Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Martens-America over het bericht ‘Boa’s dreigen wapenstok en pepperspray te verliezen door personeelstekort bij politie’

Antwoord van Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 18 september 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2637.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Boa’s dreigen wapenstok en pepperspray te verliezen
door personeelstekort bij politie»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Hoeveel aanvragen voor gewelds- en verdedigingsmiddelen zijn er door werkgevers van
boa’s gedaan in 2024, 2025 en tot nu toe in 2026 en kunt u een uitsplitsing maken
naar handboeien, wapenstok, pepperspray en vuurwapens?

Antwoord 2

Boa-werkgevers dienen aanvragen voor politiebevoegdheden, vrijheidsbeperkende middelen
en geweldmiddelen in bij Justis. In onderstaande tabel zijn de aanvragen bij Justis
uitgesplitst naar het jaar en de soort middelen (handboeien, wapenstok, pepperspray
en vuurwapen).

Aanvragen Justis voor domeinen (I t/m VI)

Handboeien

Wapen-

stok

Pepper-

spray

Vuurwapen

(Totaal)

2024

4.801

2.997

2.836

2.674

2025

4.988

3.025

2.911

2.801

2026 (t/m juli)

3.112

1.953

1.811

1.741

In de hiervoor aangegeven aantallen aanvragen voor de handboeien, de wapenstok en
de pepperspray gaat het om het aantal boa’s in alle domeinen waarvoor de verschillende
middelen zijn aangevraagd. Het vuurwapen kan alleen worden aangevraagd door boa’s
in de domeinen II Milieu, Welzijn en Infrastructuur (groene boa’s) en domein VI Generieke
Opsporing (bijvoorbeeld boa’s in dienst van de Douane). Op dit moment beschikken ongeveer
50 boa’s domein II over een vuurwapen.

Vraag 3

Wat was de gemiddelde doorlooptijd in 2024, 2025 en tot nu toe in 2026 van een aanvraag
voor gewelds- en verdedigingsmiddelen voor boa’s, bij hoeveel aanvragen wordt een
voornemen tot afwijzing of intrekking gestuurd en hoeveel worden er daarna daadwerkelijk
afgewezen?

Antwoord 3

In 2024 bedroeg de gemiddelde doorlooptijd drie weken, in 2025 zeven weken en tot
nu toe in 2026 gemiddeld vier weken. De gemiddelde doorlooptijd van een aanvraag voor
de middelen bij Justis valt ruim binnen de wettelijke behandeltermijn van dertien
weken. De meeste aanvragen worden goedgekeurd. Sinds 2024 zijn 41 aanvragen voornemens
tot afwijzing verstuurd, waarvan er 35 aanvragen hebben geresulteerd in een afwijzing.

Vraag 4

Hoeveel jaarlijkse hertoetsingsexamens worden er jaarlijks door boa’s afgelegd om
hun bevoegdheden te behouden en hoe lang zijn de wachtlijsten hiervoor?

Antwoord 4

Op dit moment zijn er zo’n 6.500 boa’s die over geweldsbevoegdheden beschikken en
dienen hiervoor conform de RTGB jaarlijks gecertificeerd te worden. Voor het vuurwapen
geldt dit halfjaarlijks. Hierbij is domein VI niet meegerekend, omdat de werkgevers
in dit domein (Dienst Justitiële Inrichtingen, politie, Koninklijke Marechaussee,
Douane) zelf zorgdragen voor de RTGB-opleiding en -toetsing van hun boa’s. De toetsen
voor de (her)certificering worden afgenomen door gecertificeerde toeters in dienst
van de politie (waaronder Politieacademie) en de boa-werkgevers. Er zijn geen cijfers
bekend hoeveel her-certificeringen er jaarlijks zijn bij de boa-werkgevers die hun
eigen gecertificeerde toetser in dienst hebben. Van de toetsen die de Politieacademie
jaarlijks afneemt, is naar schatting ongeveer 85% van het aantal toetsen een her-certificering.
Voor 2025 zou het daarmee gaan om ruim 4.000 her-certificeringen. Er zijn op dit moment
geen signalen dat er wachtlijsten zijn voor de her-certificeringen.

