Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Podt over het bericht 'Ruim 30 Nederlandse websites online met desinformatie over trans mensen: ‘Ga niet naar een huisarts''
Vragen van het lid Podt (D66) aan de Staatssecretarissen van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en van Economische Zaken en Klimaat over het bericht «Ruim 30 Nederlandse websites online met desinformatie over trans mensen: «Ga niet naar een huisarts»» (ingezonden 20 augustus 2026).
Antwoord van Staatssecretaris Tielen (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), mede namens
de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat (ontvangen 1 oktober 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2026–2027, nr. 2988.
Vraag 1
Hoe beoordeelt u dat websites die zich presenteren als informatiebron over genderidentiteit
aantoonbaar onjuiste medische informatie verspreiden, onder meer over spijt na transitie,
genderdysforie en de effecten van transgenderzorg?1
Antwoord 1
Wij vinden dat zorgelijk. Door onjuiste of misleidende informatie kunnen mensen, vanuit
de overtuiging dat zij gezonde keuzes maken, keuzes maken die juist schadelijk zijn
voor hun eigen gezondheid én die van anderen. Daarbij is het aannemelijk dat desinformatie
niet alleen kan leiden tot vermijding van zorg, maar eventueel ook tot meer angst,
minder welzijn en meer discriminatie van transgender personen.
Vraag 2
Is bekend hoe vaak deze 38 websites worden bezocht, via welke zoekmachines of sociale
mediaplatforms bezoekers hier terechtkomen en in hoeverre minderjarigen tot de doelgroep
of bezoekers behoren?
Antwoord 2
Het is niet bij ons bekend hoe vaak deze websites worden bezocht en hoe bezoekers
daar terechtkomen. Het past ook niet bij de taak van de overheid om dergelijke informatie
bij te houden en/of te inventariseren. Wel blijkt uit de inrichting en inhoud van
één van de websites dat minderjarigen tot de doelgroep behoren. Zo is er een aparte
pagina ingericht voor tieners.
Vraag 3
Deelt u de zorgen over websites waarop ouders expliciet wordt afgeraden om met hun
kind naar de huisarts te gaan wanneer er vragen bestaan over genderidentiteit?
Antwoord 3
Ja, we delen deze zorgen.
Vraag 4
Welke risico's ziet u hierdoor voor de toegang tot passende en professionele zorg?
Antwoord 4
Het risico bestaat dat mensen door misleidende adviezen geen gebruikmaken van professionele
zorg. Mensen die vragen of twijfels hebben over genderidentiteit kunnen echter altijd
bij hun huisarts terecht, die zo nodig kan doorverwijzen naar passende specialistische
zorg.
Vraag 5
Welke mogelijkheden hebben toezichthouders om op te treden wanneer websites zich voordoen
als betrouwbare gezondheidsinformatie, maar aantoonbaar misleidende medische informatie
verspreiden?
Antwoord 5
De Inspectie Gezondheidzorg en Jeugd (IGJ) heeft beperkt mogelijkheden om op te treden
tegen websites met misleidende medische informatie, mede afhankelijk van de inhoud
en de risico’s. Als het uitingen zijn door een zorgverlener of zorgaanbieder bieden
de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) (bijvoorbeeld in het kader van
goede zorg) en beroepsnormen aanknopingspunten. Bij uitingen over geneesmiddelen biedt
de Geneesmiddelenwet (in het kader van reclametoezicht) de mogelijkheden om op te
treden.
Vraag 6
Kan een website wettelijk gezien een zelftest over genderidentiteit aanbieden wanneer
deze de valselijk indruk wekt inzicht te geven in iemands genderidentiteit of zorgbehoefte?
Antwoord 6
Ja, het uitgangspunt is dat iedereen naar eigen wens informatie mag delen online.
Hoewel het onwenselijk is als er onjuiste of schadelijke informatie over genderidentiteit
of zorgbehoeften wordt verspreid, is er geen wettelijke norm die het aanbieden van
de genoemde zelftests in algemene zin verbiedt. Op het moment dat aantoonbaar onjuiste,
schadelijke gezondheidsinformatie wordt verspreid en iemand hierdoor schade ondervindt,
bijvoorbeeld door het mislopen van zorg, kan dit een onrechtmatige daad opleveren
waar civielrechtelijk tegen kan worden opgetreden.
Vraag 7
In hoeverre valt het doelbewust en op grote schaal verspreiden van misleidende informatie
over transgenderzorg onder de Rijksbrede strategie effectieve aanpak desinformatie?
Antwoord 7
Volksgezondheid is één van de aandachtsgebieden binnen de Rijksbrede strategie effectieve
aanpak desinformatie. Een deelstrategie om hier nader invulling aan te geven wordt
momenteel uitgewerkt door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).
