Schriftelijke vragen : De vergoeding van psychosociale hulphonden
Vragen van het lid Westerveld (PRO) aan de Minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport over de vergoeding van psychosociale hulphonden (ingezonden 30 september 2026).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Hulphond Zingo moet al na 6,5 jaar met pensioen, maar
Kaj kan hem niet missen: «Hij gaf mij een doel in het leven»»?1
Vraag 2
Bent u het met ons eens dat het verhaal van Kaj van Diemen, die door zijn hulphond
Zingo zelfstandiger kan leven, minder snel overprikkeld raakt, op tijd zijn medicijnen
inneemt en zich veiliger door het verkeer beweegt, staat voor de situatie van veel
meer mensen? Erkent u ook dat een psychosociale hulphond mensen met een specifieke
hulpvraag soms letterlijk hun leven teruggeeft?
Vraag 3
Ziet u ook dat er sinds de vorige Kamervragen van de indiener in 2022, alleen maar
meer onderzoek is gekomen waaruit blijkt dat psychosociale hulphonden fors kunnen
bijdragen aan mentaal welzijn, zelfstandigheid en levenskwaliteit? Bent u bijvoorbeeld
bekend met het langdurige onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen naar de inzet
van hulphonden waarnaar in het artikel wordt verwezen?
Vraag 4
Wat is de stand van zaken van de in 2022 aangekondigde landelijke afspraken over de
definitie van een assistentiehond, de certificering van hondenscholen, de conformiteitsbeoordeling
en het toezicht op de opleiding van assistentiehonden? Welke onderdelen zijn inmiddels
gerealiseerd en welke nog niet?
Vraag 5
Op welke manier zijn de resultaten van de diverse onderzoeken en het project «Met
een hond kan ik het leven aan», meegenomen in het beleid rondom mentale gezondheid?
Worden de richtlijnen voor gemeenten en zorgverzekeraars over vergoedingen ook overal
geïmplementeerd? Zo nee, bent u bereid om zich hiervoor in te zetten?2
Vraag 6
Erkent u dat de inzet van hulphonden in voorkomende gevallen juist kostenbesparend
is, omdat mensen zelfredzamer en zowel fysiek als mentaal gezonder worden?
Vraag 7
Begrijpt u het dat er onbegrip is over het feit dat mensen met PTSS door hun werk
bij Defensie of de politie wel voor specifieke vergoedingen of voorzieningen in aanmerking
komen, terwijl mensen die door een andere oorzaak PTSS hebben opgelopen vaak afhankelijk
zijn van de keuze van de gemeente waar ze wonen? Vindt u het, los van de juridische
financieringsgrondslag, uitlegbaar dat twee mensen met vergelijkbare beperkingen en
dezelfde behoefte aan ondersteuning verschillend worden behandeld vanwege de oorzaak
van hun PTSS?3
Vraag 8
Hoe verhoudt dit onderscheid zich volgens u tot het VN-verdrag Handicap, waarin de
daadwerkelijke ondersteuningsbehoefte en de mogelijkheid om zelfstandig aan de samenleving
deel te nemen centraal staan? Deelt u de mening dat niet de oorzaak van een beperking,
maar de gevolgen daarvan en de individuele ondersteuningsbehoefte leidend zouden moeten
zijn?
Vraag 9
Hoeveel aanvragen voor psychosociale hulphonden zijn in de jaren 2022 tot en met 2026
bij gemeenten ingediend op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015?
Vraag 10
Hoeveel aanvragen zijn geheel of gedeeltelijk toegekend en hoeveel zijn afgewezen?
Kunt u deze cijfers uitsplitsen naar gemeente en reden voor afwijzing?
Vraag 11
Zijn er inmiddels wel gegevens beschikbaar over het aantal assistentiehonden dat wordt
verstrekt? Zo nee, hoe kunt u zonder deze informatie beoordelen of mensen met een
vergelijkbare ondersteuningsbehoefte in verschillende gemeenten gelijkwaardig worden
behandeld?
Vraag 12
Klopt het beeld uit het artikel dat gemeenten geen gezamenlijk beoordelingsprotocol
hanteren en dat de kans op vergoeding daardoor sterk afhankelijk kan zijn van de gemeente
waarin iemand woont? Zo ja, acht u deze postcodeafhankelijkheid wenselijk? Zo nee,
hoe zit het dan wel?
Vraag 13
Bent u bereid om samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, ervaringsdeskundigen,
gemeenten en deskundigen, zoals betrokken bij het project «Met een hond kan ik het
leven aan», tot een landelijk afwegingskader te komen voor aanvragen van psychosociale
hulphonden, waarbij de individuele ondersteuningsbehoefte en de bijdrage aan zelfredzaamheid
en participatie centraal staan?4
Vraag 14
Hoe wordt erop toegezien dat gemeenten uitvoering geven aan het standpunt van uw ambtsvoorganger
uit 2024 dat zij een assistentiehond in de regel moeten toekennen wanneer uit zorgvuldig
Wmo-onderzoek blijkt dat deze voor de inwoner de enige passende oplossing is, en aanvragen
niet bij voorbaat afwijzen met een algemene verwijzing naar het ontbreken van voldoende
wetenschappelijk bewijs?5
Vraag 15
Hoe voorkomt u dat mensen eerst een langdurige bezwaar- en beroepsprocedure moeten
voeren om een passende maatwerkvoorziening af te dwingen, terwijl zij juist vanwege
hun beperking vaak niet de energie, financiële middelen of ondersteuning hebben om
zo’n procedure te doorlopen?
Vraag 16
Worden bij het beoordelen van de kosteneffectiviteit ook mogelijke besparingen op
ambulante begeleiding, ggz-behandeling, crisiszorg, opname, mantelzorg en Wmo-ondersteuning
betrokken, evenals de maatschappelijke opbrengsten van meer zelfstandigheid, participatie
en deelname aan onderwijs of werk? Zo nee, waarom niet?
Vraag 17
Welke ondersteuning is beschikbaar voor mensen van wie de huidige hulphond vanwege
ouderdom of ziekte moet stoppen, maar die geen vergoeding kunnen krijgen voor een
opvolgende hond? Hoe voorkomt u dat zij hierdoor hun zelfstandigheid verliezen of
opnieuw afhankelijk worden van intensievere en mogelijk duurdere zorg en ondersteuning?
Vraag 18
Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat mensen voor een noodzakelijke voorziening
van € 25.000 tot € 35.000 afhankelijk zijn van crowdfunding, fondsen of donaties,
waardoor financiële draagkracht en het vermogen om een succesvolle inzamelingsactie
te organiseren mede bepalen wie zelfstandig kan blijven leven? Welke concrete stappen
gaat u zetten om deze willekeur te verminderen?
Indieners
-
Gericht aan
W.R.C. Sterk, minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport -
Indiener
Lisa Westerveld, Kamerlid