Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Martens-America over het bericht ‘Drugs stromen via doodnormale post Nederland binnen: ‘Criminelen gebruiken meerdere routes tegelijk’
Vragen van het lid Martens-America (VVD) aan de Minister van Justitie en Veiligheid en de Staatssecretaris van Financiën over het bericht «Drugs stromen via doodnormale post Nederland binnen: «Criminelen gebruiken meerdere routes tegelijk»» (ingezonden 4 augustus 2026).
Antwoord van Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid), mede namens de Staatssecretaris
van Financiën (ontvangen 25 september 2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2025–2026, nr. 2755.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Drugs stromen via doodnormale post Nederland binnen:
«Criminelen gebruiken meerdere routes tegelijk»»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Herkent u het beeld dat de drugssmokkel via (pakket)post zich steeds meer verplaatst
van uitgaande naar inkomende en doorvoerzendingen, terwijl de bestaande aanpak van
het Hit en Run Postteam (HARP), vooral op de uitgaande stroom is gericht en zo ja,
deelt u de conclusie dat hier een blinde vlek in de huidige aanpak zit?
Antwoord 2
Het toezicht door de Douane vindt ook plaats op inkomende en doorvoerzendingen van
pakketten. Op basis van risicoprofielen worden pakketten die binnenkomen via de luchtvracht
op Schiphol en andere luchthavens gecontroleerd. Er worden significante vangsten gedaan,
waaronder grote hoeveelheden marihuana en cocaïne. Er vindt ook opsporing en vervolging
plaats. Op Schiphol gebeurt dat bijvoorbeeld door het Cargo HARC-team, een samenwerkingsverband
van de Douane, de Koninklijke Marechaussee en de FIOD.
Daarnaast verricht de politie onder andere opsporingsonderzoeken naar verdachten die
drugs vanuit het buitenland naar Nederland versturen. Het betreft hier niet een verplaatsing
van uitgaand naar inkomend. De uitgaande stroom neemt niet af, maar lijkt eerder te
groeien en professionaliseren. Daarnaast is er een trend ontstaan waarbij met name
cannabisproducten per post binnenkomen. Een oorzaak ligt hier vooral in de (gedeeltelijke)
legalisering van marihuana in delen vanuit Noord-Amerika. Binnen de EU is vrij verkeer
van goederen. Hierdoor is relatief weinig toezicht op stromen binnen de EU.
Vraag 3
Wat is volgens u de verklaring voor de forse stijging van respectievelijk 2.184 kilo
marihuana, 212 kilo ketamine en 38 kilo crystal meth en welke aanvullende maatregelen
treft u naar aanleiding van deze drie trends?
Antwoord 3
De Douane ziet de smokkel van marihuana via pakketten en postzendingen als een vast
onderdeel van het verdienmodel van criminelen. Om deze reden heeft de Douane in 2025
de risicoprofielen op marihuana aangescherpt. Daarnaast is de samenwerking gezocht
met andere landen om de aanpak van deze smokkel te versterken. De Douane heeft op
2 juni 2026 samen met België, Frankrijk en Canada een intentieverklaring voor nauwere
samenwerking tegen internationale drugshandel ondertekend.
De stijging van ketamine is een wereldwijde trend. Ketamine is in veel landen geen
lijst 1 drugs maar een geneesmiddel, zo ook in Nederland. Dit maakt ketamine kwetsbaar
voor misbruik en weglek naar het illegale circuit, o.a. door het gebruik van bedrijfsconstructies
waarmee de handel als legitiem wordt gepresenteerd.
De Douane heeft specifiek in de post- en pakketstroom de registratie van vangsten
verdovende middelen verder verbeterd. Ook dit kan een reden zijn voor hogere geregistreerde
vangsten in de eerste helft van dit jaar vergeleken met voorgaande jaren. De Douane
blijft de vangsten ketamine en methamfetamine monitoren.
Vraag 4
In hoeverre worden post- en pakketbedrijven verplicht of aangespoord om adresvalidatie
toe te passen bij internationale zendingen en overweegt u aanpassing van regelgeving
om dit te bereiken?
Antwoord 4
Een adresvalidatie is niet verplicht en het kabinet acht het niet proportioneel om
de regelgeving aan te passen gelet op het totale volume, de inbreuk op de privacy
en de verzwaring van de administratieve lasten.
Vraag 5
Welke aanvullende afspraken bent u voornemens te maken in EU-verband om beter samen
te werken om drugsverzendingen per post tegen te gaan en bent u bereid in dit kader
analoog aan de Europese Havenalliantie ook een Europese Postalliantie te verkennen?
Antwoord 5
Op dit moment is er geen Europese Postalliantie zoals deze voor de havenautoriteiten
bestaat, maar de Europese Commissie heeft voorgesteld een samenwerkingsverband op
dit thema op te richten als onderdeel van de uitwerking van één van de acties onder
het EU-actieplan2 tegen drugshandel dat afgelopen voorjaar door de Raad omarmd is. Het betreft het
opzetten van een EU-forum door de Europese Commissie dat post- en pakketdiensten samenbrengt
met nationale overheden, douane en rechtshandhaving. Het doel is de samenwerking te
versterken om drugshandel en de stroom van verboden goederen via post- en pakketketens
beter te detecteren en te verstoren. Daarbij is extra aandacht voor intra-EU-post-
en pakketstromen.
Nederland staat positief tegenover deze actie, die overigens nog wel verder moet worden
uitgewerkt door de Europese Commissie.
Daarnaast wordt binnen het European Customs Alliance for Borders (EUCAB) expertteam
op het gebied van training in kaart gebracht waar de behoeftes bij lidstaten liggen;
een daarvan is scan en detectie binnen het postproces. Eveneens worden er vanuit CEPOL
trainingen aangeboden met betrekking tot drugs via de post.
Vraag 6
Kunt u aangeven of de motie Michon-Derkzen inmiddels volledig is uitgevoerd en zo
niet, of u dan bereid bent de motie alsnog uit te voeren en bijvoorbeeld de jaarlijkse
inbeslagname per postbedrijf openbaar te maken?3
Antwoord 6
De motie van het lid Michon-Derkzen (VVD) c.s. over een integraal plan om de verzending
van drugs per post of pakket een halt toe te roepen, is bij Kamerbrief van 21 juni
2024 afgerond (bijlage bij Halfjaarbrief aanpak georganiseerde, ondermijnende criminaliteit).
Vraag 7
In het bericht wordt gesteld dat PostNL volledige medewerking verleent aan controles
en investeert in preventie en samenwerking; geldt dit ook voor de andere grote post-
en pakketbedrijven en kunt u de Kamer hierover per bedrijf informeren?
Antwoord 7
De post- en pakketdiensten doen waartoe ze verplicht zijn en ze zijn daarmee richting
de opsporingsdiensten voldoende compliant.
Vraag 8
Bent u bereid naast de antwoorden op deze vragen de Kamer voorafgaand aan het commissiedebat
Criminaliteitsbestrijding, ondermijning en georganiseerde criminaliteit van 15 oktober
2026 een geactualiseerde integrale voortgangsrapportage te sturen over drugs per (pakket)post?
Antwoord 8
Een dergelijke voortgangsrapportage heeft in de dagelijkse praktijk te weinig meerwaarde
en het maken ervan kost veel capaciteit. De Staatssecretaris van Financiën en ik nodigen
u daarom in plaats daarvan graag uit voor een werkbezoek, dat meer inzicht biedt dan
in cijfers alleen.
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
D.M. van Weel, minister van Justitie en Veiligheid -
Namens
E. Eerenberg, staatssecretaris van Financiën