Brief regering : Rapportage Rijkswegennet T3 2022
36 200 A Vaststelling van de begrotingsstaat van het Mobiliteitsfonds voor het jaar 2023
Nr. 69
BRIEF VAN DE INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 april 2023
Bijgaand ontvangt u de derde Rapportage Rijkswegennet van 2022. Deze rapportage bevat
de jaarcijfers over het gebruik van het Rijkswegennet, de filezwaarte, de filetop-10
en het reistijdverlies. De rapportage geeft feitelijke informatie weer en heeft niet
tot doel om politieke of bestuurlijke vraagstukken aan te kaarten. Per 2023 wordt
de frequentie van de rapportage teruggebracht naar één jaarlijkse rapportage, omdat
de wijzigingen gedurende het jaar beperkt zijn.1
Over het afgelopen jaar heeft u, als te doen gebruikelijk, driemaal een rapportage
met jaarcijfers ontvangen. Gelet op het feit dat de wijzigingen gedurende een jaar
beperkt zijn, wordt de frequentie van rapporteren teruggebracht naar een jaarlijkse
rapportage. Voorliggende rapportage (over 2022) is derhalve de enige Rapportage Rijkswegennet
dat u dit jaar ontvangt. De volgende rapportage, over 2023, ontvangt u begin van het
volgende jaar.
Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) heeft in mei 2022 een raming op basis
van CPB-scenario’s gepubliceerd over de ontwikkeling van het wegverkeer tot en met
2027. De verwachting van het KiM is dat het verkeer na de coronacrisis weer zal groeien,
met de inschatting dat in 2027 de verkeersprestatie op het hoofdwegennet 13 procent
hoger ligt dan voor de coronacrisis (2019).
Belangrijkste bevindingen in deze rapportage
Sinds het loslaten van de coronamaatregelen is het een stuk drukker op de weg. Dit
is zowel terug te zien in de afgelegde kilometers door voertuigen, files en reistijdverlies.
Opvallend daarbij is dat het aandeel files als gevolg van werkzaamheden hoger is dan
het gemiddelde van de jaren 2017 t/m 2019 (voor corona). De relatief hoge hoeveelheid
files als gevolg van werkzaamheden wordt mede veroorzaakt door de instandhoudingsopgave
en het achterstallig onderhoud waar Rijkswaterstaat voor staat, waarbij in het bijzonder
onderhoud aan bruggen leidt tot vertragingen.
Ten opzichte van 2021:
• is het aantal voertuigkilometers dat in een jaar op het rijkswegennet is afgelegd
met 5,9 procent toegenomen tot 67,4 miljard voertuigkilometers.
• is de jaarfilezwaarte toegenomen met 84 procent naar 14,3 miljoen kilometerminuten.
De grootste file-oorzaak zijn de reguliere spitsfiles (hoge intensiteit), gevolgd
door incidentele files (ongevallen en incidenten).
• is het aandeel files door werkzaamheden gedaald tot 4,8 procent. Het aandeel files
door aanleg en gepland onderhoud blijft daarmee onder de norm van 10 procent van het
totaal aan files, zoals afgesproken met de Tweede Kamer.
• is het aantal uren dat alle weggebruikers gezamenlijk extra hebben moeten reizen, onder andere doordat ze in de file stonden, toegenomen met
116,8 procent. Hiermee komt het reistijdverlies op 58,1 miljoen uur op jaarbasis.
Reistijdverlies treedt op wanneer de weggebruiker niet de referentiesnelheid van 100
kilometer per uur kan rijden.
• is het totale economische reistijdverlies op jaarbasis met 226 procent toegenomen.
Het grootste economische reistijdverlies wordt gemeten op het traject A2 tussen knooppunt
Deil en knooppunt Empel.
De economische reistijdverliezen worden bepaald aan de hand van omvang en samenstelling
(vracht, woon-werk, zakelijk en overige verplaatsingsmotieven) van files.
Ten opzichte van de vorige rapportage zijn er twee nieuwe locaties in de filetop-10.
