Begroting Infrastructuur en Waterstaat afgerond

29 oktober 2026, begroting - Minister Karremans en staatssecretaris Bertram van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat reageren op vragen van de woordvoerders over hun begroting.

We leven in een door ingenieurs gemaakt land, zegt Karremans, en op die geschiedenis mogen we trots zijn. De infrastructuur die door vorige generaties is opgebouwd, moeten we volgens hem goed onderhouden om voor onze en toekomstige generaties veiligheid en welvaart veilig te stellen. Dit is de tijd om de koers uit te zetten, zegt Bertram.

Onderhoud, vervanging en nieuwe infrastructuur

We moeten de basis op orde krijgen, zegt Karremans. De opgave voor onderhoud en vervanging is enorm. We kunnen die volgens hem niet vooruit blijven schuiven. Maar al sinds 2005 was duidelijk dat we tegen problemen zouden aanlopen, constateert Goudzwaard (JA21). Waarom is er dan nu een tekort van 80 miljard euro?

Heel lang hebben we geprobeerd om infrastructuur zo lang mogelijk te gebruiken, zegt de minister. Maar dat kan nu niet meer. Bovendien zijn de kosten de afgelopen twintig jaar sterk gestegen. En de politiek heeft vaak gekozen voor nieuwe aanleg in plaats van onderhoud.

Onderhoud en vernieuwing zijn nodig, zegt Van Leijen (D66), maar het bedrijfsleven en de logistieke sector vragen om meer. Kom met een plan om te investeren in de infrastructuur van de toekomst, vraagt hij de minister.

Als we meer geld willen voor infrastructuur, zegt Karremans, moet de politiek keuzes maken. Maar dat ligt niet alleen bij de Kamer, reageert Heutink (Groep Markuszower). Hij spoort de minister aan om binnen het kabinet te pleiten voor meer geld voor infrastructuur.

Flexflitsers

Bikkers (VVD) pleit voor het effectiever inzetten van flexflitsers, mobiele flitspalen. Hij stelt voor om ze vaker te verplaatsen. Zo wordt de kans groter dat automobilisten die te hard rijden, worden betrapt. Daardoor veranderen ze hun rijgedrag, denkt hij.

Betaald parkeren

Gemeenten voeren betaald parkeren op steeds meer plekken in, ziet El Abassi (DENK). Volgens hem heeft deze maatregel grote gevolgen voor betaalbaarheid en bereikbaarheid. Hij vindt dat betaald parkeren alleen mag worden ingevoerd als dat echt nodig is om het parkeren goed te regelen.

Lelylijn

Komt de Lelylijn er nog, nu de regering geld verschuift van aanleg naar onderhoud? De regering heeft een commissie ingesteld om te kijken naar de mogelijkheden, ook bij de financiering. Staatssecretaris Bertram legt uit dat dit onderzoek een jaar duurt.

Kamerlid Keijzer wil graag dat de Lelylijn er komt. Maar ingewikkelde procedures maken het volgens haar lastig om grote projecten in Nederland uit te voeren. Ze spoort de staatssecretaris aan om dit te veranderen. Van der Plas (BBB) stelt voor om de Lelylijn in delen aan te leggen. Het traject Groningen-Drachten kan dan als eerste worden aangelegd.

Openbaar vervoer

De prijzen van het openbaar vervoer stijgen hard, stelt Beckerman (SP) vast. Wat doet de regering om het ov betaalbaar te maken? Bertram kijkt met de vervoerders of er een ticket kan komen speciaal voor mensen met een laag inkomen. Dat zou niet alleen voor de trein zijn, maar voor het hele ov.

Het (regionale) openbaar vervoer dreigt minder geld te krijgen, waarschuwt De Hoop (PRO). Het ministerie bezuinigt bijvoorbeeld op studentenvervoer. De staatssecretaris zoekt naar oplossingen, zegt ze. Schutz (VVD) vindt dat we het openbaar vervoer beter moeten organiseren. Zo krijg je meer vervoer voor je euro.

Wanneer komen er permanente reisverboden in het ov? Prickaertz (PVV) vraagt aandacht voor de aanpak van mensen die vaker overlast veroorzaken. Hij wil ook de spoorwegpolitie inzetten om het overlastprobleem op te lossen.

Water

De stijgende zeespiegel en de wisselende hoeveelheid water in de rivieren zullen ervoor zorgen dat er miljarden extra nodig zijn om ons land veilig te houden, zegt Grinwis (ChristenUnie). Hoe vult de minister dat in?

We leven in een tijd van klimaatverandering, beaamt Karremans. Hij is van plan om een derde Deltacommissie in te stellen. Die gaat adviseren over hoe we de komende decennia moeten omgaan met waterveiligheid en watertekorten.

Als de minister water zo belangrijk vindt, vraagt Kostić (PvdD) zich af, waarom bezuinigt hij dan een miljard op waterprogramma's? Ook Wiersma (BBB) is kritisch op deze bezuiniging. Ze vraagt aandacht voor de waterschappen, die het nu al moeilijk hebben.

Zo veel wordt er niet bezuinigd, antwoordt Karremans. Er gaat namelijk ook geld naar andere doelen, zoals het gemaal bij Muiden. Wel betaalt het Rijk niet langer mee aan regionale projecten rond zoet water.

Boelsma-Hoekstra (CDA) vraagt naar de vaargeul naar Ameland: blijft die open voor schepen? We blijven gewoon baggeren, verzekert de minister.

Luchtvaart

Het is positief dat er geld is voor duurzame brandstof voor de luchtvaart, zeg Köse (D66). Maar hoe zorgen we ervoor dat die ook in Nederland wordt gemaakt? Het produceren van duurzame brandstof is goed voor de innovatieve chemische industrie, beaamt de minister. Maar bij het geven van financiële steun moet hij rekening houden met de Europese staatssteunregels.

Ook het verminderen van zakelijke reizen per vliegtuig kan bijdragen aan verduurzaming, benadrukt Zwinkels (CDA). De Coalitie Anders Reizen is daarmee bezig, zegt Karremans. Maar mensen moeten volgens hem ook zelf een afweging kunnen maken.

De eerste termijn van de woordvoerders was op 28 oktober. De Kamer stemt op 3 november over de tijdens het debat ingediende moties en op 8 december over de begroting.

Zie ook:

Het overzicht van de laatste debatten in het kort
De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
Kijk debatten terug via Debat Direct