Deze richt zich op onjuiste gezondheidsinformatie in den brede, niet zo zeer op specifieke
maatregelen voor individuele onderwerpen, zoals transgenderzorg. Over de eerste contouren
is de Kamer op 18 november 20252 geïnformeerd.
Vraag 8 en 9
Wordt binnen het bestaande beleid tegen desinformatie onderzocht of lhbtiq+ personen
en andere minderheidsgroepen doelwit zijn van georganiseerde of gecoördineerde desinformatiecampagnes?
Zo nee, bent u bereid dit alsnog te onderzoeken?
Antwoord 8 en 9
Uit diverse onderzoeken blijkt dat er mis- en desinformatie over lhbtiq+ personen,
en met name transgender personen, rondgaat.3 Om meer zicht op het probleem te krijgen laat ik onderzoek doen naar de verspreiding
en impact van anti-gender- en anti-lhbtiq+-narratieven in Nederland. Binnen deze opdracht
vraag ik de onderzoekers ook om te onderzoeken hoe de verspreiding van deze narratieven
zich verhoudt tot opkomende bewegingen, zoals de internationale anti-genderbeweging
en de manosfeer. Ik verwacht de onderzoeksresultaten medio 2027.
Vraag 10 en 11
Ziet u een bredere ontwikkeling waarbij met behulp van generatieve AI grote aantallen
websites kunnen worden geproduceerd die op het eerste gezicht betrouwbaar ogen, maar
feitelijk desinformatie over minderheidsgroepen of gezondheidszorg verspreiden?
Zo ja, welke risico's ziet u hierin?
Antwoord 10 en 11
Ja, we herkennen het beeld dat in toenemende mate onjuiste informatie over gezondheidsonderwerpen
wordt verspreid en dat hierbij gebruik wordt gemaakt van nieuwe technieken, zoals
deepfakes en generatieve AI. Door onjuiste of misleidende informatie kunnen mensen,
vanuit de overtuiging dat zij gezonde keuzes maken, keuzes maken die juist schadelijk
zijn voor hun eigen gezondheid én die van anderen.
Het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) laat op dit moment onderzoeken
welke ontwikkelingen er zijn op het gebied van AI als producent en bemiddelaar van
informatie in de digitale publieke ruimte. Daarbij wordt onderzocht wat de verwachte
impact van AI is op de informatievoorziening richting en tussen burgers en welke kansen
en risico’s hieruit voortvloeien.
De resultaten van het onderzoek worden in de eerste helft van 2027 verwacht.
Vraag 12
Bent u bereid de bevindingen van Pointer mee te nemen in de verdere uitwerking van
het emancipatiebeleid en de Rijksbrede strategie effectieve aanpak desinformatie en
de Kamer te informeren over de concrete maatregelen die hieruit volgen?
Antwoord 12
We nemen alle signalen die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid van burgers en
de stabiliteit van onze samenleving serieus. Ik werk samen met de Minister van Justitie
en Veiligheid aan de uitvoering van de versterkte aanpak lhbtiq+-veiligheid.4 In deze aanpak hebben we ook aandacht voor mis- en desinformatie gericht op lhbtiq+
personen en aanverwante onderwerpen. Voor het einde van dit jaar ontvangt u hiervan
een voortgangsrapportage. Zoals toegelicht in het antwoord op vraag 7 werkt het Ministerie
van VWS aan een deelstrategie gericht op medische des- en misinformatie, die zich
onder andere richt op het versterken van weerbaarheid tegen vormen van onjuiste gezondheidsinformatie.
En zoals aangegeven in het antwoord bij vraag 8 en 9 heb ik een onderzoek uitgezet
naar de verspreiding en impact van anti-gendernarratieven in Nederland. Bij al deze
maatregelen wegen we signalen zoals de bevindingen van Pointer zorgvuldig mee. In
de jaarlijkse voortgangsrapportage Emancipatie die ik eind volgend jaar naar de Kamer
zal sturen zal ik de Kamer informeren over de stand van zaken hieromtrent.
Vraag 13
Hoe gaat u ervoor zorgen dat correcte en betrouwbare informatie aandacht krijgt en
goed gevonden kan worden?
Antwoord 13
Om tegenwicht te bieden aan websites met foutieve informatie, is het belangrijk dat
mensen via betrouwbare kanalen laagdrempelig betrouwbare en onafhankelijke informatie
kunnen inwinnen. Voorbeelden hiervan zijn Thuisarts.nl, websites van patiëntenverenigingen
zoals Transvisie en de jongerenhulplijn Genderpraatjes (die binnenkort geïntegreerd
wordt met Switchboard, de lhbtiq+-hulplijn van het COC). Betrokken partijen zetten
zich voortdurend in om deze informatie zo toegankelijk mogelijk te maken, zodat mensen
makkelijk antwoorden kunnen vinden op hun vragen.
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
J.Z.C.M. Tielen, staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap -
Mede namens
W.J.M. Aerdts, staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat