Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Markuszower over het bericht "Dit weten we over de auto die op menigte inreed in Berlijn: klopjacht op verdachte Abdul B. (21), dode en meerdere gewonden"
Vragen van het lid Markuszower (Groep Maruszower) aan de Ministers van Justitie en Veiligheid en van Asiel en Migratie over het bericht «Dit weten we over de auto die op menigte inreed in Berlijn: klopjacht op verdachte Abdul B. (21), dode en meerdere gewonden» (ingezonden 27 juli 2026).
Antwoord van Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) en van Minister Van den Brink
(Asiel en Migratie) (ontvangen 18 september 2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2025–2026, nr. 2683.
Vraag 1
Bent u bekend met dit bericht?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het, zoals gemeld door het Duitse persbureau Deutsche Presse-Agentur (DPA) en
overgenomen door NOS, dat de verdachte, Abdul B., in mei van dit jaar is vrijgelaten
uit jeugddetentie? Zo nee, wat zijn dan volgens u de juiste feiten?2
Antwoord 2
Het is aan de Duitse autoriteiten om hier uitspraken over te doen.
Vraag 3
Bent u bekend met de berichtgeving dat er naast de aanrijding ook meerdere personen
zouden zijn neergestoken en dat de politie onderzoekt of er sprake was van één dader
of van meerdere betrokkenen? Zo nee, bent u bereid zich hierover te laten informeren
door uw Duitse ambtsgenoot?3
Antwoord 3
Ja.
Vraag 4
Deelt u de opvatting dat een aanslag als deze, gericht tegen een LGBTQ+-viering, een
directe aanval is op de westerse vrijheden en de vooruitgang die wij als samenleving
hebben opgebouwd? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Ja. Het kabinet veroordeelt iedere vorm van geweld, intimidatie en discriminatie.
Een aanslag op personen vanwege hun seksuele geaardheid, genderidentiteit of genderexpressie
is onacceptabel en raakt aan de fundamentele waarden van onze democratische rechtsstaat.
Het recht om jezelf te zijn, vrij te leven en veilig deel te nemen aan de samenleving
behoort tot de kern van de vrijheden die wij in Nederland beschermen.
Vraag 5
Deelt u de opvatting dat wij ons in het Westen dringend moeten afvragen hoe lang wij
nog bereid zijn onze vrijheden en onze vooruitgang in te ruilen voor open grenzen
en dat dit moet leiden tot concrete beleidswijzigingen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
De aanleiding voor deze vraag biedt geen direct aanknopingspunt voor een beoordeling
van het migratiebeleid. Uit de feiten die aan deze Kamervragen ten grondslag liggen,
volgt niet dat de aanslag verband hield met het asiel- of migratiebeleid.
Vraag 6
Is er bij de Nederlandse politie of inlichtingendiensten (AIVD, NCTV) zicht op personen
in Nederland die, net als de verdachte in Berlijn, bekendstaan bij de autoriteiten
als onderdeel van de islamistische scene, maar tegen wie nog geen strafrechtelijke
maatregelen zijn genomen? Zo ja, hoeveel van dergelijke personen zijn momenteel in
beeld? Zo nee, waarom wordt dit niet bijgehouden?
Antwoord 6
De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) heeft de taak, op basis van
de Wet op Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (Wiv) 2017, onderzoek te doen naar
personen of organisaties die (aanleiding geven tot een ernstig vermoeden dat zij)
een dreiging vormen voor de nationale veiligheid. Daarnaast geldt dat, volgens de
Wiv 2017, er in het openbaar geen uitspraken kunnen worden gedaan over al dan niet
lopende onderzoeken van de AIVD. Binnen de politie worden signalen van radicalisering
en extremisme, in afstemming met het OM, verzameld en geduid. Over het aantal personen
dat bij de politie in beeld is, worden vanwege operationele belangen geen mededelingen
gedaan. Zoals bepaald in de Wet Coördinatie Terrorismebestrijding en Nationale Veiligheid
is de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) niet bevoegd
onderzoek te doen naar organisaties en/of personen.
Vraag 7
Kunt u uitsluiten dat personen met een vergelijkbaar extremistisch of islamistisch
gedachtegoed als de verdachte in Berlijn, via de asielinstroom Nederland binnenkomen
of reeds zijn binnengekomen? Zo nee, welke screening vindt op dit moment plaats om
dit te voorkomen en acht u die afdoende?
Antwoord 7
De onderhavige aanslag biedt geen aanknopingspunt voor de conclusie dat de bestaande
screeningsinstrumenten in relatie tot de asielinstroom tekortschieten.
Het kabinet neemt iedere dreigingsvorm tegen de nationale veiligheid uiterst serieus
en zet zich onverminderd in om terrorisme en extremisme in Nederland te voorkomen
en te bestrijden. De bescherming van de nationale veiligheid vergt constante ketenbrede
inspanning, nauwe samenwerking en gerichte implementatie van maatregelen. Tijdens
de asiel- en nareisprocedure besteden organisaties binnen de vreemdelingenketen doorlopend
aandacht aan signalen die de nationale veiligheid kunnen raken, waaronder mogelijke
betrokkenheid bij terrorisme of extremistisch gedachtegoed. Het onderkennen van dergelijke
signalen in de asielprocedure is echter een doorlopend proces dat continue ketenbrede
alertheid vereist.
Daarbij is voortdurende versterking van procedures, informatie-uitwisseling en screening
altijd noodzakelijk om tijdig signalen die de nationale veiligheid raken te onderkennen
en daarom heeft dit ook standaard de aandacht van het kabinet.
Ondanks de zorgvuldige procedure en inspanningen kan er geen absolute garantie worden
gegeven dat er geen personen Nederland binnenkomen die veiligheidsrisico’s met zich
mee brengen.
In elke stap van de procedure (identificatie, registratie, beoordeling aanvraag en
opvang) is aandacht voor het onderkennen van dergelijke signalen en kunnen deze binnen
de geldende kaders worden voorgelegd aan opsporings-, inlichtingen-en veiligheidsdiensten
zoals de AIVD. Daarbij geldt tevens dat extremistische opvattingen of radicalisering
zich ook ná toelating kunnen ontwikkelen of manifesteren. Screening is erop gericht
bekende risico's bij toelating te identificeren en kan naar haar aard geen garantie
bieden tegen radicalisering of extremistische gedragingen die zich pas na toelating
ontwikkelen of later pas aan het licht komen. Het onderkennen van signalen vindt plaats
op basis van de informatie die beschikbaar is binnen de asielprocedure, zoals gehoren,
informatie in (inter)nationale politie/justitiële systemen en informatie uit open
bronnen.
Vraag 8
Kunt u, eventueel in overleg met AIVD en NCTV, een overzicht geven van de doelwitten
die naast Pride-vieringen door islamistische terreurgroepen of geradicaliseerde eenlingen
in Nederland en Europa als bijzonder risicovol worden aangemerkt, zodat de beveiliging
daarop gericht kan worden versterkt? Zo nee, waarom kan een dergelijk overzicht niet
gegeven worden?
Antwoord 8
In Nederland wordt op basis van actuele dreigingsinschattingen bezien welke evenementen
en doelwitten als risicovol worden aangemerkt. Hiervoor worden zichtbare en onzichtbare
maatregelen getroffen. Daarover wordt door de betrokken gezagen in het openbaar nooit
inzicht gegeven. Daarnaast ga ik als Minister van Justitie en Veiligheid vanwege veiligheidsredenen
in het openbaar niet in op vermeende doelwitten van terroristische groeperingen of
geradicaliseerde eenlingen in Nederland en Europa.
Vraag 9
Welke concrete maatregelen zijn er op dit moment van kracht om te voorkomen dat voertuigen
worden ingezet als wapen bij grote publieksevenementen in Nederland, zoals Pride-vieringen,
herdenkingen of marktevenementen?
Antwoord 9
Vanwege veiligheidsoverwegingen worden in het openbaar nooit uitspraken gedaan over
maatregelen die worden getroffen ten behoeve van de veiligheid. Wel kunnen wij u verzekeren
dat de benodigde maatregelen, zowel zichtbaar als onzichtbaar, worden getroffen waar
dat nodig wordt geacht en op basis van actuele dreigingsinformatie. Het is primair
aan het betreffende lokale gezag waar het evenement plaatsvindt om te bepalen welke
maatregelen nodig zijn.
Vraag 10
Bent u bereid om, naar aanleiding van deze aanslag, de beveiliging van Pride-evenementen
en vergelijkbare LGBTQ+-vieringen in Nederland dit jaar en volgend jaar opnieuw te
laten beoordelen door de politie en NCTV, specifiek gericht op de dreiging van voertuigaanslagen?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 10
Op dit moment staat het dreigingsniveau in Nederland op substantieel (niveau 4 van
5). Dat betekent dat een aanslag in Nederland reëel is. Bij een verhoogde dreiging
of risico op een specifiek doelwit, worden de maatregelen genomen die passen bij een
verhoogde dreiging. Bij ieder evenement van een dergelijke omvang wordt voorafgaand
een analyse van dreiging en risico’s gemaakt op basis van de op dat moment beschikbare
informatie.
De veiligheidspartners op zowel lokaal als nationaal niveau volgen daarbij de ontwikkelingen
in het buitenland nauwlettend en staan in nauw contact met elkaar, mede met het oog
op de mogelijke impact die deze kunnen hebben in Nederland.
Vraag 11
Deelt u de opvatting dat extremisten die een gevaar vormen voor de openbare orde en
veiligheid en die geen Nederlandse nationaliteit bezitten, versneld ons land uitgezet
moeten kunnen worden wanneer zij in verband worden gebracht met extremistische netwerken?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 11
In algemene zin geldt dat het bestaande vreemdelingenrecht en terugkeerbeleid voorzien
in een aanpak van vreemdelingen die een gevaar vormen voor de openbare orde of nationale
veiligheid. Indien een vreemdeling een dergelijk gevaar vormt, wordt in beginsel geen
vertrektermijn gegund en dient hij Nederland onmiddellijk te verlaten.
Daarnaast heeft het kabinet de aanpak van personen die een (hoog) risico vormen voor
de nationale veiligheid en geen rechtmatig verblijf (meer) hebben verder geïntensiveerd.
Hierover is uw Kamer op 22 april jl. geïnformeerd.4
Onder coördinatie van de NCTV werken alle betrokken partners, ieder vanuit de eigen
processen en verantwoordelijkheden, intensief samen om de risico’s die van deze casuïstiek
uitgaan te mitigeren en zicht te houden op vrijgekomen terrorismeveroordeelden totdat
vertrek gerealiseerd is. Het realiseren van vertrek van dergelijke personen valt onder
de portefeuille van de Minister van Asiel en Migratie. Er wordt met de hoogste prioriteit
gewerkt aan het bewerkstelligen van het vertrek van personen die geen recht hebben
op verblijf in Nederland en bovendien een mogelijk risico vormen voor de nationale
veiligheid. Daarbij wordt ingezet op een vroegtijdige en gerichte start van het terugkeerproces,
maatwerk bij vertrek en versterkte samenwerking tussen de betrokken organisaties.
Indien vertrek niet onmiddellijk kan worden gerealiseerd, kunnen – indien aan de wettelijke
voorwaarden is voldaan – verschillende maatregelen worden ingezet. Daarbij kan worden
gedacht aan vreemdelingenrechtelijke maatregelen, zoals een meldplicht, een gebiedsgebod
en, indien daadwerkelijk zicht bestaat op vertrek, vreemdelingendetentie.
