Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Schutz over het uitvallen van de brandblusvoorziening op rangeerterrein Kijfhoek

Antwoord van Staatssecretaris Bertram (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen 29 september
2026).

Vraag 1

Bent u bekend met signalen van spoorgoederenvervoerders dat tijdens een test op 5 september
2026 acht strengen van de brandblusvoorziening op Kijfhoek Noord zijn afgekeurd? Klopt
deze informatie?1

Antwoord 1

Ja, dit klopt.

Vraag 2

Klopt het dat hierdoor per direct geen treinen met gevaarlijke stoffen langer dan
vier uur op Kijfhoek Noord mogen worden opgesteld en dat rangeren en locomotiefwissels
met deze treinen daar niet langer zijn toegestaan? Welke beperkingen gelden momenteel
precies?

Antwoord 2

Ja dit klopt. Het stilleggen van de activiteiten met spoorvoertuigen met gevaarlijke
stoffen op de Noordzijde van Kijfhoek gebeurde op bevel van de brandweer (de Veiligheidsregio
Zuid Holland Zuid). Op donderdagochtend 10 september is de storing opgelost met een
alternatieve (tijdelijke) blusleiding en zijn de beperkingen opgeheven.

Vraag 3

Deelt u de mening dat veiligheidskritische voorzieningen op Kijfhoek, als cruciaal
knooppunt tussen de Rotterdamse haven en het Europese achterland, te allen tijde aantoonbaar
op orde moeten zijn en dat het gelijktijdig uitvallen van acht strengen daarom onacceptabel
is?

Antwoord 3

In het kader van het reguliere beheer en onderhoud worden gedurende het jaar onderhoudswerkzaamheden,
inspecties en testen uitgevoerd aan verschillende onderdelen van het blussysteem.
Het uitgangspunt hierbij is dat eventueel geconstateerde gebreken direct worden verholpen.
In dit geval heeft ProRail maatregelen genomen om tijdens het herstel het treinverkeer
op Kijfhoek zoveel mogelijk te continueren en op 10 september was de storing hersteld.
Verder onderzoek moet uitwijzen of de geconstateerde tekortkoming met de destijds
beschikbare informatie eerder had kunnen worden gesignaleerd.

Vraag 4

Welke gebreken zijn tijdens de test vastgesteld, wanneer is de brandblusvoorziening
voor het laatst volledig getest en goedgekeurd en hoe kan het dat de tekortkomingen
niet eerder zijn ontdekt? Kunt u uitsluiten dat de voorziening al langere tijd niet
volledig functioneerde?

Antwoord 4

Tijdens de test is gebleken dat het blussysteem onvoldoende debiet (hoeveelheid water
in m3/u) kon leveren. Er was een tekort van circa 10% ten opzichte van de gestelde eis
in de aanwijzingsbeschikking brandweer. Het betreft een jaarlijkse test, de test van
vorig jaar heeft plaatsgevonden op 7 september 2025. Verder onderzoek moet uitwijzen
of de geconstateerde tekortkoming met de destijds beschikbare informatie eerder had
kunnen worden gesignaleerd.

Vraag 5

Hoe kan het dat het afkeuren van de voorziening direct tot zulke omvangrijke operationele
beperkingen leidt? Deelt u de mening dat bij veiligheidskritische voorzieningen voldoende
redundantie en terugvalcapaciteit aanwezig moeten zijn om te voorkomen dat één technisch
mankement grote delen van het spoorgoederenvervoer raakt?

Antwoord 5

Het voldoen aan decentraal gestelde eisen is randvoorwaardelijk voor het uitvoeren
van de operationele processen van spoorgoederenvervoerders op Kijfhoek. Het lokale
bevoegde gezag kan besluiten tot het stilleggen van de operationele processen op hoofdspoorweginfrastructuur
als een voorziening niet aan die eisen voldoet. Het blussysteem bevat in zichzelf
redundantie. Er zijn vijf pompen die het van elkaar kunnen overnemen. De oorzaak waarom
de circa 10% aan debiet ontbrak is onderdeel van het onderzoek.

