Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Ceulemans over het publiceren van tien gemeenten op trede 3 van de interventieladder met betrekking tot de Spreidingswet

Antwoord van Minister Van den Brink (Asiel en Migratie) (ontvangen 2 september 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2616.

Vraag 1

Op grond waarvan zijn specifiek deze tien gemeenten nu op trede 3 van de interventieladder
binnen het interbestuurlijk toezicht geplaatst?

Antwoord 1

Naar aanleiding van de tot nu toe gevoerde ambtelijke gesprekken is een aantal gemeenten
inmiddels op trede 3 van de interventieladder geplaatst. Deze gemeenten voldoen niet
aan de wettelijke taak die voortkomt uit de verdeelbesluiten. Dit zijn de eerste gemeenten
waarmee ambtelijke gesprekken zijn gevoerd en afgerond.

Vraag 2

Waarin wijken deze gemeenten af van andere gemeenten die eveneens op 9 april jl. een
brief (en op 26 mei jl. een vervolgbrief) van u hebben gehad over interbestuurlijk
toezicht naar aanleiding van het verdeelbesluit inzake de eerste cyclus van de Spreidingswet?

Antwoord 2

Er wordt gestart met de gemeenten die nog geen opvangplekken hebben. Het gaat in totaal
om veel gemeenten waarmee gesprekken gevoerd moeten worden. Er vinden de komende maanden
nog meer ambtelijke gesprekken plaats.

Vraag 3

Hoeveel gemeenten verwacht u nog meer op trede 3 te gaan plaatsen en op welke termijn?
Kunt u het proces schetsen dat hieraan ten grondslag ligt?

Antwoord 3

Op 28 mei voldeden 107 gemeenten niet en 116 gemeenten gedeeltelijk. Met al deze gemeenten
zullen de komende maanden ambtelijke gesprekken gevoerd worden waarbij gestart wordt
met de gemeenten die niet voldoen. Parallel zullen ook de bestuurlijke gesprekken
gevoerd worden.

Aan de gemeenten wordt bij de stappen van het interbestuurlijk toezicht maximaal de
gelegenheid geboden zelf alsnog de benodigde opvangplekken te realiseren. Ik hoop
vanzelfsprekend er met gemeenten uit te komen.

Vraag 4

Op grond waarvan wordt bepaald of bij gemeenten sprake is van «voldoende voortgang»
om plaatsing op trede 3 te voorkomen, zoals o.a. in de vervolgbrief interbestuurlijk
toezicht van 26 mei jl. wordt vermeld? Kunt u dit zo concreet mogelijk toelichten?

Antwoord 4

Naar aanleiding van de tot nu toe gevoerde ambtelijke gesprekken is een aantal gemeenten
inmiddels op trede 3 van de interventieladder geplaatst. Deze gemeenten voldoen niet
aan de wettelijke taak en er is geen concreet zicht op de realisatie van opvangplekken
dit jaar. Deze gemeenten zijn geselecteerd op basis van de volgorde waarin de gesprekken
zijn gevoerd en afgerond.

Doel van het gesprek in trede 3 is het maken van afspraken over de realisatie van
voldoende opvangplekken en de termijn waarbinnen dit moet gebeuren.

Vraag 5

Klopt het dat u heeft aangegeven van de nu aangewezen gemeenten «nul op rekest» heeft
gekregen naar aanleiding van uw brief van 9 april jl.? Zo ja, wat is uw reactie op
het feit dat in ieder geval de gemeente Beverwijk aangeeft wel degelijk een bestuurlijke
reactie op deze brief te hebben gegeven en daarop ook een reactie van het ministerie
teruggekregen te hebben?1

Antwoord 5

Op 9 april jl. hebben gemeenten een brief ontvangen in het kader van het interbestuurlijk
toezicht. In deze brief is, mede vanwege de actuele opvangsituatie, urgentie kenbaar
gemaakt van het voldoen aan de wettelijke taak. Ook in de brief van 26 mei jl. is
de urgentie van de opgave nogmaals onderstreept. De gemeente Beverwijk, alsook de
andere gemeenten die geplaatst zijn op trede 3 van het interbestuurlijk toezicht,
voldoen niet aan de wettelijke opgave die voortkomt vanuit het verdeelbesluit.

Vraag 6

Klopt het tevens dat één of meerdere van deze gemeenten de plaatsing op trede 3 uit
de media moest(en) vernemen? Zo ja, vindt u dit een gepaste manier om met gemeenten
om te gaan?

Antwoord 6

Wanneer opschaling naar trede 3 plaatsvindt worden gemeenten hierover vooraf door
mijn ministerie per brief geïnformeerd. Aan de betreffende gemeenten is een bericht
verstuurd over de opschaling naar trede 3. Dit vond plaats voordat externe berichtgeving
hierover plaatsvond. In het vervolg zal zo vroeg mogelijk duidelijkheid aan de gemeenten
worden geboden alvorens externe communicatie zal plaatsvinden.

Vraag 7

Bent u bereid deze verdere escalatie binnen een operatie waar toch al geen maatschappelijk
draagvlak voor bestaat te staken? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

De wet wordt uitgevoerd zo lang deze nodig is. Daarbij blijft de opgave op dit moment
groot, zoals de actuele situatie in Ter Apel laat zien. Deze hoge opvangdruk toont
de noodzaak van deze wet aan. Daarom benadrukt dit kabinet de volledige uitvoering
en toepassing van de Spreidingswet om hiermee voldoende duurzame opvangplekken te
realiseren. Het interbestuurlijk toezicht is onderdeel van de uitvoering van de wet.