Brief regering : Reactie op verzoek commissie over regionale eenheid en duidelijkheid over uitvoering van jeugdzorg in Flevoland

Nr. 1076 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 28 maart 2025

De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een afschrift ontvangen
van een brief d.d. 24 januari jl. van aanbieders van specialistische jeugdhulp in
Flevoland aan gemeente Lelystad en regio Sociaal Domein Flevoland en mij verzocht
op deze brief te reageren. Hierbij ga ik mede namens de Staatssecretaris voor Rechtsbescherming
in op uw verzoek.

In de brief uitten de betrokken aanbieders hun zorgen over de weigering van gemeente
Lelystad mee te werken aan een uniform regionaal handelingskader voor de gehele regio.
Het betreft werkafspraken ter uitvoering van de eerder met de regio overeengekomen
regionale contractering per 1 januari 2025 van specialistische jeugdzorg in Flevoland.

In haar rol van centrumgemeente, zoals beschreven in de Centrumregeling Sociaal Domein
Flevoland, heeft Almere inmiddels het regionaal handelingskader alsnog vastgesteld.
De overige gemeenten in de regio hebben Almere daarvoor het mandaat, de volmacht en
de machtiging verleend. Een meerderheid van de betrokken zorgaanbieders heeft laten
weten dat zij met de inhoud daarvan instemt.

Het niet ondertekenen van het regionale handelingskader van de gemeente Lelystad houdt
verband met de keuzes die Lelystad lokaal heeft gemaakt rond de inrichting van de
toegang en toeleiding naar specialistische jeugdhulp.

Vanuit de rol van stelselverantwoordelijke kunnen wij duidelijkheid geven over de
te volgen wettelijke kaders.

Toegang

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het organiseren van de lokale toegang tot jeugdhulp.
Daarbij is het college gehouden aan de Jeugdwet. Op grond van de Jeugdwet kunnen verschillende
partijen naar jeugdhulp verwijzen: de gemeentelijke toegang, medische verwijzers (huisartsen,
jeugdartsen, medisch specialisten), rechters en andere juridische verwijzers (het
openbaar ministerie, de selectiefunctionaris, de inrichtingsarts of de directeur van
de justitiële jeugdinrichting en gecertificeerde instellingen). De gemeente zal een
verwijzing door de huisarts, de medisch specialist en de jeugdarts accepteren als
toegang tot jeugdhulp. Het college is formeel degene die vervolgens besluit welke
voorziening er wordt getroffen. Het is niet conform de bedoeling van de Jeugdwet dat
gemeenten door middel van het al dan niet afgeven van beschikkingen na verwijzing
op individueel niveau sturen. Wel kan het college op geaggregeerd niveau regie houden
op de verwijzingen door middel van afspraken met de huisartsen, medisch specialisten,
jeugdartsen en zorgverzekeraars over de invulling van het verwijsrecht.1

Verwijzing door de Gecertificeerde instelling

Voor wat betreft verwijzing door een gecertificeerde instelling geldt dat «het college
de jeugdhulp inzet die de gecertificeerde instelling nodig acht bij de uitvoering
van een kinderbeschermingsmaatregel.» Voordat de gecertificeerde instelling verwijst
naar bepaalde jeugdhulp dient zij met het college te overleggen (artikel 3.5, eerste
lid, Jeugdwet) om te weten welke jeugdhulp door de gemeente is gecontracteerd. Uit
die jeugdhulp kan de gecertificeerde instelling een keuze maken. De gemeente is vervolgens
verplicht de jeugdhulp aan te bieden. Met andere woorden: de inzet van gecontracteerde
jeugdhulp kan niet afhankelijk worden gemaakt van een besluit van het college. In
die gevallen dat de gecertificeerde instelling jeugdhulp noodzakelijk acht die niet
is gecontracteerd, volgt overleg op individueel niveau.

Regionale samenwerking

Op grond van de Jeugdwet zijn gemeenten verplicht samen te werken indien dat voor
een doeltreffende en doelmatige uitvoering van de Jeugdwet aangewezen is. Er zijn
op dit moment geen verdere eisen gesteld aan de inhoud en de schaal van de samenwerking.

In het wetsvoorstel Verbetering beschikbaarheid jeugdzorg en bijbehorend ontwerpbesluit
krijgen colleges de verplichting met de colleges van de andere gemeenten in de regio
een gemeenschappelijke regeling te treffen, waarin zij een Jeugdregio oprichten die
de taak krijgt bij amvb aangewezen vormen van specialistische jeugdhulp in te kopen
en gecertificeerde instellingen te subsidiëren voor de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen
en jeugdreclassering.

Op basis van de toetsing van de huidige 42 jeugdregio’s zijn in het ontwerpbesluit
Verbetering beschikbaarheid jeugdzorg de gemeenten Almere, Dronten, Lelystad, Noordoostpolder
en Urk aangewezen als regio Flevoland. Dat betekent dat zij – na inwerkingtreding
van het wetsvoorstel – met elkaar en in afstemming met de betrokken aanbieders en
de gecertificeerde instellingen de samenwerking moeten vormgeven om een dekkend zorglandschap
in de regio te bevorderen.

Het is aan de gemeenten de samenwerking met andere gemeenten en de toegang tot jeugdhulp
in te richten conform de Jeugdwet en hierover af te stemmen met de betrokken aanbieders
van jeugdhulp, de gecertificeerde instellingen en andere betrokken instanties. Wij
verwachten dat alle gemeenten zich houden aan de Jeugdwet en blijven komende tijd
vinger aan de pols houden bij de ontwikkelingen in Flevoland en Lelystad.

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, V.P.G. Karremans