Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid El Abassi over het politieoptreden tegen een zwangere vrouw in het azc in Zeist
Vragen van het lid El Abassi (DENK) aan de Minister van Justitie en Veiligheid over het politieoptreden tegen een zwangere vrouw in het azc in Zeist (ingezonden 26 augustus 2026).
Antwoord van Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 5 oktober 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2026–2027, nr. 4.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht dat de zwangere vrouw die op 19 mei 2026 in het azielzoekerscentrum
(azc) in Zeist door een politieagent naar de grond werd getrokken, aangifte heeft
gedaan wegens poging tot zware mishandeling, mishandeling dan wel schending van de
geweldsinstructie?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u het feit dat de betrokken vrouw zich naar aanleiding van het interne
politieonderzoek alsnog genoodzaakt ziet om aangifte te doen tegen de politie wegens
de in vraag 1 genoemde strafbare feiten? Kunt u hier inhoudelijk op ingaan, zonder
alleen te stellen dat iedereen aangifte mag doen?
Antwoord 2
Het betreft twee verschillende procedures. Het interne beoordelingsproces van de politie
is primair gericht op het leren van geweldstoepassingen en het afleggen van verantwoording.
Een aangifte is een verzoek om onderzoek en strafvervolging. De officier van justitie
bepaalt of er aanleiding is tot strafvervolging.
Vraag 3 t/m 9
Waarom is in deze zaak, anders dan bij de arrestatie onder het Bollendak bij station
Utrecht Centraal waarbij een onafhankelijke toetsingscommissie oordeelde dat een agent
andere keuzes had moeten maken, niet gekozen voor beoordeling door een onafhankelijke
commissie? Bent u bereid deze zaak alsnog onafhankelijk te laten beoordelen? Zo nee,
waarom niet?
Klopt het dat de conclusie van de politie dat het optreden in het pand noodzakelijk
was vanwege onder meer de hectische situatie, de melding van bedreiging en vernieling
en de mogelijke aanwezigheid van een mes bij de man, ziet op het optreden als geheel
en niet specifiek op het afzonderlijke geweldsgebruik tegen de vrouw? Zo ja, waarom
is het geweld tegen haar niet afzonderlijk en onafhankelijk beoordeeld?
Waarom moest de vrouw hard aan haar arm naar achteren worden getrokken, waardoor zij
op de grond terechtkwam?
Kunt u ook uitleggen waarom zij daarna aan haar capuchon en arm is weggetrokken, welke
rol de aanwezigheid van de politiehond speelde bij de beoordeling van de risico’s
en waarom niet is volstaan met minder ingrijpende alternatieven, zoals duidelijke
communicatie, afstand houden of begeleiding door een andere agent, mede gelet op het
feit dat zij geen verdachte was maar een omstander die de situatie mogelijk niet goed
begreep?2
Deelt u de opvatting dat de verklaring dat de agent zich niet realiseerde dat de vrouw
zwanger was en anders zou hebben gehandeld, niet wegneemt dat hij bij fysiek ingrijpen
bij een vrouw hoe dan ook rekening had moeten houden met het krachtsverschil, mogelijke
kwetsbaarheid, het risico op letsel en de proportionaliteit van het gebruikte geweld?3 Zo nee, waarom niet?
Waaruit bestond volgens u op dat moment het veiligheidsrisico voor de vrouw, nu uit
beeldmateriaal blijkt dat de man in kwestie rustig met zijn handen op zijn rug op
zijn hurken zat en ogenschijnlijk klaar zat om te worden geboeid, terwijl de politie
stelt dat de vrouw meerdere keren is gevraagd weg te gaan vanwege haar veiligheid?4
Deelt u de opvatting dat de situatie voor haar pas onveilig werd op het moment dat
de agent haar met een krachtige, zichtbare draaibeweging naar de grond werkte? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 3 t/m 9
Ik kan u melden dat het incident de interne procedure geweldsaanwending van de politie
heeft doorlopen. Op de inhoud van deze procedure kan ik niet ingaan. Over de procedure
zelf, kan het volgende worden gezegd.
De geweldsaanwending is gemeld bij de hulpofficier van justitie. De hulpofficier van
justitie heeft aan de hand van het toetsingskader getoetst of in dit geval nadere
beoordeling nodig was (geweldsregistratie). Dat was het geval. Het betrokken sectorhoofd
en de commissie geweldsaanwending hebben aan de hand van ditzelfde toetsingskader
over de geweldsaanwending geadviseerd aan de politiechef. Vervolgens heeft de politiechef
de geweldsaanwending beoordeeld, mede op basis van de verstrekte adviezen.
Na afronding van de toetsing liet de politie in een persbericht op 4 juli jl. weten
dat er sprake was van een situatie waarin het betreffende politieoptreden direct noodzakelijk
was om de veiligheid van betrokkenen te waarborgen. Ook liet zij weten leerpunten
uit deze casus mee te nemen om haar vakmanschap verder te versterken en te blijven
leren.
