Datakluis van de Belastingdienst
10 september 2026, debat - De Kamer debatteert met staatssecretaris Palmen (Herstel Toeslagen) en staatssecretaris Eerenberg (Financiën) over een gevonden datakluis van de Belastingdienst.
De Belastingdienst bewaarde ruim 64 miljoen bestanden in een afgeschermde digitale omgeving. Hier zaten ook documenten bij die aangeleverd hadden moeten worden aan de parlementaire enquêtecommissie over fraudebeleid omdat ze mogelijk gingen over het toeslagenschandaal.
De Kamer wil weten hoe deze situatie heeft kunnen ontstaan. De woordvoerders stellen ook vragen over de verantwoordelijkheid en de vertraging in de informatievoorziening.
Inhoud kluis
Zat er in de datakluis het bewijs dat ik discriminerend ben behandeld? Die vraag zullen veel gedupeerden van het toeslagenschandaal hebben, denkt Grinwis (ChristenUnie).
Er zijn steekproeven gedaan, maar er moet nog worden onderzocht wat er precies in de kluis zit, zegt Eerenberg. Als er gegevens in zitten van toeslagenouders, dan moeten zij die krijgen, voegt Palmen toe.
Informatievoorziening
Het kabinet wist in juli 2025 van het bestaan van de kluis maar informeerde Kamer en gedupeerden pas in april 2026. Hoe kan dat, wil Westerveld (PRO) weten. Na de toeslagenaffaire zijn met het kabinet afspraken gemaakt over maximale transparantie richting Kamer en ouders. Daar past het niet informeren over de datakluis niet bij, onderstreept Van Dijk (CDA).
Eerenberg en Palmen bieden hun excuses aan voor de late informatievoorziening. Dit mag nooit meer gebeuren, zegt Eerenberg. Ik heb steken laten vallen, erkent Palmen.
Strafbaarheid
Mulder (PVV) wijst erop dat het niet verstrekken van informatie een schending is van de Grondwet en de Wet op de parlementaire enquête.
Dijk (SP) snapt dat gedupeerden aangifte hebben gedaan tegen ambtenaren van de Belastingdienst en Dienst Toeslagen: het achterhouden van informatie voor enquêtes is strafbaar. Hij wil dat de Rijksrecherche zelf ook onderzoek doet naar mogelijke ambtsmisdrijven.
Moinat (Groep Markuszower) wil dat het OM onderzoekt of er strafbare feiten zijn gepleegd. Ze roept het kabinet op om aangifte te doen.
Aangifte doen tegen de eigen ambtenaren is een buitengewoon zwaar middel, reageert Eerenberg. Je moet er dan zeker van zijn dat informatie moedwillig is achtergehouden. Het kabinet heeft nu geen aanleiding om dat te denken.
Verantwoordelijkheid
Het probleem is volgens Vermeer (BBB) dat niemand zich verantwoordelijk voelde voor de kluis: het technisch beheer lag bij de informatievoorzieningsorganisaties, het inhoudelijk eigenaarschap bij directies en het toezicht weer ergens anders.
We moeten voorzichtig zijn met conclusies over schuld en verantwoordelijkheid, vindt Van Eijk (VVD). Nog niet alle informatie omtrent de datakluis is immers bekend.
Mathlouti (D66) roept het kabinet op om zijn verantwoordelijkheid te nemen: neem concrete maatregelen om het informatiebeheer op orde te krijgen.
De Belastingdienst werkt aan één centraal archiveringssysteem, zegt Eerenberg. Zo kunnen alle afdelingen in hetzelfde systeem archiveren. Dat moet het informatiebeheer verbeteren.
Verder onderzoek
Onderzoeksbureau BDO gaat verder onderzoek doen, zegt Eerenberg. We moeten helder krijgen wat er is gebeurd op momenten dat intern werd gewaarschuwd over de datakluis. Waarom is toen onvoldoende gedaan, wil de staatssecretaris laten uitzoeken.
Een ander onderzoek wordt geleid door oud-Kamerlid Maatoug. Dat gaat vanaf 1 oktober de datakluis "uitpakken", vertelt Eerenberg. Deze commissie kijkt mee met de beoordeling van de bestanden en adviseert hoe het kabinet de documenten moet delen.
Wat is de samenstelling van deze commissie, vraagt Ceulemans (JA21). Het is aan mevrouw Maatoug zelf om de commissie samen te stellen, zegt Eerenberg. De commissie moet immers onafhankelijk kunnen opereren.
De Kamer stemt op 22 september over de tijdens het debat ingediende moties.
Zie ook:
- Het overzicht van de laatste debatten in het kort
- De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
- Kijk debatten terug via Debat Direct