Begroting Koning en Algemene Zaken

28 oktober 2026, begroting - De Kamer debatteert met premier Jetten over de begroting van de Koning en de begroting van Algemene Zaken voor 2027.

De begroting van de Koning voor 2027 gaat over de uitgaven aan het koningshuis. De begroting bevat naast de grondwettelijke uitkering aan koning Willem-Alexander, koningin Máxima, prinses Amalia en prinses Beatrix ook de kosten van de Koning in zijn grondwettelijke rol als staatshoofd.

Verschillende woordvoerders vinden het Nederlandse koningshuis waardevol: het zorgt voor eenheid, verbinding en continuïteit. Men waardeert de koning en koningin vanwege hun werkbezoeken en het luisterende oor dat zij zijn. Ook in economische zin opent het koningshuis deuren in binnen- en buitenland. Van Meijeren (FVD) plaatst de kanttekening dat macht altijd gepaard moet gaan met toezicht, transparantie en verantwoording.

Belasting

Beckerman (SP) merkt op dat er in Nederland veel steun is voor het koningshuis, maar dat er ook breed draagvlak is voor het idee dat de koning belasting moet betalen, net als ieder ander. Zij roept premier Jetten op om de moties die daarover in het verleden zijn aangenomen, daadwerkelijk uit te voeren.

Formatie

In de politiek is er steeds meer versplintering en verdeeldheid, constateert Den Hollander (VVD). Daarom wil ze de Koning weer een rol in de formatie geven. De Koning zou de eerste verkenner kunnen aanstellen. Dat is Van den Brink (CDA) met haar eens, want "aan de rust en stabiliteit van het Koningshuis kunnen wij als politiek nog een voorbeeld nemen".

De premier antwoordt dat de Tweede Kamer zelf de regels voor de formatie kan aanpassen als een meerderheid dat wil, want de regels daarvoor staan in het Reglement van Orde van de Tweede Kamer zelf. In de huidige situatie wordt de Koning sowieso geïnformeerd, omdat hij officieel lid van de regering en staatshoofd is.

Algemene Zaken

De begroting van het ministerie van Algemene Zaken voor 2027 gaat over de uitgaven en ontvangsten van het kleinste ministerie dat Nederland heeft: het ministerie van Algemene Zaken (AZ), onder leiding van de premier. Het ministerie van AZ gaat over het algemene regeringsbeleid en de bevordering van de eenheid daarvan.

Minderheidskabinet

Dat het kabinet een minderheidskabinet is, is nog wennen, zowel voor het kabinet zelf als voor de Kamer, constateert Bromet (PRO). Om daar meer over te leren, is de Kamercommissie voor de Werkwijze op werkbezoek naar Noorwegen en Denemarken geweest, waar ze al veel langer met minderheidskabinetten werken. Zij vraagt de premier welke rol hij voor zichzelf ziet in het functioneren van het minderheidskabinet.

Slagvaardige overheid

Het kabinet heeft als doel om het aantal ambtenaren te verminderen. Het wil namelijk tot een kleinere en slagvaardige overheid te komen. Eerdmans (JA21) wijst erop dat ook eerdere kabinetten dit voornemen hadden, maar dat het nog nooit is gelukt. Deze coalitie heeft een speciale staatssecretaris aangesteld, reageert Jetten. Die komt binnenkort met een uitwerking van het plan.

Belhirch (D66) vraagt aandacht voor de overheidscommunicatie. Die moet begrijpelijk zijn voor iedereen en de overheid moet goed bereikbaar zijn. Wie digitaal niet mee kan komen, moet ook persoonlijk geholpen kunnen worden.

De Kamer stemt op 3 november over de tijdens het debat ingediende moties en op een later moment over de begrotingen.

Zie ook:

• Het overzicht van de laatste debatten in het kort
• De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
  Kijk debatten terug via Debat Direct