Brief regering : Wijziging van de subsidieregeling Stichting Prof. mr. J.R. Thorbeckeleerstoel

Nr. 79 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Ter griffie van de Tweede Kamer der Staten-Generaal ontvangen op 14 december 2018.

De wens om over de voorgenomen voordracht voor de vast te stellen ministeriële regeling
nadere inlichtingen te ontvangen kan door of namens de Kamer of door ten minste dertig
leden van de Kamer te kennen worden gegeven uiterlijk op 7 februari 2019.

De voordracht voor de vast te stellen ministeriële regeling kan niet eerder worden
gedaan dan op 8 februari 2019 dan wel binnen veertien dagen na het verstrekken van
de in de vorige volzin bedoelde inlichtingen.

Bij de termijnen is rekening gehouden met de recesperiode van de Tweede Kamer.

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 14 december 2018

Gelet op artikel 4.10, zevende lid, van de Comptabiliteitswet 2016 leg ik hierbij
het ontwerp van een wijziging van de subsidieregeling Stichting Prof. mr. J.R. Thorbeckeleerstoel
aan uw Kamer voor. De huidige subsidieregeling is in werking getreden op 1 oktober
2014 en vervalt per 1 januari 2019. Voorgesteld wordt de regeling te verlengen en
op enkele onderdelen te wijzigen. Hieronder wordt dat gemotiveerd.

In 1987 werd de Stichting Prof. Mr. J.R. Thorbecke Leerstoel opgericht. De stichting
vestigde de Thorbeckeleerstoel, met als leeropdracht het onderzoeken van de ontwikkeling
van de gemeente als bestuurlijk, politiek en juridisch systeem. De statuten van deze
stichting vermelden de redenen die toen daarvoor aanleiding gaven als volgt:

«Door de Nederlandse universiteiten wordt geen structurele aandacht geschonken aan
de gemeente als bestuurlijk, politiek en juridisch systeem. De noodzakelijke bestuurlijke
decentralisatie heeft tot gevolg dat bedrijfsleven, werknemersorganisaties en anderen
zich meer dan in het verleden zullen moeten richten op gemeenten, waardoor de behoefte
aan inzicht in het functioneren zal groeien. Een bijzondere leerstoel aan de Rijksuniversiteit
van Leiden zal in deze behoefte kunnen voorzien. De naam van de leerstoel betuigt
eer aan een der grootste hervormers van het Nederlandse staatsbestel, Professor Mr.
J.R. Thorbecke. Het is wenselijk deze leerstoel onder te brengen in een instituut
dat behalve als wetenschappelijk onderzoekscentrum kan functioneren ten behoeve van
een dialoog tussen beoefenaars der wetenschap en vertegenwoordigers van gemeenten
en maatschappelijke groeperingen.»

In opdracht van mijn ministerie is mede vanwege de wettelijke verplichting daartoe
in 2018 deze subsidieregeling geëvalueerd door het onderzoeksbureau Lysias. Onderzocht
is wat de doeltreffendheid is van de regeling en wat de effecten zijn. Het evaluatierapport
is bijgevoegd bij deze brief1. Uit het onderzoek blijkt dat de werkzaamheden van de Thorbeckeleerstoel worden gewaardeerd
en hebben geleid tot positieve effecten.

Verder zijn de hierboven beschreven bestaansredenen voor een Thorbeckeleerstoel onverminderd
groot. De afgelopen jaren heeft een verbreding van de leeropdracht plaatsgevonden,
waarbij de leerstoel heeft ingespeeld op grote maatschappelijke en bestuurlijke ontwikkelingen.
Die brede blik valt toe te juichen omdat sinds de decentralisaties in het sociale
domein de taken en daarbij horende middelen van de gemeenten sterk zijn toegenomen.
Ook worden taken regionaal en in samenwerking met andere overheden en organisaties
uitgevoerd. Decentrale overheden experimenteren met nieuwe vormen van democratie en
burgerbetrokkenheid. De roep klinkt om meer ruimte te krijgen voor lokaal maatwerk
en experimenteermogelijkheden. De Thorbeckeleerstoel is bij uitstek de plek waar deze
ontwikkelingen in wetenschappelijke zin geduid kunnen worden.

De belangrijkste aanbevelingen uit de evaluatie zijn om:

• De mogelijkheid te onderzoeken om de subsidie uit te breiden zodat er ook (meer) onderwijs
gegeven kan worden.

• De leeropdracht te verbreden naar alle decentrale overheden, nu dit in de praktijk
al gebeurt.

• Bij de start van de nieuwe leerstoelhouder duidelijke afspraken te maken over wensen
en verwachtingen.

• De statutaire bepalingen over het stichtingsbestuur aan passen aan de gegroeide praktijk.

• Meer te focussen op wetenschappelijke verdieping.

Deze aanbevelingen worden door alle betrokkenen herkend en zijn gezamenlijk opgepakt.
De leeropdracht is in de gewijzigde regeling verbreed van gemeenten naar decentrale
overheden. De stichting past haar statuten aan.

Op 30 november jl. heeft prof. mr. M.J. Cohen zijn afscheidsrede gehouden als leerstoelhouder
van de Thorbeckeleerstoel. Graag wil ik mijn grote dank en waardering uitspreken voor
de wijze waarop hij de leerstoel gedurende de afgelopen vier jaren invulling heeft
gegeven. Met bijgaande gewijzigde subsidieregeling2 voor de stichting prof. mr. J.R. Thorbeckeleerstoel beoog ik de Thorbeckeleerstoel
optimaal toe rusten om op de positieve ontwikkelingen die de afgelopen periode zijn
ingezet voort te bouwen.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, K.H. Ollongren