Brief regering : Geannoteerde agenda voor de Europese Raad van 20 en 21 maart 2025

Nr. 2215
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 14 maart 2025

Hierbij bied ik u, mede namens de Minister-President, de geannoteerde agenda aan voor
de Europese Raad van 20 en 21 maart 2025.

De Minister van Buitenlandse Zaken,
C.C.J. Veldkamp

Geannoteerde agenda voor de Europese Raad van 20 en 21 maart 2025

Op donderdag 20 maart en vrijdag 21 maart 2025 vindt de Europese Raad (ER) plaats.
Op de agenda staan momenteel de Russische agressie tegen Oekraïne, het Meerjarig Financieel
Kader (MFK), migratie, het Midden-Oosten, concurrentievermogen, oceanen en externe
relaties. Hoewel de EU–VS relatie niet op de agenda staat, zal hier naar verwachting
wel over gesproken worden gezien de raakvlakken met verschillende onderwerpen, waaronder
de Russische agressie tegen Oekraïne.

Russische agressie tegen Oekraïne

De Europese Raad zal spreken over de actuele ontwikkelingen in de Russische agressieoorlog
tegen Oekraïne en de urgentie van brede EU-steun aan Oekraïne. Hierbij zal de ER opvolging
geven aan de buitengewone Europese Raad van 6 maart jl. Het kabinet blijft Oekraïne
politiek, militair, financieel en moreel actief en onverminderd steunen, in tijden
van oorlog, herstel en wederopbouw, voor zo lang als nodig is. Het standhouden van
Oekraïne bepaalt op fundamentele wijze de veiligheid en stabiliteit van Europa. Daarom
reserveert het kabinet voor 2026 ruim 3,5 mrd. euro aan militaire en niet-militaire
steun voor Oekraïne. Daarnaast onderstreept het kabinet dat de druk op Rusland om
de oorlog te beëindigen moet worden gemaximaliseerd, onder meer door middel van een
ambitieus zeventiende sanctiepakket. Het kabinet blijft zich hierbij inzetten voor
een duurzame en rechtvaardige vrede voor Oekraïne. Het uitgangspunt hierbij is: niks
over Oekraïne, zonder Oekraïne; niets over Europese veiligheid zonder Europa.

De Europese Commissie zal, naar verwachting, in aanloop naar de ER een witboek over
de toekomst van Europese-defensie publiceren, waarbij de verwachting is dat het «ReArm»
pakket dat de voorzitter van de Europese Commissie voorafgaand aan de buitengewone
ER van 6 maart presenteerde, verder zal zijn uitgewerkt. Het kabinet onderschrijft
het belang van een versterkte defensie industrie in Europa en zal de concrete voorstellen
na publicatie beoordelen. Het kabinet heeft kennisgenomen van de aangenomen motie-Eerdmans1 inzake ideeën van de voorzitter van de Commissie voor versterking van de Europese
defensie (REARM) en heeft uw Kamer hierover vandaag nader geïnformeerd in de Kamerbrief
inzake motie-Eerdmans (ReArm Europe) en de Europese Raad van 20–21 maart.

Meerjarig Financieel Kader

De Raad zal spreken over het volgend Meerjarig Financieel Kader (MFK) na 2027. Het
voorstel van de Europese Commissie voor het volgend MFK wordt in de zomer van 2025
verwacht. Lidstaten hebben de mogelijkheid om hun verwachtingen ten aanzien van het
toekomstige Commissievoorstel te delen en sturing op de hoofdlijnen te geven. Het
kabinet zal zich inzetten voor een moderne en toekomstbestendige begroting die de
belangrijkste uitdagingen van de EU adresseert. Tevens benadrukt het kabinet dat er
geen ruimte is om de nationale bijdrage aan de EU-begroting te verhogen, in lijn met
het Regeerprogramma. De Kamerbrief met Nederlandse inzet op hoofdlijnen voor het volgend
MFK wordt in het eerste kwartaal van 2025 met uw Kamer gedeeld.

Migratie

Het kabinet kijkt uit naar de reguliere voortgangsbrief van de Commissie over de EU-inzet
op migratie. Het kabinet acht het van belang dat de ER aandacht heeft voor zowel EU-interne
als EU-externe aspecten van migratie. Voor het kabinet zijn het tegengaan van irreguliere
migratie en het bevorderen van terugkeer belangrijke prioriteiten. Het kabinet zet
daarbij in op voortgang ten aanzien van de (door)ontwikkeling van brede partnerschappen,
naleving van de Dublin-verordening en het zo snel mogelijk implementeren van het Asiel-
en Migratiepact. In het kader van terugkeer kijkt het kabinet uit naar het Commissievoorstel
ter herziening van de terugkeerrichtlijn. Het kabinet zet zich binnen de EU eveneens
in als aanjager van het verkennen van de mogelijkheden voor innovatieve vormen van
migratiesamenwerking.

Midden-Oosten

De Raad zal waarschijnlijk spreken over de situatie in het Midden-Oosten. Naar verwachting
zal worden stilgestaan bij de ontwikkelingen ten aanzien van het staakt-het-vuren
in de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever.

Het kabinet blijft oproepen tot volledige implementatie van het staakt-het-vuren tussen
Israël en Hamas en benadrukt in dat licht het belang van de onderhandelingen over
de tweede fase van de overeenkomst. Zo kunnen alle gijzelaars vrijkomen en kan toegewerkt
worden naar een duurzame oplossing van het conflict.

Concurrentievermogen

De Raad zal naar verwachting een inhoudelijke discussie voeren over het versterken
van het EU-concurrentievermogen in het licht van de Letta en Draghi rapporten en het
recent gepubliceerde Competitiveness Compass van de Commissie.2 Voor het kabinet is het versterken van EU-concurrentievermogen een urgente, gezamenlijke
opgave. De inbreng van het kabinet tijdens de Raad zal in lijn zijn met de Kamerbrief
kabinetsvisie EU-concurrentievermogen.3

Onder EU-lidstaten is er een breed gedeeld gevoel van urgentie om het EU-concurrentievermogen
te versterken. Tegelijkertijd bestaan er onder lidstaten verschillen van inzicht over
vraagstukken rondom bijvoorbeeld mededinging, industriebeleid en financiering.

Oceanen

De Raad zal spreken over het «EU Ocean Pact» en de 3e VN Oceanenconferentie die van 9 tot 13 juni aanstaande plaatsvindt in Nice. Het kabinet
verwelkomt het voornemen van de Commissie om met dit Pact te komen. Het Pact sluit
naar verwachting aan bij het huidige kabinetsbeleid. Het initiatief kan ook positief
bijdragen aan de Nederlandse inzet voor samenwerking en bestuur rond de grote Noordzee
(Greater North Sea Basin Initiative) inclusief het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen.

Externe relaties

De Raad zal spreken over actuele geopolitieke ontwikkelingen. Het kabinet verwelkomt
dat deze discussie gevoerd zal worden. Op het moment van schrijven is echter nog niet
bekend welke onderwerpen de Raad specifiek zal behandelen.