Schriftelijke vragen : De vestiging van de Amerikaanse medicijnfabriek Eli Lilly in Katwijk
Vragen van het lid Teunissen (PvdD) aan de Ministers van Economische Zaken en Klimaat, van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en van Infrastructuur en Waterstaat en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over de vestiging van de Amerikaanse medicijnfabriek Eli Lilly in Katwijk (ingezonden 2 oktober 2026).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Katwijk kan haast geen nee zeggen tegen komst van enorme
pillenfabriek» in Trouw?1
Vraag 2
Klopt het dat er vanuit de Rijksoverheid en door Ministers druk is uitgeoefend op
gemeente Katwijk en wethouders om te zorgen dat de pillenfabriek in Katwijk wordt
toegelaten? Hebben Ministers hierover gebeld met Katwijkse bestuurders zoals in de
krant staat? Zo ja, wat hebben de Ministers aan de gemeente Katwijk gevraagd? Zo nee,
hoe is dit wel gegaan?
Vraag 3
Waarom is in de bestuurlijke afspraken als voorwaarde opgenomen dat Eli Lilly zich
daadwerkelijk in Katwijk vestigt? Welke overwegingen zijn daarbij gemaakt en wie is
daarbij betrokken geweest? Op welke wijze is rekening gehouden met belangen van omwonenden,
gezondheid, natuur en milieu? Kunt u per rijksbijdrage en per overige afspraak uiteenzetten
welke gevolgen het heeft als Eli Lilly zich niet in Katwijk vestigt, waaronder welke
bijdragen en afspraken in dat geval vervallen, worden gewijzigd of onverkort van kracht
blijven?
Vraag 4
Waarom zijn rijksmiddelen voor bereikbaarheid en afspraken over woningbouw gekoppeld
aan de vestiging van één individueel bedrijf, terwijl de bestuurlijke afspraken zelf
ook spreken over autonome verkeersgroei en over de reeds bestaande woningbouwopgaven
in Valkenhorst en Zijlhoek-De Woerd?
Vraag 5
Kunt u zich voorstellen dat dit als een vorm van chantage wordt gezien door inwoners
van Katwijk? Zo nee, waarom niet?
Vraag 6
Klopt het dat tijdens het overleg met de gemeente Katwijk de mogelijkheid aan de orde
is geweest dat de Rijksoverheid of de provincie Zuid-Holland bevoegdheden zou inzetten
indien de gemeente niet zou meewerken aan de vestiging van Eli Lilly? Zo ja, wanneer
is dit besproken, door welke vertegenwoordigers van het Rijk en op welke wettelijke
bevoegdheden werd daarbij gedoeld?
Vraag 7
Kunt u in het kader van artikel 68 van de Grondwet een overzicht geven van de contacten
die bewindspersonen, secretarissen-generaal, directeuren-generaal en andere vertegenwoordigers
van het Rijk in maart en april 2025 met het gemeentebestuur van Katwijk hebben gehad
over de mogelijke vestiging van Eli Lilly, inclusief datum, deelnemers en onderwerp
van het contact? Bent u bereid de bijbehorende verslagen, e-mails en andere bestuurlijke
stukken aan de Kamer te verstrekken?
Vraag 8
Op welke informatie baseerde u aanvankelijk de verwachting dat de vestiging van Eli
Lilly een belangrijke onderzoeks- en ontwikkelingscomponent zou bevatten? Wanneer
werd u ervan op de hoogte dat informatie van Netherlands Foreign Investment Agency
(NFIA) volgens het college van burgemeester en Wethouders van Katwijk juist leek te
wijzen op «veel productie en weinig Research & Development», en heeft dit geleid tot
een herbeoordeling van de meerwaarde van de vestiging voor het Leiden Bio Science
Park?
Vraag 9
Klopt het dat onder de Omgevingswet afzonderlijk toestemming kan worden verleend voor
het realiseren van een industrieel gebouw, terwijl nog geen definitief besluit is
genomen over de omgevingsvergunning voor de milieubelastende activiteiten waarvoor
dat gebouw is bedoeld? Zo ja, acht u het wenselijk dat hierdoor een megafabriek reeds
grotendeels of geheel kan worden gebouwd voordat vaststaat dat het beoogde productieproces
milieurechtelijk kan worden toegestaan? Welke mogelijkheden heeft u om de bouw op
te schorten tot een besluit is genomen over de milieuvergunning, in het licht van
de zorgen van de inwoners van Katwijk?
Vraag 10
Deelt u de zorgen van omwonenden over het grote waterverbruik van de beoogde fabriek
van Eli Lilly, mede gezien de bestaande druk op de drinkwatervoorziening in de regio?
Kunt u schetsen hoeveel water de megafabriek gaat verbruiken en hoeveel huishoudens
met die hoeveelheid zouden kunnen worden voorzien?
Vraag 11
Hoe wordt geborgd dat het watergebruik van de fabriek niet ten koste gaat van de drinkwatervoorziening
voor inwoners, natuur, woningbouw en andere maatschappelijke functies, en dat lozingen
van proces- en afvalwater geen negatieve gevolgen hebben voor de waterkwaliteit?
Vraag 12
Hoe beoordeelt u de zorgen van omwonenden over de mogelijke gevolgen van luchtverontreiniging,
chemische emissies, geluid, geur en andere milieubelasting van de megafabriek voor
hun gezondheid en leefomgeving, in het bijzonder voor kinderen en toekomstige bewoners
van Valkenhorst? Bent u bereid te bevorderen dat vóór ingebruikname een onafhankelijke
nulmeting wordt uitgevoerd?
Vraag 13
Begrijpt u de zorgen van omwonenden over de opslag en het gebruik van grote hoeveelheden
brandbare en andere gevaarlijke stoffen op een locatie nabij bestaande en toekomstige
woongebieden en recreatievoorzieningen? Hoe wordt gewaarborgd dat gedurende de gehele
bedrijfsduur onafhankelijk wordt gecontroleerd op de hoeveelheden gevaarlijke stoffen,
de Seveso-drempelwaarden en de naleving van veiligheidsvoorschriften, en dat omwonenden
vooraf duidelijk weten wat zij bij een calamiteit moeten doen?
Vraag 14
Bent u bereid om te overleggen met gemeente Katwijk en haar inwoners om te kijken
of de komst van de megafabriek alsnog moet worden voorkomen? Zo nee, waarom niet?
Vraag 15
Kunt u deze vragen één voor één en met spoed beantwoorden, gezien het besluitvormingsproces?
Indieners
-
Gericht aan
E. Boekholt-O’Sullivan, minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening -
Gericht aan
V.P.G. Karremans, minister van Infrastructuur en Waterstaat -
Gericht aan
A.W.H. Bertram, staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat -
Gericht aan
H.G. Herbert, minister van Economische Zaken en Klimaat -
Indiener
Christine Teunissen, Kamerlid