Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Keijzer en Nanninga over de aangehouden motie waarin de regering wordt opgeroepen om bij defensie inkopen uitsluitend in te zetten op Nederlandse en Europese producenten
Vragen van de leden Keijzer (Keijzer) en Nanninga (JA21) aan de Staatssecretaris van Defensie over de aangehouden motie waarin de regering wordt opgeroepen om bij defensie inkopen uitsluitend in te zetten op Nederlandse en Europese producenten (ingezonden 15 september 2026).
Antwoord van Staatssecretaris Boswijk (Defensie) (ontvangen 6 oktober 2026).
Vraag 1
Bent u bekend met de aangehouden motie waarin de regering wordt opgeroepen om bij
defensie-inkopen uitsluitend in te zetten op Nederlandse en Europese producenten?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de opvatting dat afhankelijkheid van China voor kritieke defensietoepassingen
ongewenst is, zeker wanneer Nederlandse bedrijven (zoals bij supervezels) beschikken
over de benodigde kennis, productiecapaciteit en de volledige waardeketen?
Antwoord 2
Ja, deze opvatting deel ik. Supervezels hebben kritieke defensietoepassingen en zijn
van cruciaal belang voor de krijgsmacht. Daarom heeft Defensie meerdere maatregelen
genomen om de supervezelindustrie te behouden. Zo heeft het Kabinet Europese herkomsteisen
voor supervezels geformuleerd die worden ingezet bij aanbestedingen (of bij lopende
contracten) voor militaire producten waar supervezels in verwerkt zijn. Uitgangspunt
is gebruik te maken van Nederlandse of Europese leveranciers, tenzij er juridische
belemmeringen of operationele redenen zijn om hiervan af te zien, of onterechte prijsopdrijving
door bedrijven die hier misbruik van maken. Hierover heb ik uw Kamer op 21 september
2026 geïnformeerd met de brief Defensie actieplan Nederlandse supervezelindustrie
(Kamerstuk 2026Z19445) en de beantwoording van de schriftelijke vragen over de aanschaf van Israëlische
scherfvesten met Chinese componenten (Kamerstuk 2026D45106).
Vraag 3 en 8
Welke concrete stappen heeft Defensie sinds het debat gezet om de afhankelijkheid
van Chinese supervezels af te bouwen en Nederlandse of Europese alternatieven te benutten?
Welke concrete acties heeft u sinds het debat ondernomen om Nederlandse producenten
van supervezels in een positie te brengen waarin zij Defensie kunnen bevoorraden of
leverancier van de wereld kunnen worden?
Antwoord 3 en 8
Hierover heb ik uw Kamer op 21 september geïnformeerd met de brief Defensie actieplan
Nederlandse supervezelindustrie (Kamerstuk 2026Z19445) en de beantwoording van de schriftelijke vragen over de aanschaf van Israëlische
scherfvesten met Chinese componenten (Kamerstuk 2026D45106).
Tot slot merk ik op dat supervezels een halffabricaat zijn. Omdat Defensie eindproducten
aanschaft waarin supervezels zijn verwerkt, kunnen supervezelproducenten Defensie
niet rechtstreeks bevoorraden.
Vraag 4
Welke lopende en voorgenomen contracten voor ballistische en blastbeschermende middelen
zijn sinds het debat beoordeeld op de mogelijkheid om Chinese materialen te vervangen
door Nederlandse of Europese alternatieven?
Antwoord 4
Zoals op 21 september 2026 aan uw Kamer gecommuniceerd (2026Z16139 en 2026Z16140) heeft Defensie het voorstel voor het gebruik van Chinese supervezels in nieuwe harde
ballistische platen ten behoeve van draagvesten afgewezen. In de huidige ballistische
platen zijn Nederlandse supervezels verwerkt. Defensie wacht een nieuw voorstel van
de leverancier af. Hierbij is het uitgangspunt strategische autonomie. Daarom wil
Defensie dat gebruik wordt gemaakt van Europese of Nederlandse supervezels, tenzij
er juridische belemmeringen of operationele redenen zijn om hiervan af te zien, of
onterechte prijsopdrijving door bedrijven die hier misbruik van maken.
