Brief regering : Voortgang samenwerkingsverband Griekenland en de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) in Griekenland

Nr. 128 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 19 april 2022

Naar aanleiding van de motie van de leden Van Toorenburg en Voordewind1 met het verzoek om uw Kamer periodiek te informeren over de voortgang van het Grieks-Nederlandse
samenwerkingsverband om het voogdijsysteem en de opvang van alleenstaande minderjarige
vreemdelingen (amv) in Griekenland structureel te verbeteren, informeer ik u hierbij
over de laatste ontwikkelingen.2

Ontwikkelingen situatie amv in Griekenland

Volgens de laatst beschikbare cijfers van het Griekse nationale centrum voor sociale
solidariteit, E.K.K.A., waren op 1 april 2022 in heel Griekenland 2.018 amv’s geregistreerd.
Dit aantal is aanzienlijk lager dan de 5.180 amv’s die in Griekenland waren geregistreerd
ten tijde van de start van het amv-samenwerkingsverband. De samenstelling van de groep
is nagenoeg ongewijzigd: 90% jongens; 93% 14 jaar of ouder. De drie nationaliteiten
die het meest geregistreerd worden zijn 26% Pakistaans, 23% Afghaans en 10% Syrisch.

Volgens recente data van de Europese Commissie en IOM zijn 4.770 personen herplaatst
sinds september 2019, waaronder circa 1.198 amv’s. Een deel van deze groep is naar
Nederland herplaatst in het kader van het aanbod dat het kabinet heeft gedaan naar
aanleiding van de branden op Lesbos. Uw Kamer is op 19 januari 2021 over de invulling
van dit aanbod geïnformeerd.3

Voortgang samenwerkingsverband

Sinds de laatste voortgangsbrief van 16 november 20214 hebben diverse ontwikkelingen plaatsgevonden.

In lijn met de motie van het lid Ceder c.s.5 over het voogdijsysteem voor amv’s in Griekenland is een gezamenlijk plan van aanpak
opgesteld. Op 21 december 2021 is het plan van aanpak, in bijzijn van de directeur
van Nidos en de Special Secretary for Unaccompanied Minors (SSUAM), ondertekend door
de toenmalige Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Ankie Broekers-Knol, de
Griekse Minister van Migratie Notis Mitarakis en de viceminister van Migratie Sofia
Voultepsi. Viceminister Voultepsi is als gevolg van een wetswijziging in Griekenland
verantwoordelijk geworden voor de voogdij van amv’s in Griekenland. De voorziene looptijd
van het actieplan is tot 1 juli 2022. Ter ondersteuning van het actieplan heeft Nidos
de plaatsing van de liason officer bij de SSUAM tot deze datum verlengd.

Het actieplan ziet op twee onderwerpen: i) het versterken van het juridische en procedurele
kader van voogdij voor amv’s in Griekenland en ii) voorbereiding en implementatie
van een nieuw voogdijsysteem voor amv’s in Griekenland. Per onderwerp zijn verschillende
activiteiten geïdentificeerd die tot 1 juli 2022 uitgevoerd zullen worden. Daarbij
is ook de steun vanuit Nidos bepaald, zoals de inzet van experts, waaronder een detachering
op het Griekse Ministerie van Migratie, en advisering bij het opstellen of meelezen
van wetgeving, procesprotocollen, de ontwikkeling van ene monitoring- en evaluatiemechanisme
en een trainingscurriculum. Per activiteit is ook de benodigde financiële ondersteuning
bepaald via de voor dit samenwerkingsverband beschikbare middelen dan wel EU-fondsen.

Rond de jaarwisseling is Iraklis Moskof, als opvolger van Eirini Agapidaki, aangetreden
als SSUAM. Hij en zijn team hebben de afgelopen maanden de laatste hand gelegd aan
het wetsvoorstel inzake een voogdijsysteem voor amv’s. De wetgeving wordt naar verwachting
op korte termijn gepubliceerd voor publieksconsultatie en daarna voorgelegd aan het
Griekse parlement. Door de Griekse regering wordt nog gekeken naar de benodigde financiële
middelen voor de implementatie van het voogdijsysteem.

Op het gebied van opvang zijn over de afgelopen periode Movement on the Ground en
de Griekse projectpartner The Home Project er elke dag voor blijven zorgen dat de
kinderen goed worden opgevangen. De drie huizen hebben een gezamenlijke capaciteit
van 48 opvangplekken. Nadat het eerste huis in oktober 2020 in gebruik werd genomen
en de twee andere huizen respectievelijk in december 2020 en januari 2021 in gebruik
werden genomen voor de opvang van jongens, zijn inmiddels meer dan 120 kinderen opgevangen.
Wanneer in een van de huizen plekken beschikbaar komen, wordt de SSUAM hierover geïnformeerd.
De Griekse autoriteiten dragen zorg voor de selectie en overplaatsing van de kinderen
naar één van de drie huizen.

De kinderen worden ondersteund bij hun asielaanvraag, gezinsherenigings- en eventuele
andere procedures. Sinds november 2021 zijn circa 10 kinderen herenigd met familieleden
in een andere EU-lidstaat of naar een andere lidstaat herplaatst. Verder zijn circa
15 kinderen vertrokken om andere redenen, waaronder naar semi-begeleid wonen of een
volwassenopvang of zijn zelfstandig vertrokken6. Ook ontvangen alle kinderen in de huizen psychosociale hulp en worden zij voorbereid
op de toekomst, bijvoorbeeld door middel van hospitality training en kooklessen. Alle
kinderen die in het kader van dit programma worden opgevangen, worden geregistreerd
in openbare Griekse scholen en deels in zogenaamde multiculturele scholen. Zij krijgen
daarnaast aanvullende (online) lessen in het Grieks en het Engels. In de huizen zijn
en blijven relevante covid-maatregelen van kracht.

Via verschillende samenwerkingsverbanden met andere organisaties worden verschillende
maatschappelijke activiteiten georganiseerd ter ondersteuning van de buurt van de
betreffende huizen, of ten gunste van de kinderen. Zo hebben de kinderen via het Rode
Kruis Griekenland DTP-vaccinaties gekregen. Ook krijgen zij aanvullende computerlessen
om hun digitale vaardigheden te versterken, en worden er verschillende sportactiviteiten
georganiseerd zoals voetbal, yoga en dansles.

De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, E. van der Burg