Begroting Onderwijs, Cultuur en Wetenschap afgerond

12 februari 2026, begroting - De Kamer bespreekt met minister Moes en staatssecretaris Becking de begroting Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voor 2026.

In het debat tussen de woordvoerders en de bewindslieden over de begroting gaat het onder andere over het beroepsonderwijs, leraren, de maatschappelijke diensttijd en intimidatie en bedreigingen. Maar ook andere onderwerpen komen aan de orde.

Beroepsonderwijs

Beckerman (SP) en Tseggai (Groenlinks-PvdA) sporen de regering aan om haast te maken met het wettelijk regelen van een verplichte stagevergoeding voor mbo-studenten. Moes heeft de mogelijkheden daarvoor in kaart gebracht, maar hij laat het aan zijn opvolger om dit te doen.

Het Stagepact mbo wordt onvoldoende nageleefd, stelt Ergin (DENK) vast. Hij vraagt om het treffen van concrete, resultaatgerichte en afdwingbare maatregelen om dit te verbeteren.

Het is belangrijk dat (mbo-)opleidingen zich meer richten op sectoren waar er een tekort aan werknemers is, vindt de minister. Maar dit zou niet ten koste mogen gaan van de individuele keuzevrijheid van studenten, benadrukt Biekman (D66): die is geen luxeproduct.

Leraren

Rooderkerk (D66) is blij dat het nieuwe kabinet leraren meer ruimte wil geven voor professionele ontwikkeling. Zij wil dat de regering in gesprek gaat met de beroepsgroep over de vormgeving hiervan en daarbij heldere doelen stelt.

Er gaat veel te veel geld naar commerciële inhuur om de lerarentekorten op te lossen, vindt Moorman (GroenLinks-PvdA). Zij wil dit soort inhuur stapsgewijs afbouwen, ook door het beter inzetten van publieke invalpools.

Maatschappelijke diensttijd

Armut (CDA) benadrukt het belang van de maatschappelijke diensttijd (MDT). Maar ze is ontevreden over de eisen die het ministerie stelt voor het verstrekken van subsidie, omdat die leiden tot uitsluiting van ANBI-organisaties en andere maatschappelijke organisaties met een beperkt eigen vermogen.

Ook Ceder (ChristenUnie) hecht aan de maatschappelijke diensttijd. Hij vraagt om samen met onder andere het MDT-netwerk ambities voor verdere uitvoering, bestendiging en versterking op te stellen.

Intimidatie, bedreigingen en demonstraties

We moeten onderzoekers en wetenschappers die te maken krijgen met intimidatie en druk, beter beschermen, betoogt Abdi (GroenLinks-PvdA). Ze komen onder vuur te liggen vanwege het type onderzoek dat ze doen en krijgen bedreigingen. Het is heel belangrijk dat wetenschappers de vrijheid voelen om te onderzoeken wat ze willen, beaamt Moes.

Joodse studenten hebben structureel te maken met intimidatie, bedreiging en onveiligheid, benadrukt Raijer (PVV). Zij wil onderwijsinstellingen verplichten bij antisemitische incidenten onmiddellijk disciplinaire maatregelen te nemen. Ook Stoffer (SGP) wil dat er meer wordt gedaan tegen antisemitisme: 38% van de leraren in het voortgezet onderwijs krijgt te maken met Holocaustbagatellisering of -verdraaiing. De inspectie zou hier meer aandacht aan moeten besteden.

De fysieke, digitale en sociale veiligheid blijven onder druk staan, stelt Rajkowski (VVD) vast. Zij vraagt om een nulmeting van het veiligheidsbeleid in het hoger onderwijs. De minister wijst erop dat er al een onderzoek loopt naar de veiligheid.

Ook Claassen (Groep Markuszower) maakt zich zorgen over bezettingen, intimidatie, bedreigingen en gewelddadige incidenten. Hij vraagt om duidelijke nationale basisnormen voor preventie, handhaving en crisisinterventie.

Het is belangrijk dat bij demonstraties en bezettingen veroorzaakte schade wordt verhaald, vinden Straatman (CDA) en Boomsma (JA21). Zij denken dat dit kan via civielrechtelijke aansprakelijkheid en vragen om handvatten voor universiteitsbesturen uit te werken.

Subsidies

Kisteman (VVD) heeft het idee dat de subsidies voor leerlingen- en ouderorganisaties vrij willekeurig zijn verdeeld. Hij vraagt te onderzoeken waarom sommige organisaties wel een subsidie ontvangen en andere niet. Het kan geen kwaad om dit uit te zoeken, reageert Becking.

Leenstelsel

Russcher (FVD) vraagt aandacht voor de groep die studeerde onder het leenstelsel. Hij pleit voor een ruimhartige compensatie en het verlagen van de rente op hun schulden naar 0%.

De eerste termijn van de woordvoerders was op 11 februari. De Kamer stemt op 3 maart over de tijdens het debat ingediende moties en op 17 maart over de begroting.

Zie ook:

• Het overzicht van de laatste debatten in het kort.
• De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
• Kijk debatten terug via Debat Direct.