Wijziging van de Mediawet
23 juni 2026, wetgeving - De Kamer debatteert met minister Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) over de wijziging van de Mediawet om de lokale publieke omroepen te versterken.
Als de Kamers voor de wet stemmen, worden lokale publieke omroepen voortaan betaald vanuit het Rijk in plaats van vanuit gemeenten. Ook komen er dan minder lokale omroepen: maximaal 80 in plaats van ruim 220. Daarnaast komt er een samenwerkings- en coördinatieorgaan voor de lokale omroepen, de Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO).
Schaalvergroting
Mohandis (PRO) vindt dat een maximum van 80 lokale omroepen "alle flexibiliteit breekt", terwijl Nederland juist continu verandert door bijvoorbeeld gemeentelijke fusies. De minister antwoordt dat dit aantal vanuit de sector zelf op tafel is gekomen tijdens een proces onder begeleiding van de NLPO.
Dorpen en steden die niets met elkaar te maken willen hebben, moeten in het nieuwe stelsel ineens naar dezelfde omroep luisteren, zegt Bosma (PVV). Is dat beter dan de huidige situatie, vraagt hij. Volgens Letschert is er voor een heel groot deel overeenstemming over wie met wie wil samenwerken in het nieuwe stelsel. Waar dat niet zo is, is er nog tijd tot 1 januari 2028 om het eens te worden.
Lokale omroepen houden de streekidentiteit en "onze oer-Hollandse cultuur" levend, stelt Van der Plas (BBB). Wat gebeurt er met die culturele en sociale functies als gebieden steeds groter en redacties steeds centraler worden? De minister geeft aan dat lokale omroepen al die lokale identiteiten moeten vertegenwoordigen. Omroepen moeten dat ook laten zien in hun zelfevaluatie.
Betrokken inwoners die vrijwillig een bijdrage leveren, zijn het fundament van veel lokale omroepen, zegt Krul (CDA). Hij wil niet dat deze vrijwillige betrokkenheid afneemt door de schaalvergroting. Vrijwilligers kunnen door deze wetswijziging gebruikmaken van meer faciliteiten, zoals trainingen, zegt de minister. Omroepen moeten in hun eigen beleidsplannen beschrijven hoe ze de vrijwilligers uit het hele gebied in willen zetten. Hierover wordt ook een overeenkomst gesloten met de NLPO.
Financieel gezond
Een derde van de omroepen heeft nu al geen gezonde financiële positie, zegt Ceder (ChristenUnie). Dit wetsvoorstel maakt het volgens hem voor gemeenten moeilijker om geld bij te leggen, omdat dit dan vijf jaar lang gegeven moet worden. Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat lokale omroepen straks wel financieel gezond zijn?
Letschert antwoordt dat er met dit wetsvoorstel ruim 5 miljoen meer naar de lokale omroepen gaat dan er in 2024 in totaal naartoe ging vanuit de gemeenten. Dat bedrag wordt daarnaast verdeeld over minder omroepen en is er voor vijf jaar.
Met de nieuwe wet krijgen lokale publieke omroepen hogere inkomsten, stelt Nanninga (JA21). Ze wil reclamebeperkingen voor lokale publieke omroepen, om te voorkomen dat ze commerciële lokale media, die afhankelijk zijn van advertentiekosten, verdringen.
De minister geeft aan dat er al beperkende maatregelen voor reclame zijn voor de lokale publieke omroepen. Die hebben als doel om de positie van de omroepen op de reclamemarkt niet te groot te laten zijn, zodat er ruimte blijft voor de private partijen.
Kennis
Volgens Oualhadj (D66) zijn omroepen bezig met dezelfde uitdagingen op het gebied van techniek en onlinekennis. Ze vraagt naar de rol van de NPLO in het delen van die kennis tussen omroepen, zodat niet elke omroep zelf het wiel gaat uitvinden. Het voorkomen van de versnippering van kennis en ervaring is precies de meerwaarde van de NPLO, geeft de minister aan.
De NLPO krijgt met dit wetsvoorstel belangrijke taken op het gebied van techniek en infrastructuur. Van der Maas (VVD) pleit juist voor meer samenwerking met private partijen, zodat er gebruik wordt gemaakt van de al bestaande kennis en innovaties.
Letschert antwoordt dat er al veel wordt samengewerkt met marktpartijen en dat de komst van de NLPO dat niet gaat veranderen.
De Kamer stemt op dinsdag 2 juli over het wetsvoorstel en de ingediende moties.
Zie ook:
- Het overzicht van de laatste debatten in het kort
- De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
- Kijk debatten terug via Debat Direct