Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Lammers over het bericht dat Sea-Watch meewerkt aan mensenhandel

Antwoord van Minister Van den Brink (Asiel en Migratie) (ontvangen 14 september 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2713.

Vraag 1 en 2

Bent u bekend met de column «Schijnheilige ngo Sea-Watch doet mee aan meedogenloze
mensenhandel» en met de berichtgeving dat de Italiaanse justitie de kapitein van Sea-Watch
5 onderzoekt wegens mogelijke hulp bij illegale immigratie?1

Bent u bekend met de berichtgeving over Frontex-beelden waarop te zien zou zijn dat
gemaskerde mannen ongeveer negentig migranten op zee overdragen aan Sea-Watch 5 en
vervolgens terugvaren richting de Libische kust?2

Antwoord 1 en 2

Ja, hiermee ben ik bekend.

Vraag 3

Deelt u de mening dat dit niets te maken heeft met het redden van drenkelingen, maar
neerkomt op het faciliteren van mensensmokkel en illegale immigratie? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord 3

Naar het kabinet begrepen heeft wordt het hierboven aangehaalde voorval momenteel
onderzocht door de Italiaanse autoriteiten. Het kabinet kan geen uitspraken doen over
lopende (strafrechtelijke) onderzoeken en zich mengen in de rechtsgang van andere
lidstaten.

Vraag 4

Deelt u de mening dat ngo’s die migranten rechtstreeks overnemen van mensensmokkelaars
feitelijk fungeren als verlengstuk van criminele mensenhandelaren en hun meedogenloze
verdienmodel in stand houden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4

Het kabinet onderschrijft dat personen en organisaties niet dienen bij te dragen aan
criminele activiteiten van mensensmokkelaars en mensenhandelaren. Het kabinet vindt
het daarnaast onwenselijk wanneer de activiteiten en aanwezigheid van private schepen
– bijvoorbeeld op de Middellandse Zee – bij zouden dragen aan het voortduren van mensensmokkel
over zee. Het is aan de nationale (opsporings-)autoriteiten onderzoek te doen of strafbare
gedragingen hebben plaatsgevonden, en zo nodig over te gaan tot strafrechtelijke vervolging.
In Nederland is deze bevoegdheid voorbehouden aan het Openbaar Ministerie. Het is
dan ook niet aan het kabinet om uitspraken te doen over wanneer tot vervolging wordt
overgegaan en waar deze grens precies ligt.

Vraag 5

Heeft u bij de Italiaanse en Duitse autoriteiten en bij Frontex de beelden, communicatiegegevens,
vaarroutes en beschikbare onderzoeksbevindingen opgevraagd? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Het is primair aan de autoriteiten die de zaak nader onderzoeken om dergelijke beelden
en gegevens te beschouwen en te wegen. Mochten er daarnaast relevante aspecten zijn
die van belang zijn vanuit het Nederlands perspectief, dan is het aan de nationale
opsporingsautoriteiten – en niet aan het kabinet – om dergelijke informatie volgens
de daartoe ingerichte kanalen te verzoeken.

Vraag 6

Kunt u garanderen dat geen euro Nederlands of Europees belastinggeld direct of indirect
terechtkomt bij Sea-Watch of aan Sea-Watch gelieerde organisaties? Zo nee, kunt u
exact uiteenzetten hoeveel publiek geld sinds 2021 is verstrekt, via welke organisaties
en voor welke projecten?

Antwoord 6

Voor zover het kabinet bekend is, bestaat er geen directe of indirecte subsidierelatie
vanuit Nederland of de EU naar Sea-Watch of juridisch aan Sea-Watch gelinkte rechtspersonen.
Volgens de site en het jaarverslag van Sea-Watch zelf wordt de organisatie bovendien
volledig bekostigd door private donoren.

Vraag 7

Kunt u aangeven hoeveel door Sea-Watch naar Europa gebrachte vreemdelingen sinds 2015
vervolgens in Nederland asiel hebben aangevraagd en hoeveel van hen een verblijfsvergunning
hebben gekregen?

Antwoord 7

Omdat in de asielcijfers geen koppeling wordt gemaakt met een eventueel ontschepingsmoment
zijn hierover geen cijfers beschikbaar.

Vraag 8

Bent u bereid iedere vorm van Nederlandse financiering aan Sea-Watch per direct op
te schorten en in Europees verband hetzelfde te eisen, ten minste zolang het Italiaanse
strafrechtelijke onderzoek loopt? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 8

Zoals aangegeven onder vraag 6 is dat nu niet aan de orde.

Vraag 9

Bent u bereid te pleiten voor strafrechtelijke vervolging, terugvordering van alle
verstrekte publieke middelen en definitieve uitsluiting van Sea-Watch van Nederlandse
en Europese subsidies? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 9

Zoals aangegeven onder vraag 3, 4, en 6 is dat niet aan de orde.