Vraag 6

Welke gevolgen hebben de beperkingen voor de capaciteit en betrouwbaarheid van het
spoorgoederenvervoer van en naar de Rotterdamse haven? Hoeveel treinen, vervoerders
en verladers worden hierdoor geraakt en welke economische schade kan hierdoor ontstaan?

Antwoord 6

De veertien sporen waar de beperkingen van kracht waren, worden normaal gesproken
gebruikt voor het wisselen van locomotieven en tussenopstel voor treinen van en naar
de Rotterdamse haven. Een groot deel van de activiteiten heeft ProRail snel kunnen
verplaatsen naar andere sporen op Kijfhoek. Het automatisch heuvelproces is tijdelijk
vervangen door regulier «vlak rangeren» zonder gebruik te maken van de heuvel. Het
is niet bekend welke economische schade gedurende de looptijd van deze specifieke
storing is ontstaan.

Vraag 7

Wanneer is de brandblusvoorziening uiterlijk weer volledig beschikbaar? Bent u bereid
van ProRail te verlangen dat onmiddellijk een concrete herstelplanning wordt opgesteld
en dat alles op alles wordt gezet om de voorziening zo snel mogelijk veilig te herstellen?

Antwoord 7

Donderdagochtend 10 september is een maatregel gerealiseerd op grond waarvan de beperkingen
konden worden opgeheven. Op dit moment loopt het onderzoek naar de primaire maatregel
nog.

Vraag 8

Welke tijdelijke voorzieningen, alternatieve opstellocaties en aangepaste logistieke
processen stelt ProRail beschikbaar? Deelt u de mening dat ProRail actief de regie
moet nemen en vervoerders niet zelf mag laten uitzoeken hoe zij de gevolgen van een
gebrek aan de infrastructuur moeten opvangen?

Antwoord 8

In het geval van verstoringen zoekt ProRail verkeersleiding altijd naar logistieke
oplossingen voor het treinverkeer om de impact van de storing zoveel mogelijk te beperken,
zo ook in deze casus. Het wisselen van locomotieven en het heuvelproces is verplaatst
naar Kijfhoek Zuidzijde. Deze stappen zijn direct genomen en met de vervoerders gecommuniceerd.

Vraag 9

Op welke wijze en wanneer heeft ProRail vervoerders, verladers, havenbedrijven, toezichthouders
en uw ministerie geïnformeerd? Deelt u de mening dat vervoerders bij ingrijpende operationele
beperkingen onmiddellijk, volledig en rechtstreeks moeten worden geïnformeerd en dat
berichtgeving uit de operatie niet eerder bij vervoerders dan bij het ministerie terecht
zou moeten komen?

Antwoord 9

ProRail heeft meerdere kanalen voor communicatie met vervoerders en andere ketenpartners
bij verstoringen op en rond het spoor. Het belangrijkste communicatiemiddel met de
vervoerders is de applicatie Spoorweb. Hierin worden alle incidenten en de afwikkeling
op en rond het spoor direct gelogd door de Meldkamer Spoor. Bij issues met grotere
en langdurige impact op het spoorgoederenvervoer stuurt ProRail zogeheten Sitreps.
Met dit middel worden ook partijen als terminals, verladers en havenbedrijven geïnformeerd
over het issue, de impact en prognose. Ik deel uw mening dat de operationele informatie
onmiddellijk, volledig en rechtstreeks bij vervoerders terecht moet komen, zoals gebeurt
met genoemde communicatiesystemen.

Vraag 10

Houden deze problemen verband met de eerder gemelde vertragingen rond het nieuwe blussysteem
en de nieuwe schuimblusvoertuigen voor Kijfhoek? Zo ja, waarom zijn deze risico’s
niet tijdig ondervangen en wie is verantwoordelijk voor het ontstane gebrek aan terugvalcapaciteit?