Daarnaast kunnen op grond van de Tijdelijke wet bestuurlijke maatregelen terrorismebestrijding
(Twbmt) bestuurlijke maatregelen worden opgelegd indien de betrokkene door zijn of
haar gedragingen in verband kan worden gebracht met terroristische activiteiten of
de ondersteuning daarvan. Deze bestuurlijke maatregelen kunnen bestaan uit een meldplicht,
contactverbod of een gebiedsverbod, waarbij ter handhaving van het gebiedsverbod tevens
elektronische monitoring kan worden opgelegd. Om een goed en compleet beeld te kunnen
hebben van terrorismeveroordeelden zonder rechtmatig verblijf waarvan een hoog risico
uitgaat voor de nationale veiligheid werkt het Ministerie van Justitie en Veiligheid
aan aanvullende maatregelen, waaronder het vormgeven van een manier waarop betrokken
partners door een integrale benadering, uniforme risicotaxaties kunnen opstellen om
gerichte en effectieve maatregelen te treffen.
Verder versterkt de recent overeengekomen Europese Terugkeerverordening het terugkeerinstrumentarium
voor vreemdelingen die een gevaar vormen voor de openbare orde of nationale veiligheid.
Vraag 12
Kunt u aangeven hoeveel personen die bekendstaan bij de politie of AIVD vanwege banden
met islamistisch extremisme, op dit moment een verblijfsvergunning of asielstatus
in Nederland hebben? Zo nee, waarom wordt dit niet geregistreerd en bent u bereid
dit alsnog in kaart te brengen?
Antwoord 12
Zoals eerder aangegeven in vraag 6, geldt dat, volgens de Wiv 2017, er in het openbaar
geen uitspraken kunnen worden gedaan over al dan niet lopende onderzoeken van de AIVD.
Ook kan geen inzicht worden gegeven over of personen in beeld zijn bij de politie,
en of dergelijke personen al dan niet over een verblijfsvergunning beschikken.
Vraag 13
Bent u bereid, gelet op deze aanslag en soortgelijke incidenten in Europa, een totale
asielstop in te voeren, of op zijn minst te onderzoeken welke instroombeperkende maatregelen
op zeer korte termijn haalbaar zijn? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 13
Zoals uw Kamer bekend is er juridisch geen ruimte voor een asielstop. De aanleiding
voor deze vraag biedt evenmin een aanknopingspunt voor de conclusie dat een algemene
asielstop een passend of effectief antwoord zou zijn. Uit de thans bekende feiten
die aan deze Kamervragen ten grondslag liggen, volgt niet dat de aanslag verband hield
met de asielinstroom. De inzet van het huidige kabinet is erop gericht om het migratievraagstuk
duurzaam het hoofd te bieden. Daarom wordt er onverminderd hard aan gewerkt om maatregelen
te nemen om grip op migratie te bevorderen. Daarnaast blijft het kabinet zich inzetten
voor de bescherming van de nationale veiligheid door middel van gerichte maatregelen
binnen het bestaande wettelijke kader.
Vraag 14
Deelt u de opvatting dat het beschermen van onze vrijheid en onze vooruitgang niet
langer kan wachten en dat hiervoor nu concrete stappen nodig zijn? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 14
Het kabinet is er alles aan gelegen om terrorisme tegen te gaan. Conform het coalitieakkoord
investeert het kabinet in inlichtingen- en veiligheidsdiensten en een NCTV die snel
en doortastend kunnen handelen en wordt de aanpak tegen terrorisme versterkt.
Vraag 15
Bent u bereid deze vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden, gelet op het grote
gevaar dat van dit soort aanslagen uitgaat voor de openbare orde en veiligheid in
Nederland? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 15
De vragen zijn zo snel mogelijk beantwoord.
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
D.M. van Weel, minister van Justitie en Veiligheid -
Mede ondertekenaar
G. van den Brink, minister van Asiel en Migratie