Vraag 10 t/m 13
Waarom deelt de politie geen nadere informatie over het gebruikte geweld en de juistheid
daarvan? En waarom ontbreekt ook een motivering voor het niet openbaar maken van die
informatie?
Hoe verhoudt de conclusie van de politie dat het gebruikte geweld noodzakelijk was
zich tot de mededeling dat uit deze casus leerpunten worden meegenomen om het vakmanschap
verder te versterken?
Welke concrete leerpunten zijn er vastgesteld en op welke handelingen hebben de leerpunten
precies betrekking?
Waarom geven de leerpunten geen aanleiding tot een andere beoordeling van de proportionaliteit
en subsidiariteit van het geweldgebruik richting de vrouw?
Antwoord 10 t/m 13
De politie toetst een geweldsaanwending volgens de interne procedure die is beschreven
in de beantwoording van vragen 3 t/m 9. Op grond van het toetsingskader bepaalt de
politie of het of het geweldgebruik rechtmatig was, waarbij ook de proportionaliteit
en subsidiariteit worden beoordeeld, en of de geweldstoepassing in overeenstemming
was met de beginselen van professioneel vakmanschap. Een geweldstoepassing kan in
een concreet geval voldoen aan het toetsingskader en toch kan de politie lessen trekken
uit een getoetste situatie.
Bevindingen van de interne procedure worden niet openbaar gemaakt. Dit past niet bij
het primaire doel – leren en verantwoorden van geweld – en evenmin bij goed werkgeverschap.
In sommige gevallen kan de politie ervoor kiezen om zelf te communiceren over een
casus, zoals in dit geval ook is gebeurd. Daarnaast legt de politie publiek verantwoording
af over geweldstoepassing in de jaarrapportages geweldsaanwending door opsporingsambtenaren.
Vraag 14
Deelt u de opvatting dat de aangifte van betrokkene, mede tegen de achtergrond van
eerdere incidenten waarbij vragen zijn gerezen over disproportioneel politiegeweld,
moet worden gezien als een signaal dat er behoefte bestaat aan erkenning en gerechtigheid?5 Zo nee, waarom niet?
Antwoord 14
Nee. Het doen van aangifte en het interne beoordelingsproces zijn twee verschillende
procedures die gericht zijn op een ander doel. Zie ook het antwoord op vraag 2.
Vraag 15
Deelt u de zorg dat twijfels over de onafhankelijkheid van de Wetenschappelijke Adviesraad
Politie, die de korpschef adviseert over het functioneren en beleid van de politie,
ook gevolgen kunnen hebben voor de onafhankelijkheid en betrouwbaarheid van de kaders
waarbinnen het eigen politieoptreden wordt beoordeeld?6
Antwoord 15
Het interne beoordelingsproces van de politie is gericht op verantwoorden en leren
van geweld. Het interne beoordelingsproces wordt uitgevoerd door politieprofessionals
die op afstand van het incident en van de betrokken medewerker staan. Daarnaast heeft
in elke commissie geweldsaanwending een onafhankelijke burger zitting. Ik zie geen
reden om te twijfelen aan de onafhankelijkheid en betrouwbaarheid van de kaders waarbinnen
het eigen politieoptreden wordt beoordeeld.
Vraag 16 en 17
Gelet op vraag 15, welke concrete waarborgen bestaan er om ervoor te zorgen dat deze
aangifte tegen politieagenten wel volledig onafhankelijk, onbevooroordeeld en zorgvuldig
wordt beoordeeld en niet wordt beïnvloed door het eerdere interne politieonderzoek?
Voor zover het strafrechtelijk onderzoek dat toelaat, bent u bereid de Kamer te informeren
over de beoordeling en uitkomsten van het onderzoek naar deze aangifte?
Antwoord 16 en 17
Een aangifte leidt ertoe dat het Openbaar Ministerie moet beoordelen of een strafrechtelijk
onderzoek moet worden gestart. Dit feitenonderzoek, dat losstaat van het interne beoordelingsproces
van de politie, wordt altijd onder gezag van een onafhankelijke officier van justitie
uitgevoerd. De officier van justitie kan besluiten tot vervolging van een politieagent
als het feitenonderzoek daartoe aanleiding geeft. In voorkomende gevallen is het aan
een rechter om te beoordelen of de opsporingsambtenaar zich door het geweldgebruik
schuldig heeft gemaakt aan een strafbaar feit, en welke eventuele gevolgen daaraan
moeten worden verbonden. Als Minister van Justitie en Veiligheid kan ik geen uitspraken
doen over lopend strafrechtelijk onderzoek.
Ondertekenaars
D.M. van Weel, minister van Justitie en Veiligheid