Antwoord 10

Nee, het nieuwe blussysteem en calamiteitenwegen op Kijfhoek zijn een aanvulling op
het bestaande systeem en dienen niet als vervanging. De nieuwe vertraagde schuimblusvoertuigen
hebben geen relatie met deze storing.

Vraag 11

Zijn op andere goederenemplacementen momenteel eveneens brandblusvoorzieningen of
andere voor de afhandeling van treinen met gevaarlijke stoffen noodzakelijke veiligheidsvoorzieningen
geheel of gedeeltelijk buiten gebruik, afgekeurd of alleen onder aanvullende beperkingen
beschikbaar? Zo ja, om welke emplacementen en voorzieningen gaat het, welke operationele
beperkingen gelden daar en wat zijn de hersteltermijnen?

Antwoord 11

Nee, hiervan is op het moment van schrijven geen sprake.

Vraag 12

Deelt u de mening dat bij veiligheidskritische voorzieningen niet mag worden gewacht
totdat tijdens een test blijkt dat zij niet functioneren? Bent u bereid ProRail opdracht
te geven op korte termijn te controleren of de brandblusvoorzieningen op alle relevante
goederenemplacementen aantoonbaar functioneren, het onderhoud en de periodieke keuringen
op orde zijn en voldoende terugvalcapaciteit beschikbaar is, en de Kamer over de uitkomsten
te informeren?

Antwoord 12

In het kader van het reguliere beheer en onderhoud worden gedurende het jaar onderhoudswerkzaamheden,
inspecties en testen uitgevoerd aan verschillende onderdelen van een blussysteem op
emplacementen conform de afspraken met het betrokken bevoegd gezag. Daarmee wordt
de beschikbaarheid en betrouwbaarheid van blussystemen gewaarborgd. Ik zie geen aanleiding
om ProRail als aanvulling op deze reguliere afspraken en processen inspecties te laten
uitvoeren op goederenemplacementen.

Vraag 13

Welke gebruiks-, opstel- en overige vergoedingen brengt ProRail gedurende deze beperkingen
bij vervoerders in rekening? Deelt u de mening dat vervoerders niet de rekening mogen
krijgen voor infrastructuur of diensten waarvan zij door tekortkomingen bij ProRail
geen of slechts beperkt gebruik kunnen maken en dat aantoonbare extra kosten passend
moeten worden gecompenseerd?

Antwoord 13

ProRail brengt de opstelkosten in rekening zoals deze zijn opgenomen in de Netverklaring.
Zoals aangegeven in vraag 4 en 6 zijn de activiteiten verplaatst naar andere plekken
op het rangeerterrein Kijfhoek. Voor compensatie en schade gelden de regelingen tussen
vervoerders en ProRail uit de Netverklaring, Algemene voorwaarden en de Toegangsovereenkomst.

Vraag 14

Welke concrete maatregelen neemt u richting ProRail om herhaling te voorkomen? Bent
u bereid de Kamer uiterlijk binnen vier weken te informeren over de oorzaak, de gevolgen,
de financiële afhandeling voor vervoerders en de voortgang van het herstel?

Antwoord 14

Ik heb in het kader van vernieuwingen van infrastructuur en eerder genoemde uitbereiding
van de blusvoorzieningen op Kijfhoek regelmatig contact met ProRail over de voortgang
van projecten. De mitigerende maatregelen en het structurele herstel van de bestaande
blusvoorzieningen zal ik betrekken bij deze gesprekken. Via de reguliere voortgangsbrieven
houd ik u hiervan op de hoogte. De beperkingen voor vervoerders zijn sinds donderdag
10 september voorbij.

Vraag 15

Kunt u deze vragen uiterlijk voorafgaand aan het commissiedebat Spoorgoederenvervoer
van 1 oktober beantwoorden, zodat de Kamer de antwoorden bij de voorbereiding van
dit debat kan betrekken?

Antwoord 15

Ja, ik draag zorg voor beantwoording voorafgaand aan het commissiedebat Spoorgoederenvervoer.