digitale inclusie
2023/2024
Ex durante
Anders
Digitaal Burgerschap
Beleidsevaluatie Algoritmekader
2025
Ex post
Te starten
AI
ADR-onderzoek vulling van het Algoritmeregister door de Rijksoverheid
2025
Ex durante
Te starten
AI
Financiering van datastelsel
2025
Ex durante
Nog te starten
Data
TNO onderzoek systeemfuncties IBDS
2025
Ex durante
Lopend
Data
CIO-oordeel Implementatie Stelsel Toegang
2025
Ex durante
Afgerond
Toegang
Ontwerpend Onderzoek Vrijwillig Machtigen – Eindrapport
2025
Ex post
Afgerond
Toegang
Beleidsevaluatie effectiviteit en doelmatigheid van inzet middelen op het reguleren
van algoritmes
2024
Ex post
Lopend
AI
Evaluatie reguleren van algoritmes
2024
Ex post
Uitgesteld
AI
Herhaling en opvolging beleidsonderzoek uitvoerbaarheid en samenhang EU data acts
2024
Ex durante
Lopend
Data
Knelpunten gegevensdeling onderzoek ODI
2024
Ex durante
Afgerond
Data
Beleidsonderzoek uitvoerbaarheid en samenhang EU data acts
2024
Ex durante
Anders
Data
Staat van de Uitvoering
2024
Ex durante
Afgerond
Dienstverlening
Beleidsevaluatie effectiviteit digitale toegankelijksheidsbeleid
2024
Ex post
Lopend
Digitaal Burgerschap
Digitale toegankelijksheidsbeleid
2024
Ex post
Uitgesteld
Digitaal Burgerschap
Digitale competenties
2024
Overig onderzoek
Afgerond
Digitaal Burgerschap
Uitvoerbaarheids- en handhaafbaarheidstoets Cyberbeveiligingswet
2024
Ex ante
Lopend
Informatieveiligheid
Evaluatie Inkoopeisen Cybersecurity Overheid
2024
Ex durante
Lopend
Informatieveiligheid
NLCS jaarlijkse evaluatie
2024
Ex post
Afgerond
Informatieveiligheid
Voortgangsrapportage NLCS
2024
Ex durante
Afgerond
Informatieveiligheid
Uitvoerbaarheids- en handhaafbaarheidstoets Cyberbeveiligingswet
2024
Ex ante
Afgerond
Informatieveiligheid
Evaluatie Inkoopeisen Cybersecurity Overheid
2024
Ex durante
Anders
Informatieveiligheid
Behoeften vrijwillig machtigen DigiD Machtigen – Literatuurstudie
2024
Ex durante
Afgerond
Toegang
Agentschapsdoorlichting Logius
2024
Agentschapsdoorlichting
Lopend
Toegang
Agentschapsdoorlichting Logius
2024
Doorlichting
Uitgesteld
Toegang
Agentschapsdoorlichting Logius
2024
Ex post
Uitgesteld
Toegang
Staat van de Dienstverlening
2023
Ex durante
Afgerond
Dienstverlening
DigiD helpt niet mee
2023
Overig onderzoek
Afgerond
Toegang
Digitale identiteit vraagt veel van DigiD en eHerkenning
2023
Overig onderzoek
Afgerond
Toegang
Herijking MKBA Digtale Toegang – Naar aanleiding van de Wet digitale overheid
2023
Overig onderzoek
Afgerond
Toegang
Monitor digitale overheid 2022
2022
Ex durante
Afgerond
Digitale Overheid
Monitor digitale overheid 2022
2022
Ex durante
Afgerond
Digitale Overheid
Rapport BIO-evaluatie – bio-overheid
2022
Ex post
Afgerond
Informatieveiligheid
Onderzoek operationalisering anti-discriminatienormen tot AI-systeemprincipes
2021
Ex ante
Afgerond
AI
Update Quick Scan toepassen AI publieke sector
2021
Ex post
Afgerond
AI
Kadering en beoordeling rekenregels voor dataminimalisatie bij regie op gegevens
2021
Overig onderzoek
Afgerond
Data
Onderzoek naar kosten en baten van open source
2021
Ex ante
Afgerond
Data
Onderzoek naar open source gemeenschap
2021
Overig onderzoek
Afgerond
Data
Evaluatie pilot Regie op Gegevens
2021
Ex post
Afgerond
Data
Onderzoek effecten Direct Duidelijk op dienstverleningsresultaten
2021
Ex post
Afgerond
Digitaal Burgerschap
Onderzoek effect Direct Duidelijk op begrijpelijkheid teksten
2021
Ex post
Afgerond
Digitaal Burgerschap
Het Direct Duidelijk Effect
2021
Ex post
Afgerond
Digitaal Burgerschap
Rapportage Webrichtlijnen
2021
Monitor
Afgerond
Digitaal Burgerschap
Onderzoek naar de synergie tussen het Referentie Grootboekschema en elektronisch factureren
2021
Overig onderzoek
Afgerond
Digitale Overheid
Onderzoek inrichting architectuurfunctie GDI
2021
Ex ante
Afgerond
Digitale Overheid
Onderzoek naar govtech in NL
2021
Overig onderzoek
Afgerond
Digitale Overheid
Quick scan internationale vergelijking governance digitalisering
2021
Overig onderzoek
Afgerond
Digitale Overheid
Monitor GDI
2021
Monitor
Afgerond
Digitale Overheid
Adviesnotitie vervallen BTW-plicht GDI-voorzieningen Logius
2021
Overig onderzoek
Afgerond
Digitale Overheid
Marktverkenning Berichtenbox Bedrijven
2021
Ex ante
Afgerond
Digitale Overheid
Onderzoek impact BIO en ISO27002
2021
Ex post
Afgerond
Informatieveiligheid
Evaluatie Innovatiebudget
2021
Ex post
Afgerond
Digitale Overheid
Beleidsdoorlichting Overheidsdienstverlening en informatiesamenleving
2021
Doorlichting
Afgerond
n.v.t.
Ontwikkeling Mensenrechten Impact Assessment
2021
Overig onderzoek
Afgerond
Publieke Waarden
From harmful to ethical game and media design
2021
Overig onderzoek
Afgerond
Publieke Waarden
Code bescherming kinderrechten online
2021
Overig onderzoek
Afgerond
Publieke Waarden
Beleidsdoorlichting Overheidsdienstverlening en informatiesamenleving
2020
Ex post
Afgerond
n.v.t.
Ondertekenaars
E. van Marum, staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties