Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kostic over het groen in de Vlietzone
Vragen van het lid Kostić (PvdD) aan de Ministers van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over het groen in de Vlietzone (ingezonden 9 juli 2026).
Antwoord van Minister Boekholt-O’Sullivan (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening),
mede namens de Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (ontvangen
2 oktober 2026).
Vraag 1
Bent u bekend met de Haagse gemeentelijke plannen om afvalbedrijven en daarnaast nog
verdere uitbreiding van een bedrijventerrein te realiseren in de nu nog groene Vlietzone?
Antwoord 1
Het is bij het Rijk bekend dat er plannen zijn van de gemeente Den Haag om een deel
van de afvalbedrijven uit de Binckhorst te verplaatsen, waarbij de Vlietzone een mogelijke
optie is.
Vraag 2
Bent u bekend met de petitie1 tegen deze plannen die inmiddels door duizenden mensen is ondertekend?
Antwoord 2
Ja, via de media is het initiatief tot deze petitie bekend.
Vraag 3
Hoe betrekt u deze maatschappelijke zorgen bij uw beoordeling van de plannen?
Antwoord 3
Ik heb kennis genomen van de petitie. Het is de verantwoordelijkheid van de gemeente
Den Haag om een reactie op de petitie te geven in het kader van participatie.
Vraag 4
Past het verdwijnen van een omvangrijk groen gebied in stedelijk gebied volgens u
binnen het Rijksbeleid voor water en bodem als sturend principe en in de doelstellingen
voor klimaatadaptatie en gezonde leefomgeving? Zo ja, hoe precies?
Antwoord 4
Binnen de plannen van de gemeente Den Haag is aandacht voor groen en klimaatadaptatie.
De keuze over in welk gebied precies te bouwen is aan de gemeente zelf.
Vanuit het Rijk is een ruimtelijk afwegingskader klimaatadaptieve gebouwde omgeving
ontwikkeld. Dit is een beslissingsondersteunend instrument voor gemeenten, waterschappen
en provincies. Het helpt hen om bij locatiekeuzes voor nieuwe woningbouw, werklocaties,
publieke gebouwen of industriegebieden een goede afweging te maken vanuit het water-
en bodemsysteem.
De focus van het instrument ligt bij het maken van ruimtelijke keuzes over waar nieuwe
functies gebouwd worden. Daarnaast kan het kader ook gebruikt worden voor plannen
die al vergevorderd zijn, door bewuste keuzes te maken over waar in het plangebied
het beste gebouwd kan worden.
Dat afwegingskader laat zien dat er in de Vlietzone geen grote risico’s liggen rondom
water en bodem.
Vraag 5
Hoe verhouden deze plannen zich volgens u tot de nationale ambitie om biodiversiteitsverlies
te stoppen en de kwaliteit van stedelijke natuur te verbeteren?
Antwoord 5
Door de herontwikkeling van de Binckhorst van een versteend bedrijventerrein naar
een gemengd gebied voor wonen en werken, is de verwachting dat de hoeveelheid groen,
water en boomkroonbedekking in dit gebied toeneemt. Onderdeel van de visie voor de
Binckhorst is een nieuw stadspark langs de Trekvliet: het waterfrontpark en een groene
long.
In het omgevingsplan zijn voor de te ontwikkelen kavel langs de Trekvliet regels meegegeven
voor de verhouding bebouwd en onbebouwd (40%-60%). Uitgegaan wordt van het minimaliseren
van verharding (15%) en maximale ruimte voor groen (35%) en water (10%).
Een groot deel van de ontwikkelingen in de Binckhorst is hoogbouw. De gemeente Den
Haag heeft hier specifiek beleid (Nota Haagse Hoogbouw: eyeline en skyline) voor opgesteld
waaraan de plannen worden getoetst. Verdichten moet samengaan met vergroenen en verduurzamen
om tot aantrekkelijke woonmilieus te komen. Onderdeel van dit beleid zijn eisen voor
vergroening van de openbare ruimte, groene daken en gevels voor zowel klimaatadaptatie,
biodiversiteit en ruimte voor ontmoeten. Hiervan is 40% zodanig ingericht dat het
bijdraagt aan de biodiversiteit.
De gemeente Den Haag stuurt op de hoeveelheid groen bij nieuwbouw door middel van
«Haagse richtinggevende normen voor maatschappelijke voorzieningen en groen». Dit
wordt gebruikt als afwegingskader bij gebiedsontwikkeling. Voor een gebiedsontwikkeling
als de Binckhorst wordt 8 m2 tot 16 m2 groen per woning. Deze eisen zijn harder gemaakt in het omgevingsplan Binckhorst.
Aanvullend worden eisen gesteld aan het combineren van doelen/gebruik, afstand tot
en kwaliteit van het groen. Ook wordt er gewerkt met het Puntensysteem natuurinclusief
bouwen. Dit wordt gebruikt om biodiversiteit en klimaatadaptatie te waarborgen in
bouwplannen.
Vraag 6
Hoe verhouden deze plannen zich volgens u tot het natuurplan en het willen voldoen
aan de natuurherstelverordening?
Antwoord 6
De locaties van zowel het bestaande afvalcluster in de Binckhorst als de toekomstige
locatie in de Vlietzone bevinden zich binnen de grenzen van het stedelijk ecosysteem
(artikel 8 Natuurherstelverordening). Dit betekent dat rekening gehouden moet worden
met de doelstellingen van artikel 8 uit de Natuurherstelverordening. De termijn waarop
de ontwikkeling plaatsvindt is bepalend voor de te behalen doelstelling. Voor ontwikkelingen
tot en met 2030 geldt dat het oppervlakte boomkroonbedekking en stedelijke groene
ruimte dat verdwijnt, moeten worden gecompenseerd op nationaal niveau. De regelgeving
vereist niet dat dit binnen de betreffende ontwikkeling of binnen hetzelfde stedelijke
ecosysteem gebeurt.
Wanneer de ontwikkeling vanaf 2031 plaats vindt, komen hier nog nader te bepalen aanvullende
eisen bij voor een bevredigend niveau. De Europese Commissie levert hiervoor uiterlijk
eind 2028 een richtinggevend kader.
De verplaatsing van het afvalcluster betekent enerzijds dat er ruimte ontstaat voor
het Binckhorstpark (onderdeel van het waterfrontpark van de Binckhorst), waarbij nieuwe
vergroening in nabijheid van een gebied waar veel woningen wordt gerealiseerd. Dit
draagt bij aan een gezonde toekomstbestendige leefomgeving: voorkomen van hittestress,
klimaatadaptatie, biodiversiteit, ruimte voor bewegen, spelen en ontmoeten, etc. Tegelijk
verdwijnt er groen in de Vlietzone.
Op dit moment kan geen uitspraak gedaan worden in hoeverre er een restopgave voor
compensatie is voor deze plannen. Daarvoor is meer informatie over de plannen en monitoring
nodig.
Vraag 7
Hoe zijn deze plannen te verantwoorden, terwijl we volgens het Intergovernmental Panel
on Climate Change (IPCC) en het Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity
and Ecosystem Services (IPBES) te maken hebben met wat zij noemen zowel een klimaatcrisis
als een biodiversiteitscrisis, die elkaar versterken? Kunt u dit wetenschappelijk
onderbouwen?
Antwoord 7
Op basis van de plannen nemen de hoeveelheid groen, klimaat adaptieve maatregelen
en boomkroonbedekking toe in het gebied. Dat betekent dat de gebiedsontwikkeling een
positieve bijdrage levert aan het verduurzamen en het toevoegen van groen aan de gemeente
Den Haag.
Door de gemeente Den Haag worden daarnaast onderzoeken gedaan om steeds een actueel
beeld te hebben van de gevolgen voor klimaat, groen, maar ook naar de ecologische
gevolgen van de gebiedsontwikkeling.
Vraag 8
Kunt u uitleggen waarom het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(BZK) en Infrastructuur en Waterstaat (I&W) op 19 juni een intentieovereenkomst hebben
getekend met de gemeente Den Haag, waarin wordt uitgegaan van de verplaatsing van
afvalbedrijven van de Binckhorst naar de Vlietzone, terwijl nog veel onduidelijk is
over deze plannen?