Vraag 5

Bent u ervan op de hoogte dat boa’s opsporingsbevoegdheden en gewelds- en verdedigingsmiddelen
dreigen te verliezen door capaciteitsproblemen bij de Politieacademie en hoe lang
is dit al bekend bij het ministerie?

Antwoord 5

De Politieacademie heeft volgens de RTGB de wettelijke taak om de toetsen voor de
(her)certificering op te stellen en de toetsers op te leiden en deze te certificeren.
Naast deze wettelijke taak, heeft de Politieacademie de afgelopen jaren ook toetsen
voor de (her)certificering van boa’s afgenomen. Behalve de Politieacademie kunnen
(mits hiervoor gecertificeerd) ambtenaren van de politie, ambtenaren in vaste dienst
bij een overheidsinstantie die opsporingsambtenaren in dienst heeft of werknemers
in vaste dienst bij een particuliere werkgever van buitengewoon opsporingsambtenaren
de toetsen afnemen.

Ik ben op de hoogte dat de Politieacademie vanwege beperkte capaciteit niet langer
her-certificeringen voor haar rekening kan nemen. Dit is, zoals gezegd, ook geen wettelijke
taak van de Politieacademie. Het is de verantwoordelijkheid van de boa-werkgevers
om tijdig hun boa’s te (her)certificeren conform de RTGB. Zoals ook aangegeven in
het eerste Halfjaarbericht Politie 20262 kunnen boa-werkgevers hiervoor gebruik maken van elkaars gecertificeerde toetsers.
De certificering vindt in een dergelijk geval daarmee plaats uit hoofde van de boa-organisatie
waar de toetser in vaste dienst is. Er dient hiervoor een overeenkomst te bestaan
tussen de beide boa-werkgevers. Hiermee is het mogelijk om extra toets-capaciteit
te creëren. Daarnaast heeft de Politieacademie aangegeven in 2026 nogmaals toetsen
af te zullen nemen voor de her-certificering van 2027, waardoor er geen acuut probleem
is. Voor de lange termijn ben ik bezig met een structurele oplossing. Belangrijke
aandachtspunten hierbij zijn de registratie, de randvoorwaarden, de waarborgen en
de juridische/wettelijke vastlegging.

Vraag 6

Wat vindt u ervan dat veel boa’s die namens ons allemaal in de frontlinie staan en
steeds vaker te maken krijgen met agressie en geweld, met een lege riem hun werk moeten
doen?

Antwoord 6

Agressie en geweld tegen boa’s kunnen niet worden getolereerd. In de praktijk betekent
dit dat boa’s effectief moeten kunnen optreden, ook als zij worden geconfronteerd
met agressie en geweld tijdens de uitoefening van hun publieke taak. Boa’s kunnen
aanspraak maken op politiebevoegdheden, vrijheidsbeperkende middelen en/of geweldmiddelen
indien dit noodzakelijk is voor de uitoefening van hun taken. Wanneer boa’s tijdens
de uitvoering van hun taken worden geconfronteerd met agressie en geweld en daarbij
niet kunnen terugvallen op de aan hen toegekende bevoegdheden en/of middelen, kan
het noodzakelijk zijn om afstand te nemen van de situatie en de politie in te schakelen.
Dat is onderdeel van professioneel en veilig optreden. Immers, daar waar sprake is
van een te grote gevaarzetting, trekt de boa zich terug en verandert het in een politietaak.

Zoals aangegeven bij het antwoord op vraag 5 is er op dit moment geen acuut probleem
bij de her-certificeringen voor 2027.

Vraag 7

Deelt u de mening dat alle gekwalificeerde boa’s die dat nodig hebben voor de uitvoering
van hun werk, moeten kunnen beschikken over adequate gewelds- en verdedigingsmiddelen
en trainingen?

Antwoord 7

Ja.

