Amendement : Amendement van het lid Claassen over middelen voor een verkenning naar de randvoorwaarden, benodigde stappen en impact van onderzoek naar biomarkers in de klinische praktijk

Nr. 16
AMENDEMENT VAN HET LID CLAASSEN

Ontvangen 14 oktober 2026

De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:

De begrotingsstaat wordt als volgt gewijzigd:

I

In artikel 1 Volksgezondheid worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 125 (x € 1.000).

II

In artikel 1 Volksgezondheid worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verlaagd met € 125 (x € 1.000).

Toelichting

Bloedtesten die eiwitten meten die horen bij de ziekte van Alzheimer, zoals amyloïd-bèta
(Aβ) en tau, ontwikkelen zich snel. In 2025 liet de Amerikaanse FDA de eerste twee
van zulke testen toe, waarvan één voor de huisartsenpraktijk. Die heeft ook een Europese
CE-markering.1 In Zweeds onderzoek stelde een p-tau217-bloedtest in 90 procent van de gevallen de
juiste diagnose, tegen 61 procent bij huisartsen zonder test.2

De Gezondheidsraad ziet nog geen consensus over de toegevoegde waarde van deze testen
wanneer onduidelijk is of klachten op dementie wijzen.3 Afwijkende Aβ-waarden komen op latere leeftijd ook vaak voor bij mensen zonder klachten,
en wat tau-metingen toevoegen aan de huidige diagnostiek is onbekend. Ook ontbreekt
onderzoek naar de plaats van biomarkers in de zorg en naar hun effect op behandelkeuzes,
de meerwaarde voor de patiënt en de kosteneffectiviteit. Dat gat staat een gerichte
invoering in de weg, terwijl de testen al op de Europese markt liggen. In Nederland
lopen toonaangevende onderzoeken, onder meer binnen ABOARD, TearAD en het NCDC, maar
niemand brengt de uitkomsten bij elkaar. Daarnaast verdienen markers die niet op eiwitten
zijn gebaseerd aandacht, zoals microRNA’s en andere epigenetische markers, omdat die
mogelijk eerder een signaal geven.4

Dit amendement regelt dat in 2027 maximaal € 125.000 via ZonMw beschikbaar komt voor
een verkenning naar de randvoorwaarden, benodigde stappen en impact van onderzoek
naar biomarkers in de klinische praktijk, zoals bloed- en traanvochtdiagnostiek. De
verkenning duidt de resultaten van lopend en afgerond onderzoek, nationaal en internationaal,
op klinische toepasbaarheid, betere diagnose en meerwaarde voor de patiënt. Ook brengt
ze de lacunes in kaart en geeft ze aan welke vervolgstappen nodig zijn, zoals validatiestudies
of pilotimplementaties. Van het bedrag is € 25.000 bestemd voor het stimuleren van
onderzoek naar epigenetische markers. ZonMw zet de verkenning top-down uit en beoordeelt
de aanvragen volgens de standaardprocedure. De Minister informeert de Kamer eind 2027
over de resultaten.

Dekking wordt gevonden in het lopende Onderzoeksprogramma Dementie op artikel 1 (Volksgezondheid).
De middelen gaan via artikel 1 naar ZonMw. Het gaat om een eenmalige uitgave.

Claassen