Antwoord 8
Op 19 juni is een intentieovereenkomst door partijen in de Binckhorst getekend. Doel
van deze overeenkomst was om het voornemen te bekrachtigen om de Binckhorst te transformeren
van een versteend bedrijventerrein naar een wijk met onder andere woningen, werk,
voorzieningen, groen en duurzame mobiliteit.
Verplaatsing van het afvalcluster en de aanleg van de Vlietlijn worden in de overeenkomst
genoemd omdat zij randvoorwaardelijk zijn voor de realisatie van aanzienlijke delen
van het aantal woningen.
Vraag 9
Op basis van welke onderbouwing kan dit bij een «doorbraakaanpak» passen, zoals nu
wordt gecommuniceerd? Zijn voor u alle belangrijke zaken voldoende in kaart gebracht,
zoals de gevolgen voor het milieu en de natuur, de financiële dekking en de alternatieven
voor deze plannen? Zo ja, waar blijkt dat precies uit en welke wetenschappelijke onderbouwing
is er over onder andere de natuur-, milieu en klimaaatgevolgen?
Antwoord 9
De doorbraakaanpak heeft tot doel om processen in de gebiedsontwikkeling die om bepaalde
redenen vertragen weer vlot te trekken en om snelheid te creëren of terug te brengen
in projecten ten behoeve van de woningbouw. Dat is van groot belang omdat er in Nederland
een groot tekort aan woningen is. De doorbraakaanpak volgt de reguliere voorwaarden
en procedures die aan gebiedsontwikkeling worden gesteld.
Vraag 10
Aangezien de gemeente Den Haag2 onduidelijk is over de gevolgen van deze plannen voor de natuur, terwijl vele beschermde
diersoorten (zoals marters en ijsvogels) in het gebied waar de ontsluitingsweg en
de afvalbedrijven zouden moeten komen leven, is bij u dan wel bekend welke (beschermde)
dier- en plantensoorten voorkomen in de Vlietzone? Zo nee, waarom niet en kunt u dat
alsnog op korte termijn in kaart brengen?
Antwoord 10
De gemeente heeft een gebiedsprogramma opgesteld en dit aan de gemeenteraad aangeboden
voor wensen en bedenkingen. Later zal een gewijzigd omgevingsplan opgesteld worden,
waarvoor de benodigde onderzoeken opgesteld worden. De Provincie Zuid-Holland kijkt
mee op het gebiedsprogramma en het omgevingsplan om zeker te stellen dat provinciale
belangen, waaronder klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen, gewaarborgd worden.
Wanneer de plannen schadelijk kunnen zijn voor beschermde planten- of diersoorten,
hun nesten, of hun vaste rust- en verblijfsplaatsen is een omgevingsvergunning voor
een flora- en fauna-activiteit nodig. Deze moet worden aangevraagd bij de Provincie
Zuid-Holland. De aanvrager moet daarbij onderzoek laten doen naar de aanwezigheid
van beschermde dier- en plantsoorten en moet aantonen a) dat de activiteit een in
de wet opgesomd doel dient, (b) er geen minder schadelijke alternatieven zijn en (c)
dat de activiteit het streven om voor deze soorten een gunstige Staat van Instandhouding
te bereiken of te behouden niet in gevaar brengt.
Vraag 11
Beschikt u over onafhankelijke ecologische inventarisaties van het gebied? Zo ja,
kunt u deze met de Kamer delen?
Antwoord 11
Het is de verantwoordelijkheid van de gemeente Den Haag om een ecologische inventarisatie
te maken die past bij de ruimtelijke ontwikkelingen. Een dergelijk onderzoek wordt
momenteel uitgevoerd.
Vraag 12
Vindt u het wenselijk dat beschermde diersoorten worden verdreven met deze plannen?
Antwoord 12
Het is nooit wenselijk dat er diersoorten worden verdreven, ook geen beschermde. Door
de gemeente Den Haag wordt in beeld gebracht wat de risico’s zijn voor beschermde
diersoorten en of er dientengevolge aanvullende maatregelen moeten worden getroffen.
Zoals beschreven in het antwoord op vraag 10 zal de gemeente voor handelingen die
beschermde diersoorten raken een vergunning moeten aanvragen bij de provincie.
Vraag 13
Aangezien in de plannen wordt aangegeven dat de bekostiging van de plannen grotendeels
vanuit de Rijksoverheid moet plaatsvinden (gesproken wordt over 300 tot 400 miljoen),
heeft u meer zicht in de totale kosten van de verplaatsing?
Antwoord 13
In de intentieovereenkomst zijn geen toezeggingen gedaan op het gebied van Rijksbijdragen,
er is op dit moment ook geen voornemen om vanuit het Rijk middelen beschikbaar stellen
ten behoeve van de gebiedsontwikkeling in de Binckhorst.
Op dit moment worden verschillende scenario’s voor de verplaatsing van het afvalcluster
onderzocht. Op basis van de resultaten van deze onderzoeken is er pas iets te zeggen
over de eventuele extra kosten van deze scenario’s.
Vraag 14
Bent u voornemens om deze plannen te bekostigen en zo ja, uit welk budget wordt dat
precies gedaan (graag een exacte verwijzing naar de plek in de begroting)?
Antwoord 14
In de intentieovereenkomst zijn geen toezeggingen gedaan op het gebied van Rijksbijdragen
en er is op dit moment ook geen voornemen om vanuit het Rijk extra middelen beschikbaar
te stellen ten behoeve van de gebiedsontwikkeling in de Binckhorst.
Vraag 15
Aangezien op dit moment op de beoogde locatie zich weilanden, natuur en een natuurinclusief
golfterrein bevinden, maar er geen grote stroomaansluiting is, acht u het realistisch
dat hier op korte termijn (passend bij de «doorbraakaanpak») zware stroomaansluitingen
komen voor de vele hectares aan bedrijventerrein die hier zouden moeten komen? Zo
ja, kunt u de onafhankelijke toetsing daarvan naar de Kamer sturen?
Antwoord 15
De netbeheerder geeft capaciteit uit op volgorde van de wachtrij per categorie uit
het maatschappelijk prioriteringskader van de Autoriteit Consument en Markt (ACM).
De positie in dit prioriteringskader hangt af van het type project waarvoor de aanvraag
gedaan wordt. De netbeheerder heeft inzicht in de exacte capaciteit per gebied en
de aanvragen die daar lopen.
Vraag 16
Aangezien er alternatieven zijn voor de verplaatsing van deze afvalbedrijven naar
de Haagse Vlietzone, zoals door het beoogde park in de Binckhorst anders vorm te geven
of door een verplaatsing naar een dichtbij gelegen en al eerder hiervoor bestemde
bedrijventerrein (de GAVI-kavel), bent u bereid alternatieven nadrukkelijk mee te
wegen alvorens Rijksmiddelen beschikbaar te stellen? Zo ja, op welke wijze gaat u
dit doen?
Antwoord 16
De invulling van de plannen voor de gebiedsontwikkeling in de Binckhorst is in de
eerste plaats de verantwoordelijkheid van de lokale overheden en in het bijzonder
de gemeente Den Haag. In hoeverre alternatieve scenario’s haalbaar en wenselijk zijn
is allereerst ter beoordeling aan deze lokale partijen, het Rijk heeft hier louter
een toetsende rol.
Daarnaast is er momenteel geen voornemen om Rijksmiddelen beschikbaar te stellen.
Vraag 17
Bent u bereid geen financiële toezeggingen te doen zolang onvoldoende duidelijkheid
bestaat over de natuurgevolgen, de financiële uitvoerbaarheid en de onderzochte alternatieven?
Antwoord 17
Er is momenteel geen voornemen om rijksmiddelen beschikbaar te stellen.
Vraag 18
Kunt u de vragen één voor één en uiterlijk binnen de hiervoor gestelde termijn beantwoorden?
Antwoord 18
De vragen zijn niet gebundeld beantwoord. Het is alleen helaas niet gelukt om de vragen
binnen drie weken te beantwoorden.
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
E. Boekholt-O’Sullivan, minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening -
Mede namens
J. van Essen, minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur