Begroting Defensie afgerond

5 maart 2026, begroting - De Kamer bespreekt met minister Yeşilgöz en staatssecretaris Boswijk de begroting van Defensie voor 2026.

Nederland is wakker uit zijn geopolitieke winterslaap, zegt Yeşilgöz, maar sommigen hebben nog hun pyjama aan. We moeten volgens haar onze manier van leven beschermen met een sterke krijgsmacht. Vrede en veiligheid zijn niet meer vanzelfsprekend, benadrukt Boswijk.

Defensiebudget

We doen een historisch grote investering in onze veiligheid, zegt Yeşilgöz, zodat we zo snel mogelijk voorbereid zijn op een aanval op NAVO-grondgebied. Dat is geen luxe, benadrukt Boswijk: Rusland houdt zich niet aan onze planning.

Geld voor zorg, de AOW en de bestrijding van armoede gaat naar defensie, stelt Dobbe (SP) vast. Zij is tegen militarisering van de samenleving die ten koste gaat van de kwetsbaarsten. Het gaat niet om het militariseren maar om het beschermen van de samenleving, zo reageert de minister. Hervorming van de zorg en de sociale voorzieningen is in haar ogen sowieso noodzakelijk.

Het is goed dat er extra middelen naar defensie gaan, zegt Bikker (ChristenUnie), maar die moeten dan wel zorgvuldig worden besteed. Het gaat om geld dat verdiend is door hardwerkende mensen, beaamt Yeşilgöz.

Europese samenwerking

Er valt tot 75 miljard te besparen door meer Europees samen te werken, benadrukt Dassen (Volt). Belhirch (D66) denkt dat vooral winst valt te behalen met de gezamenlijke aanschaf van strategische militaire capaciteiten, zoals luchttransport, tankvliegtuigen en lucht- en raketverdediging.

We willen samen aankopen, aanbesteden en innoveren waar ons dat in Europa versterkt, zegt de minister. Volgens de staatssecretaris loopt Nederland voorop bij de standaardisatie van materieel.

Wat betekenen de gesprekken met Frankrijk over nucleaire samenwerking? Is het mogelijk dat Franse kernwapens op Nederlands grondgebied worden geplaatst? Van Baarle (DENK) wil dit niet en vraagt om duidelijkheid daarover.

Het gaat om verkenning van de mogelijkheden, zegt Yeşilgöz, in het licht van de veranderende wereldorde. Ze weet nog niet wat andere landen daarbij op tafel zullen leggen.

Van Dijk (SGP) is positief over de gesprekken met Frankrijk. Franse nucleaire garanties moeten wat hem betreft wel worden afgestemd binnen de NAVO-structuur, zodat die bijvoorbeeld niet opeens vervallen als er een nieuwe president komt.

Oekraïne

Nederland blijft Oekraïne onverminderd steunen, zegt de minister, met 3 miljard per jaar. Maar in 2025 was de steun 5,6 miljard, zegt Piri (GroenLinks-PvdA), dus de steun daalt. Dat hogere bedrag was vanwege het wegvallen van de Amerikaanse steun, antwoordt Yeşilgöz. Nu wordt dat gecompenseerd met een Europese lening.

Tot 2028 is er 9 miljard beschikbaar, stelt Van Lanschot (CDA) vast. Hij oppert om eventueel geld naar voren te halen. De minister staat daarvoor open, afhankelijk van de behoefte van Oekraïne.

Munitiefabriek

In het licht van strategische autonomie zou Nederland zijn eigen munitie moeten produceren, vindt Nanninga (JA21). Ze spoort de regering aan om ervoor te zorgen dat er binnen drie jaar een operationele productiecapaciteit komt.

Veteranen

De groei van defensie zorgt voor meer militairen, betoogt De Groot (VVD), en daarmee uiteindelijk ook voor meer veteranen. Hoe zorgen we ervoor dat de veteranenzorg meegroeit?

Yeşilgöz beaamt het belang van goede ondersteuning van veteranen: onze zorgplicht stopt niet als militairen terug zijn van hun missie.

Opkomstplicht en oud-militairen

Het kabinet denkt na over het invoeren van een selectieve opkomstplicht, zoals die ook in Zweden bestaat. Volgens de staatssecretaris kan het gaan om het invullen van een vrijwillige of verplichte enquête. Op basis daarvan kan men worden uitgenodigd voor een (verplichte) keuring of gesprek.

Struijs (50PLUS) wil niet alleen naar jongeren, maar ook naar ouderen kijken bij het oplossen van het personeelsprobleem. Zet gepensioneerde oud-militairen meer in, suggereert hij, ook omdat die specialistische kennis en ervaring hebben.

Iran

Iran bestookt NAVO-bondgenoten, is verantwoordelijk voor liquidatiepogingen en intimidatie in Nederland en financiert terroristische organisaties, constateert Ten Hove (Groep Markuszower). Zij wil dat de regering het Nederlandse leger beschikbaar stelt ter ondersteuning van het optreden tegen Iran.

Migratie

Migratie wordt als hybride oorlogsvoering ingezet om Europese landen te ontwrichten, denkt Boon (PVV). Hij spoort de regering aan om hier meer tegen te doen, onder andere door de nationale grenzen beter te bewaken.

De eerste termijn van de woordvoerders was op 4 maart. De Kamer stemt op 10 maart over de tijdens het debat ingediende moties en op 24 maart over de begroting.

Zie ook:

Het overzicht van de laatste debatten in het kort
De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
Kijk debatten terug via Debat Direct