Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Mutluer en Piri over het delen van gevoelige persoonsgegevens tussen Europol en de Israëlische politie

Antwoord van Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid), mede namens de Minister van
Buitenlandse Zaken (ontvangen 28 september 2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2025–2026, nr. 2976.

Vraag 1

Kent u het bericht «Europese politiedienst Europol wil data delen met Israël»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Waarom onderhandelt de Europese Commissie met Israël om dat land toegang te geven
tot data van de Europese politiedienst Europol?

Antwoord 2

De Europese Commissie heeft sinds de inwerkingtreding van verordening 2016/794 (Europol)
en conform de procedure van artikel 218 VWEU de exclusieve bevoegdheid om namens de
EU te onderhandelen over internationale overeenkomsten met derde landen die de samenwerking
met Europol en dergelijke derde landen aangaan. Dit gebeurt veelal op initiatief van
de raad van bestuur van Europol, wanneer er sprake is van een operationele noodzaak
voor nauwere samenwerking met een partner buiten de EU om de taken van Europol effectief
uit te kunnen voeren.

Onderhandelingen tussen de Europese Commissie en Israël in het kader van een overeenkomst
met Europol zijn formeel gestart in 2021, na mandaat van de Raad in 2018. De Commissie
voert de onderhandelingen uit in overleg met de Raad. De onderhandelingen van de Europol-Israël
data exchange agreement staan stil sinds eind 2022, naar aanleiding van zorgen over
de bepalingen inzake de territoriale werkingssfeer in het ontwerpakkoord. Er hebben
sindsdien geen onderhandelingsronden plaatsgevonden, en deze zijn in dit stadium ook
niet gepland. Lidstaten zullen via de Raad worden geïnformeerd bij eventuele toekomstige
ontwikkelingen.

Vraag 3

Worden er op dit moment politiegegevens tussen Nederland en Israël uitgewisseld? Zo
ja, wat is de aard en de omvang daarvan en hoe wordt voorkomen dat deze gegevens worden
misbruikt voor onrechtmatige doeleinden?

Antwoord 3

Er worden voor verschillende doeleinden politiegegevens uitgewisseld tussen Nederland
en Israël. Bij politiële rechtshulp wordt, wanneer er sprake is van verstrekking van
persoonsgegevens, te allen tijde een derde-landen-afweging gemaakt. In een dergelijke
afweging worden de proportionaliteit, subsidiariteit en mogelijke negatieve impact
van de gegevensdeling gewogen. Deze afweging is de verantwoordelijkheid van de officier
van justitie. In het geval van Israël wordt deze afweging gemaakt door de politie
en het OM en, indien nodig, in samenspraak met het Ministerie van Justitie en Veiligheid
en het Ministerie van Buitenlandse Zaken. De risico’s voor personen die genoemd worden,
de mensenrechten en het afbreukrisico voor de Nederlandse strafzaak worden daarin
expliciet gewogen. Indien het nodig is om gegevens te verkrijgen/verstrekken met het
oog op het gebruik voor justitiële doeleinden, dan zal dit plaatsvinden middels justitiële
rechtshulp, binnen de daarbij horende kaders. Daarnaast geldt ook het internationaal
strafrechtelijk specialiteitsbeginsel, dat inhoudt dat materiaal uitsluitend mag worden
gebruikt voor de feiten waarvoor het gevraagd en verstrekt is.

Vraag 4

Kan Israël de uit te wisselen gegevens gebruiken «als inlichtingen ter ondersteuning
van beslissingen om Palestijnen aan te vallen en te doden» of kunnen die gegevens
eraan bijdragen dat mensen van hun vrijheid worden beroofd en worden «onderworpen
aan systematische mishandeling onder helse omstandigheden in detentie»? Zo ja, deelt
u dan de mening dat dit meer dan genoeg redenen zijn om af te zien van het uitwisselen
van die gegevens? Zo nee, waarom kan dat niet en welke garanties kunt u daar voor
geven?

Antwoord 4

De Europolverordening stelt dat een internationale overeenkomst gesloten met een derde
land passende waarborgen moet bevatten voor de bescherming van de privacy en de fundamentele
rechten en vrijheden van burgers.

De Raad is duidelijk in het standpunt dat enige toekomstige overeenkomst over het
uitwisselen van persoonsgegevens tussen Europol en Israël een hoog niveau van bescherming
voor fundamentele rechten moet garanderen, waaronder met betrekking tot dataprotectie.
En dat deze het EU-standpunt over territoriale toepassing moet respecteren, en daarom
enkel van toepassing kan zijn in Israël binnen de grenzen van 1967. Daarnaast moet
een eventueel toekomstige overeenkomst stroken met het EU en internationale recht.
Zoals benoemd in het antwoord op vraag 2 liggen de onderhandelingen tussen Europol
en Israël stil sinds eind 2022.

Zoals benoemd in het antwoord op vraag 3 wordt er daarnaast voor bilaterale verstrekking
aan Israël voorafgaand aan de verstrekking een risicoafweging gemaakt om te voorkomen
dat de verstrekte informatie kan leiden tot oneigenlijk gebruik c.q. worden gebruikt
voor genoemde omstandigheden, en geldt daarbij bovendien het internationale specialiteitsbeginsel.
Dit zijn naar mijn mening voldoende waarborgen om er zorg voor te dragen dat de uit
te wisselen gegevens niet worden (mis-)bruikt voor de in de vraag genoemde doelen.

Vraag 5

Kunt u aangeven wat na het tekenen van een conceptovereenkomst de ontwikkelingen over
gegevensuitwisseling tussen Europol en Israël zijn geweest, welke juridische en inhoudelijke
bezwaren er leven? Wat is de stand van zaken op dit moment?

Antwoord 5

Ik verwijs u naar het antwoord op vraag 2.

Vraag 6

Gaat u in Europees verband uw zorgen uiten over de plannen dat Europol gegevens met
Israëlische autoriteiten zou gaan uitwisselen dan wel deze uitwisseling voorkomen?
Zo ja, wanneer en op welke wijze gaat u dat doen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Het is uiteindelijk aan de Raad, na goedkeuring van het Europees Parlement, om te
besluiten over de goedkeuring van deze samenwerkingsovereenkomst. Voor het kabinet
is het van belang dat de overeenkomst voldoende waarborgen biedt voor de bescherming
van de fundamentele rechten van burgers en daarom zal het de ontwerpovereenkomst op
dit punt kritisch beoordelen voorafgaand aan de mogelijke goedkeuring daarvan in de
Raad.