Dit betreffen de A16 Breda – Rotterdam bij het knooppunt Terbregseplein/Rotterdam-Prins
Alexander (positie 2) en de A15 Ridderkerk – Gorinchem tussen Sliedrecht-West en Sliedrecht-Oost
(positie 10). De A20 bij Rotterdam tussen Schiebroek en Crooswijk blijft onveranderd
de filetop-10 aanvoeren. De files op de A27 Utrecht – Gorinchem tussen Lexmond en
Noordeloos en Nieuwerkerk aan den IJssel en tussen Rotterdam-Crooswijk en Rotterdam-Schiebroek komen niet meer voor in de filetop
10.
Nieuwe meetmethodiek filezwaarte
Tot het begin van 2022 werden de filecijfers gebaseerd op data die verzameld werd
met behulp van detectielussen in het wegdek. Sinds februari 2022 beschikt Rijkswaterstaat
over de mogelijkheid om de filezwaarte te bepalen met data die rechtstreeks afkomstig
is uit de voertuigen zelf, zogeheten Floating Car Data (FCD). De nieuwe meetmethodiek
is fijnmaziger en over het gehele hoofdwegennet beschikbaar, in tegenstelling tot
de data van de detectielussen. Door de verandering van methodiek treedt er een trendbreuk
op van ongeveer 37 procent. De historische filecijfers zijn in de onderliggende rapportage
reeds gecorrigeerd voor deze trendbreuk. De toenames die in deze rapportage te lezen
zijn, zijn grotendeels veroorzaakt door het loslaten van de coronamaatregelen, en
in mindere mate door de nieuwe meetmethodiek.
Openstellingen
In 2022 is 13,2 kilometer aan nieuwe strooklengte opgeleverd, verdeeld over drie nieuwe
wegdelen: extra rijstroken op de A20 tussen Kethelplein en Vlaardingen in beide richtingen
en A16/N3 Dordrecht-Willemsdorp (richting noord).
Werkzaamheden
Rijkswaterstaat heeft in 2022 onder andere gewerkt aan de volgende wegenprojecten:
• Reconstructie van de A7 Zuidelijke ringweg Groningen;
• Aanleg van de A4/A44 Rijnlandroute (samenwerking tussen provincie Zuid-Holland en
Rijkswaterstaat);
• Aanleg van de A24 Blankenburgverbinding tussen de A15 bij Rozenburg en de A20 bij
Vlaardingen;
• Verlengen van de A16 tussen het Terbregseplein en de A13;
• Uitbreiding van de capaciteit en de realisatie van een wisselbaan in het traject A9
Badhoevedorp – Holendrecht;
• Versterking van de Afsluitdijk. Bij de realisatie van dit waterveiligheidsproject
worden de vluchtstroken op de A7 tevens verbreed in het kader van de verkeersveiligheid;
• A7 Princes Margriettunnel. Herstelwerkzaamheden aan de verankering van de tunneldelen;
• A12 Oudenrijn – Lunetten: Onderhoud aan de pylonen en tuidraden van de Galecopperbrug;
• A29 Hellegatsplein – Numansdorp: versmalde en verschoven rijstroken wegens geconstateerde
schade aan de klep van de Haringvlietbrug.
Specifiek thema: COVID-19 in relatie tot het Rijkswegennet
Als gevolg van de coronamaatregelen reduceerde de verkeersprestatie, oftewel het aantal
afgelegde voertuigkilometers, zich in 2020 tot 83% van de verkeersprestatie van 2019.
In 2022 is de verkeersprestatie herstelt naar ongeveer 99% van de verkeersprestatie
in 2019. Na een diepe daling van het reistijdverlies in de covid-jaren 2020–2021,
is in 2022 een bijna verdubbeling van deze cijfers zichtbaar. Ten opzichte van 2019
is er nog altijd sprake van ongeveer 16% minder reistijdverlies.
Specifiek thema: Tevredenheid hoofdwegennet 2022
Uit de gebruikerstevredenheidsonderzoeken onder automobilisten en vrachtwagenchauffeurs
over Rijkswaterstaat als wegbeheerder blijkt dat de algemene tevredenheid van automobilisten
sinds 2015 ruim aan de doelstelling van 80% voldoet.
Specifiek bij vrachtwagenchauffeurs is de tevredenheid sinds 2020 gedaald tot onder
de doelstelling.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers
Indieners
-
Indiener
M.G.J. Harbers, minister van Infrastructuur en Waterstaat