Vraag 5 en 6
Hoe verklaart u dat bedrijven uit de sector aangeven dat zij sinds het aanhouden van
de motie niets meer van Defensie hebben vernomen?
Klopt het dat Defensie nog geen contact heeft opgenomen met Nederlandse producenten
van supervezels en ballistische beschermingsmiddelen over de uitvoering van deze motie?
Zo nee, met welke bedrijven is wanneer gesproken?
Antwoord 5 en 6
Defensie heeft intensief contact met de Nederlandse supervezelindustrie, ook in het
kader van de Actieagenda «Chemie en materialen voor Defensie».2 Defensie heeft zich in de afgelopen periode in dat verband geconcentreerd op het
implementeren van concrete maatregelen om deze cruciale industrie te behouden, waarover
uw Kamer op 21 september 2026 is geïnformeerd door middel van de Kamerbrief Defensie
actieplan Nederlandse supervezelindustrie (Kamerstuk 2026Z19445).
Defensie doet geen uitspraak over lopende gesprekken met haar (potentiële) leveranciers
en onderleveranciers. Hiermee beschermen we onze onderhandelingspositie en de commerciële
belangen van de (onder)leverancier.
Vraag 7
Hoe verhoudt het blijven gebruiken van Chinese supervezels zich tot de ambitie van
het kabinet om de Nederlandse defensie-industrie te versterken en strategische afhankelijkheden
af te bouwen?
Antwoord 7
Defensie heeft het voorstel tot gebruik van Chinese supervezels afgewezen. In de huidige
scherfvesten die door de firma Elbit zijn geleverd, zijn Nederlandse supervezels verwerkt.
Hierover heb ik uw Kamer op 21 september 2026 geïnformeerd met de brief Defensie actieplan
Nederlandse supervezelindustrie (Kamerstuk 2026Z19445) en de beantwoording van de schriftelijke vragen over de aanschaf van Israëlische
scherfvesten met Chinese componenten (Kamerstuk 2026D45106).
Vraag 9
Kunt u aangeven welke financiële omvang gemoeid is met de lopende en voorgenomen inkoop
van ballistische en blastbeschermende middelen waarvoor Nederlandse producenten in
aanmerking zouden kunnen komen?
Antwoord 9
Defensie doet geen uitspraak over de lopende gesprekken met haar leveranciers en de
specifieke gelden die met deze en mogelijke toekomstige aanschaf zijn gemoeid. Hiermee
beschermen we onze onderhandelingspositie en de commerciële belangen van de leverancier.
Vraag 10
Wanneer verwacht u daadwerkelijk over te gaan tot aanbestedingen waarbij Nederlandse
supervezelproducenten kunnen inschrijven? Kunt u een concreet tijdpad geven?
Antwoord 10
De raamovereenkomst voor de initiële levering van het smart vest is in 2015 getekend.
In 2024 heeft Defensie een instandhoudingscontract getekend met de leverancier van
de huidige scherfvesten met een looptijd van drie jaar, met de mogelijkheid om het
contract twee keer met twee jaar te verlengen. In het huidige vest zijn vezels van
Nederlandse makelij verwerkt. Voor de vervanging van het huidige scherfvest benadert
Defensie de markt opnieuw en weegt hierbij strategische autonomie zwaarder mee in
de besluitvorming. Het Kabinet heeft immers Europese herkomsteisen voor supervezels
geformuleerd die worden ingezet bij aanbestedingen (of bij lopende contracten) voor
militaire producten waar supervezels in verwerkt zijn, waarbij het uitgangspunt is
dat gebruik wordt gemaakt van Europese supervezels, tenzij er juridische belemmeringen
of operationele redenen zijn om hiervan af te zien.
Ondertekenaars
D.G. Boswijk, staatssecretaris van Defensie