Begroting Binnenlandse Zaken afgerond

5 februari 2026, begroting - De Kamer bespreekt de begroting Binnenlandse Zaken voor 2026 met minister Rijkaart.

De Kamer grijpt de behandeling van de begroting aan voor aanpassingsvoorstellen, bijvoorbeeld over de financiering van de lokale politiek. Maar ook om zorgen te uiten over de bedreiging van politici en de toekomst van de begraafplaatsen in Moerdijk.

Begroting

Hoe zorgen we ervoor dat we met het geld op de begroting de doelen bereiken die we onszelf stellen, vraagt Huizenga (D66). De politiek stelt heel vaak mooie plannen op, zegt Rijkaart, maar volgens hem mag de vraag vaker worden gesteld hoe realistisch het is dat ze "in de buitenwereld" ook worden gerealiseerd.

Sneller (D66) stelt voor om 2 miljoen extra aan ProDemos te geven zodat deze organisatie meer activiteiten kan doen in regio's waar de doelgroep minder goed bereikt wordt. Hoewel de organisatie hem "aan het hart gaat" heeft de minister daar geen geld voor beschikbaar.

Tijs van den Brink (CDA) en Clemminck (JA21) willen dat gereserveerd geld nog dit jaar aan lokale politieke partijen wordt gegeven via de gemeenten.

De minister wil eerst zelf een plan uitwerken voor financiering van de lokale politiek. Hij ziet het niet zitten om dit geld zomaar aan gemeenten beschikbaar te stellen, omdat dan niet inzichtelijk is of ze het geld ook echt uitgeven zoals het bedoeld is. Maar in veel gemeenten hebben lokale partijen 40% van de gemeenteraadszetels, of zelfs een meerderheid, zegt Vermeer (BBB), dus zij kunnen druk uitoefenen op een goede besteding.

Ledenpartijen tasten het mandaat van gekozen parlementariërs aan en zijn dus schadelijk voor de parlementaire democratie, stelt Bosma (PVV). Hij wil daarom dat er een einde komt aan subsidies voor politieke partijen.

Lokale democratie

Bedreigingen nemen toe als landelijke politici iets anders zeggen dan wat er in de wet staat die lokale bestuurders proberen uit te voeren, stellen Boelsma-Hoekstra (CDA) en Bikker (ChristenUnie). Zijn daardoor minder mensen bereid om lokaal politiek actief te zijn? De minister ziet nog niet dat de beschikbaarheid heel hard terugloopt, maar krijgt wel signalen dat mensen door bedreigingen en intimidatie twijfelen of ze bijvoorbeeld burgemeester willen worden.

Struijs (50PLUS) zegt dat burgemeesters en raadsleden behoefte hebben aan meer samenwerking met landelijke instanties als zij bedreigd worden. Bewaken en beveiligen is een verantwoordelijkheid van de NCTV en de minister van JenV, antwoordt Rijkaart, maar hij zal de zorgen overbrengen.

Het fuseren of opheffen van gemeentes is ingrijpend en heeft directe gevolgen voor de bevolking, stelt Lammers (Groep Markuszower) vast. Daarom zou een lokaal referendum verplicht moeten worden bij fusie of opheffing, vindt zij.

Nullijn

De nullijn voor ambtenaren raakt de "onmisbare" medewerkers in een lage salarisschaal extra hard, zegt Beckerman (SP), omdat kosten voor boodschappen, de huur en energie flink stijgen. Hierdoor lopen we het risico van uitstroom van ambtenaren in cruciale sectoren als de politie en de Douane, waarschuwt Kröger (GroenLinks-PvdA).

Rijkaart zegt dat hij kabinetsafspraken over de nullijn voor komend jaar niet kan openbreken, maar benoemt dat er in voorgenomen plannen speciale aandacht is voor ondersteuning van deze groep ambtenaren.

Moerdijk

Flach (SGP) wil weten wat er gebeurt met de twee begraafplaatsen in Moerdijk, nu dat dorp waarschijnlijk verdwijnt. Formeel gaat de gemeenteraad daarover, reageert Rijkaart. Maar de minister zal aan zijn opvolger overbrengen dat er in het verdwijningsproces bijzondere aandacht moet zijn voor "dit soort bijzondere plekken waar mensen een emotionele binding mee hebben".

Antidiscriminatiebeleid

Slechts 37% van de gemeenten voert actief een lokaal antidiscriminatiebeleid en vooral kleinere gemeenten blijven achter, constateert Van Baarle (DENK). Hij wil laten onderzoeken of zulk beleid verplicht moet worden gemaakt.

De behandeling van de begroting begon op 4 februari met de inbreng van de woordvoerders. De Kamer stemt op 10 februari over de tijdens het debat ingediende moties en op 10 maart over de begroting.

Zie ook

Het overzicht van de laatste debatten in het kort
De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
Kijk debatten terug via Debat Direct