Vraag 8

Klopt het dat de Politieacademie voorrang geeft aan de examinering van politieagenten
boven boa’s en, zo ja, wat is hier de wettelijke grondslag voor en waarom is deze
keuze gemaakt?

Antwoord 8

De Politieacademie heeft conform de RTGP de wettelijke taak voor het examineren en
certificeren van politiemedewerkers. Daarnaast heeft de Politieacademie conform de
RTGB de wettelijke taak om de toetsen voor de (her)certificering op te stellen en
de toetsers op te leiden en te certificeren. Het (her)certificeren van boa’s is dus
geen wettelijke taak van de Politieacademie. Wel heeft de Politieacademie in het verleden
veel (her)certificeringen voor boa’s uitgevoerd. Gezien de behoeftestelling vanuit
het korps wordt er voorrang gegeven aan het toetsen van nieuwe politiemedewerkers.

Vraag 9

Welke gevolgen heeft het (tijdelijk) verlies van een wapenstok en pepperspray voor
de veiligheid van boa’s zelf en voor hun mogelijkheden om effectief te handhaven?

Antwoord 9

Zie het antwoord op vraag 6.

Boa’s blijven bevoegd om te handhaven voor de feiten waarvoor zij reeds bevoegd zijn.
Zonder certificering conform de RTGB kunnen boa’s geen gebruik maken van de aan hen
toegekende politiebevoegdheden, vrijheidsbeperkende middelen en geweldmiddelen. Als
er bij de uitvoering van de boa-taak sprake is van een te grote gevaarzetting doet
de boa een stap terug en verandert het in een politietaak. Wanneer de boa’s geen gebruik
kunnen maken van de aan hen toegekende bevoegdheden en/of middelen is het mogelijk
dat zij eerder een stap terug zullen moeten doen. Dat is onderdeel van professioneel
en veilig optreden.

Vraag 10

In hoeverre wordt gebruikgemaakt van de mogelijkheid om examens door reguliere mbo-instellingen
te examineren naar aanleiding van de motie-Michon-Derkzen?3

Antwoord 10

De examens van deze reguliere mbo-instellingen, en daarmee ook de motie-Michon-Derkzen,
zien op de permanente her- en bijscholing (PHB) van de boa’s. Dit gaat om het up-to-date
houden van hun kennis en vaardigheden met betrekking tot de opsporingsbevoegdheid.
Dit ziet niet op de RTGB, waarbij het gaat om de toetsing voor de geweldsbevoegdheid,
vrijheidsbeperkende middelen en geweldmiddelen. Gezien de impact van het toepassen
van geweld door boa’s, past het niet om het examen hiervoor af te laten nemen door
reguliere mbo-instellingen.

Vraag 11

Welke afspraken heeft u gemaakt met gemeenten en andere werkgevers van boa’s om de
continuïteit van de handhaving te waarborgen zolang het capaciteitsprobleem niet is
opgelost?

Antwoord 11

Zie het antwoord op vraag 5.

Vraag 12

Bent u bereid tijdelijke extra maatregelen te treffen zoals het verlengen van geldigheidstermijnen
of extra examenmomenten, zodat boa’s niet onnodig hun bevoegdheden en gewelds- en
verdedigingsmiddelen verliezen?

Antwoord 12

Zoals aangegeven bij het antwoord op vraag 5 is er op dit moment geen acuut probleem
bij de hercertificeringen voor 2027. Ik zie daarom geen reden om tijdelijk extra maatregelen
te treffen.

Vraag 13

In het coalitieakkoord is afgesproken dat boa’s en politieagenten die dat nodig hebben
voor de uitvoering van hun taak, een bodycam krijgen; kunt u toelichten wanneer en
hoe u uitvoering geeft aan deze afspraak?

Antwoord 13

Op dit moment is mijn ministerie bezig met het uitwerken van dit punt uit het coalitieakkoord.
Daarbij wordt rekening gehouden met de primaire verantwoordelijkheid van de werkgever
om politiemedewerkers en boa’s hun werk veilig te kunnen laten doen. Hierover zal
ik uw Kamer te zijner tijd over informeren.