Brief regering : Reactie op verzoek commissie inzake Reactie Koepel Adviesraden Sociaal Domein m.b.t. beëindiging subsidie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 6 januari 2020

Uw Kamer heeft mij gevraagd een reactie te geven op de brief die aan u is verstuurd
door de Koepel Adviesraden Sociaal Domein, d.d. 28 oktober 2019, met betrekking tot
beëindiging van subsidie. Met deze brief reageer ik hierop. Ik ga kort in op:

• Het juridisch kader voor cliënt en burgerparticipatie;

• Client en burgerparticipatie in de context van de decentralisaties en de investeringen
de afgelopen jaren door VWS;

• Het vervolg met een voorstel tot het onderbrengen van de kennisfunctie van de Koepel
Adviesraden Sociaal Domein bij Movisie.

Juridisch kader

Met de drie decentralisaties zijn wettelijke verantwoordelijkheden, taken en middelen
aan gemeenten overgedragen. Het organiseren van burger- en cliëntparticipatie op lokaal
niveau was al een verantwoordelijkheid van gemeenten, zij het dat het toepassingsgebied
en de relevantie daarvan door de drie decentralisaties is vergroot.

In Wmo 2015 (artikel 2.1.3. lid 3) en de Participatiewet (artikel 47) is bepaald dat
gemeenten verantwoordelijk zijn voor het vormgeven van burger- en cliëntparticipatie
op lokaal niveau. Dat kan door het instellen van een (brede) adviesraad, maar ook
op andere wijze (bijvoorbeeld digitale inspraak, inspraak via apps). De gemeente is
vrij te bepalen wat lokaal het beste aansluit bij de onderwerpen waar inspraak gewenst
is. De Jeugdwet schrijft voor dat elke jeugdhulpaanbieder en gecertificeerde instelling
een cliëntenraad moet instellen.

Investering VWS in de koepel

VWS heeft al vanaf 2012 fors geïnvesteerd in de ontwikkeling van de lokale burger-
en cliëntparticipatie, omdat door de drie decentralisaties in 2015 het lokale speelveld
ingrijpend zou veranderen. Door het programma «Aandacht voor Iedereen 2012–2017,»1 het programma «Burgerschap Nieuwe Stijl 2018–2019» van Zorgbelang en de subsidie
voor de Koepel Adviesraden Sociaal Domein, zijn lokale belangenbehartigers en organisaties
toegerust inspraak van burgers te organiseren en invloed uit te oefenen op het beleid
van gemeenten.

Deze subsidies werden verleend om de decentralisaties ook bij de lokale partijen goed
te laten landen, zonder daarmee de lokale verantwoordelijkheid voor het organiseren
van de burger- en cliëntparticipatie van de gemeenten over te nemen.

Vervolg

Met genoemde investeringen heeft VWS jarenlang verantwoordelijkheid genomen voor het
toerusten van de lokale «participatiepraktijk», vooral met het oog op de drie decentralisaties.
Zowel bij de subsidie voor het programma «Burgerschap Nieuwe Stijl van Zorgbelang
2018–2019» als bij de subsidie voor 2019 voor de Koepel Adviesraden Sociaal Domein,
heb ik aangekondigd dat na afloop van de looptijd, en 5 jaar na de decentralisatie,
VWS niet opnieuw een subsidierelatie zal aangaan.

Overigens heb ik erin toegestemd dat de Koepel Adviesraden Sociaal Domein een deel
van de subsidie voor 2019 expliciet mocht benutten haar positie te versterken en lokaal
beter te verankeren. Zoals de Koepel Adviesraden Sociaal Domein in haar brief aangeeft,
is het noch gelukt een breder draagvlak te creëren noch een toereikende financiële
draagkracht te bereiken met haar leden (niet elke gemeente heeft een adviesraad en
niet elke adviesraad is lid van de koepel).

Met het oog op de toekomst heb ik met de Koepel Adviesraden Sociaal Domein besproken
welke functionaliteiten behouden zouden kunnen blijven en waar VWS een verantwoordelijkheid
in kan nemen. Dat betreft met name de kennisfunctie van de Koepel. Ik heb daartoe
aangeboden b.v. Movisie te verzoeken deze kennisfunctie te borgen.

Ik zie geen aanleiding af te wijken van mijn besluit de subsidie te beëindigen, na
de investeringen die VWS de afgelopen jaren heeft gedaan. Ik blijf bereid om de kennisfunctie
van de koepel onder te brengen bij Movisie. Ik wacht echter op het initiatief vanuit
de koepel dit met VWS te onderzoeken en te organiseren.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, H.M. de Jonge