Brief regering : Rollen, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van het metrologie-instituut VSL, het ministerie en de Raad van Deskundigen

Nr. 6 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 28 juni 2021

VSL is het nationale meetinstituut en beheert in opdracht van het Ministerie van Economische
Zaken en Klimaat (EZK) de Nederlandse nationale meetstandaarden. VSL zorgt ervoor
dat meetstandaarden, zoals de meter en de kilo, toepasbaar worden gemaakt en dat consumenten
waar krijgen voor hun geld. Maar het werk van VSL gaat veel verder dan deze basisvoorziening.
VSL zorgt bijvoorbeeld ook voor betrouwbare tijdstempels in hoge snelheid glasvezelverbindingen,
adequate referentiematerialen voor broeikasgassen en allerlei metingen met betrekking
tot de kwaliteit en stabiliteit van elektriciteitsnetten: zaken die essentieel zijn
voor de handel, de uitvoering van het klimaatbeleid en de energietransitie. Het goed
functioneren van VSL is van niet te onderschatten belang voor onze economie. Het beleid
van het kabinet is om metrologische ontwikkeling te richten op behoeften vanuit maatschappelijke
uitdagingen en behoeften van de Nederlandse industrie.1 Hiervoor wordt onder andere gebruik gemaakt van de strategische adviezen van de Raad
van deskundigen voor de nationale meetstandaarden (hierna: de Raad van deskundigen).

Om een goede uitvoering van het Nederlandse meetstandaardenbeheer te borgen, is het
van groot belang dat VSL, de Raad van deskundigen en de Minister van EZK ieder hun
eigen rol kunnen spelen binnen een heldere taakverdeling. Uw Kamer heeft mij middels
de motie van het lid Bruins (CU) verzocht de rollen, verantwoordelijkheden en bevoegdheden
van het ministerie, de Raad van deskundigen, de directeur, aandeelhouder en de raad
van commissarissen helder vast te leggen.2 Deze motie is ingediend tijdens de begrotingsbehandeling van 5 november 2020. Met
deze brief geef ik uitvoering aan deze motie. Allereerst licht ik toe hoe de rollen,
verantwoordelijkheden en bevoegdheden voor de nationale meetstandaarden belegd zijn.
Daarna ga ik in op het communicatieprotocol waarin de Minister van EZK, VSL en de
Raad van deskundigen werkafspraken hebben vastgelegd omtrent hun onderlinge samenwerking.

Taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden ten aanzien van de nationale meetstandaarden

De partijen die betrokken zijn bij de nationale meetstandaarden zijn de Mmnister van
EZK, VSL en de Raad van deskundigen. Als bijlage van deze Kamerbrief stuur ik uw Kamer
een taken-, verantwoordelijkheden- en bevoegdhedenmatrix3. Hierin staat in de eerste plaats per partij beschreven wat de taken, verantwoordelijkheden
en bevoegdheden zijn. Deze taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden worden vooral
ontleend aan de Metrologiewet. De Minister van EZK is bevoegd om een instantie aan
te wijzen die tot taak heeft zorg te dragen voor het verwezenlijken en beheren van
de nationale meetstandaarden. Die aangewezen instantie is VSL. De Raad van deskundigen
houdt toezicht op de verwezenlijking en het beheer van nationale meetstandaarden zoals
uitgevoerd door VSL en voorziet de Minister hieromtrent van advies.

De Minister is op grond van de Metrologiewet bevoegd om aanwijzingen aan VSL te geven
voor het uitoefenen van deze taak en kan ook (zo nodig) de aanwijzing intrekken. Ik
heb uw Kamer op 29 oktober 2020 geïnformeerd dat ik voornemens ben om een voorstel
te doen om de Metrologiewet te wijzigen, zodat ik VSL een last onder dwangsom kan
opleggen4. Dit voorkomt dat ik mij in uiterste gevallen kan beroepen op de -vergaande- mogelijkheid
om de aanwijzing in te trekken.

In de tweede plaats staan in genoemde matrix de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden
van VSL, zijn ondernemingsraad en zijn aandeelhouders vermeld, die volgen uit boek
2 van het Burgerlijk Wetboek. Deze taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden houden
geen verband met de wettelijke taak van VSL en zijn vergelijkbaar met die van andere
rechtspersonen, die zijn opgericht naar Nederlands recht. Het bestuur is verantwoordelijk
voor het besturen van VSL en zijn onderneming. Het legt verantwoording af aan de aandeelhouder
over het gevoerde beleid. Alle aandelen in het kapitaal van VSL worden gehouden door
Holland Metrology N.V. First Dutch Innovations is de uiteindelijke aandeelhouder van
VSL. De raad van commissarissen van First Dutch Innovations houdt ook (indirect) toezicht
op VSL. VSL en zijn aandeelhouders dienen ervoor te zorgen dat VSL zijn taken kan
uitvoeren. Zoals aangekondigd in mijn brief van 29 oktober 2020 wil ik een voorstel
doen om daar aan toe te voegen dat de aangewezen metrologie instelling (VSL) beschikt
over het kapitaal en de middelen die nodig zijn om de wettelijke taken -bestendig-
uit te voeren. Dit voorstel wordt op dit moment eveneens nader uitgewerkt in het kader
van de wijziging van de Metrologiewet.

Het communicatieprotocol

VSL, de Raad van deskundigen en het Ministerie van EZK werken intensief met elkaar
samen in het kader van het nationale meetstandaardenbeheer. Om die samenwerking te
versterken is een communicatieprotocol opgesteld dat u aantreft als bijlage5. In dit communicatieprotocol zijn werkafspraken vastgelegd die de directie van VSL,
de Raad van deskundigen en het Ministerie van EZK onderling hebben gemaakt. Dit protocol
omvat onder meer afspraken over hoe de onderlinge communicatie en informatie-uitwisseling
verloopt en wie Nederland vertegenwoordigt in Europese en internationale overleggen
op het terrein van de metrologie. Het functioneren van dit protocol zal jaarlijks
met alle partijen worden geëvalueerd.

VSL heeft inmiddels op zijn website (op de pagina «Over VSL») de volgende informatie
gepubliceerd: verwijzingen naar de relevante wetgeving en een samenvatting van de
belangrijkste bestuurlijke afspraken, de VSL gedragscode en het communicatieprotocol.6 Op deze manier krijgen afnemers van VSL en andere belanghebbenden duidelijkheid over
het kader waarbinnen VSL opereert.

Tot slot

Het meetstandaardenbeheer zoals uitgevoerd door VSL is van grote waarde voor de Nederlandse
economie. Het is daarom van belang dat de verschillende taken, verantwoordelijkheden
en bevoegdheden rondom deze publieke taak duidelijk zijn. Deze zijn onder meer geregeld
in de Metrologiewet en boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. De aangekondigde wijziging
van de Metrologiewet geeft mij nog gerichtere mogelijkheden om te sturen. Ik verwacht
uw Kamer in de loop van 2022 hierover te kunnen informeren.

De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
M.C.G. Keijzer