Schriftelijke vragen : Het bericht ‘Flinke straf bij douane dreigt als je flesje wijn of olijfolie uit verkeerde postcode in Israel meeneemt’
Vragen van leden Rajkowski, Van der Maas (beiden VVD) en Stoffer (SGP) aan de Minister van Buitenlandse Zaken en Staatssecretaris van Financiën over het bericht «Flinke straf bij douane dreigt als je flesje wijn of olijfolie uit verkeerde postcode in Israel meeneemt» (ingezonden 29 september 2026).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Flinke straf bij douane dreigt als je flesje wijn of
olijfolie uit verkeerde postcode in Israel meeneemt»?1
Vraag 2
Klopt het dat op 23 september 2026 alle passagiers van een El Al-vlucht uit Tel Aviv
bij de douane-uitgang «Niets aan te geven» op Schiphol zijn staande gehouden en hun
bagage gescreend werd? Zo ja, hoeveel passagiers zijn hierbij gecontroleerd en op
welke grondslag is hiertoe besloten? Zo nee, wat is er wel gebeurd en bent u dan bereid
hierover zo spoedig mogelijk contact op te nemen met het Israëlische Ministerie van
Buitenlandse Zaken om eventuele diplomatieke ruis hierover weg te nemen en verdere
misverstanden te voorkomen, mede gelet op de publieke verontwaardiging hierover in
Israël, waaronder vanuit de oppositie?
Vraag 3
Hoe verhoudt de in het artikel genoemde inzet zich tot de toezegging in paragraaf
7.3 van de Nota van Toelichting dat het sanctiebesluit geen personele gevolgen heeft
voor het Rijk en binnen de bestaande capaciteit wordt opgevangen?
Vraag 4
Hoe verhoudt het aanhouden en screenen van alle passagiers zich tot de volgende teksten
uit de nota van toelichting: «Ter voldoening aan deze plicht is het in Douaneregelgeving,
waaronder in Europese sanctieverordeningen, gebruikelijk om importeurs te verplichten
om met een verklaring aan te tonen dat zij voldoen aan die regelgeving. Voor de Douane
zijn deze verklaringen een aangrijpingspunt voor de handhaving. Voor dit besluit is
dat niet anders.»; «De Douane verricht controles aan de hand van deze verklaringen.»
en «Het Openbaar Ministerie hanteert het opportuniteitsbeginsel. Dit betekent dat
vervolging alleen plaatsvindt als dat in het algemeen belang is. Naar verwachting
zal de focus van de handhaving liggen op structurele en opzettelijke overtredingen.»?
Vraag 5
Hoe weegt het kabinet de proportionaliteit en subsidiariteit van deze maatregel, in
aanmerking nemend dat het Tijdelijk sanctiebesluit onrechtmatige nederzettingen in
de door Israël bezette gebieden zich blijkens Artikel 2 strikt beperkt tot goederen
uit nederzettingen op de EU-postcodelijst en uitdrukkelijk niet ziet op goederen van
oorsprong uit Israël binnen de internationaal erkende grenzen van 1967?
Vraag 6
Hoe rijmt u het fysiek controleren van individuele reizigers met de toelichting op
Artikel 3, tweede lid, van het sanctiebesluit, waarin de regering expliciet stelt
dat de administratieve verklaringsplicht niet geldt voor goederen in de persoonlijke
bagage van reizigers die bestemd zijn voor particulier gebruik?
Vraag 7
Hoe verhoudt het screenen van individuele reizigers zich tot het uitgangspunt in paragraaf
4.2 van de toelichting dat de focus van de handhaving en vervolging zal liggen op
«structurele en opzettelijke overtredingen» in het economische verkeer?
Vraag 8
Acht u het opsporen van particuliere consumentenartikelen zoals flessen wijn of dadels
in koffers een verantwoorde prioritering van het strafrechtelijk opsporingsapparaat?
Vraag 9
Op welke wijze draagt het controleren van particuliere reizigers en vakantiegangers
bij aan het door de regering beoogde doel van het sanctiebesluit, te weten het bevorderen
van de internationale rechtsorde en het economisch tegengaan van de instandhouding
van onrechtmatige nederzettingen?
Vraag 10
Hoe waarborgt het kabinet dat er bij deze verscherpte controles geen sprake is van
indirecte etnische of religieuze profilering van Joodse reizigers en Israëliërs en
hoe voorkomt het kabinet gevoelens van onveiligheid?
Vraag 11
Deelt u de mening dat de AMvB «Tijdelijk sanctiebesluit onrechtmatige nederzettingen
in de door Israël bezette gebieden» nooit tot doel kan hebben gehad dat allemensen die vanuit Israël naar Nederland vliegen gecontroleerd en gescreend worden,
al helemaal niet als daar verder helemaal geen aanleiding toe is en dat dit een heel
verkeerd beeld oproept? Zo ja, wat gaat de Minister hieraan doen? Zo nee, waarom niet?
Vraag 12
Bent u bereid om te voorkomen dat er disproportionele controles plaatsvinden op allereizigers afkomstig uit Israël, zonder aanleiding? Zo nee, waarom niet?
Indieners
-
Gericht aan
E. Eerenberg, staatssecretaris van Financiën -
Gericht aan
T.B.W. Berendsen, minister van Buitenlandse Zaken -
Indiener
Queeny Rajkowski, Kamerlid -
Medeindiener
Chris Stoffer, Kamerlid -
Medeindiener
Erik van der Maas, Kamerlid