Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Heutink en Schilder over het artikel van RTL Nieuws van 23 juli 2026 waaruit blijkt dat steeds vaker mensen achter het stuur worden betrapt, terwijl hun rijbewijs is afgepakt

Antwoord van Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 28 augustus 2026)
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2671

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel en wat is uw reactie hierop?1

Antwoord 1

Ja. Het rijden met een ongeldig rijbewijs is onacceptabel. Wie ondanks een ongeldig
verklaard rijbewijs of met een rijbewijsmaatregel toch blijft rijden, brengt de verkeersveiligheid
in gevaar, houdt zicht niet aan een opgelegde straf en pleegt een strafbaar feit waar
een gevangenisstraf voor opgelegd kan worden. Het is goed om te zien dat de politie
hier intensief op handhaaft. De politie hanteert een risicogestuurde aanpak die succesvol
blijkt. De politie zet hiervoor onder andere de Automatic Number Plate Recognition
(ANPR)-camera’s in. Personen met een ongeldig verklaard rijbewijs die een voertuig
op hun naam hebben staan, kunnen met behulp van deze camera’s snel gelokaliseerd worden.
Hierdoor wordt de pakkans vergroot.

Vraag 2

Erkent u dat een straf die door duizenden bestuurders eenvoudig wordt genegeerd, blijkbaar
aantoont dat het gezag in Nederland tot onder het nulpunt is gedaald en dat het tijd
is om over te stappen op een zerotolerancebeleid als het gaat om recidivisten ten
aanzien van de verkeersveiligheid? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2

Ik ben het ermee eens dat bestuurders die met een ongeldig verklaard rijbewijs of
met een rijbewijsmaatregel door blijven rijden, stevig aangepakt moeten worden. Daarom
neem ik met het Wetsvoorstel verbetering aanpak rijden onder invloed ook aanvullende
maatregelen voor deze doelgroep.2 Het wetsvoorstel regelt onder meer dat ten aanzien van mensen die een opgelegde ontzegging
van de rijbevoegdheid schenden, vervangende hechtenis kan worden toegepast. Zo kan
er snel worden ingegrepen als iemand toch achter het stuur wordt aangetroffen, zonder
dat er eerst een vervolging voor het rijden met een ontzegging van de rijbevoegdheid
plaats moet vinden.

Ook regelt het wetsvoorstel dat de ontzegging van de rijbevoegdheid dadelijk uitvoerbaar
verklaard kan worden. Hiermee kan een opgelegde rijontzegging direct ten uitvoer worden
gelegd en geldt deze bijvoorbeeld dus ook al lopende een eventueel hoger beroep.

Daarnaast geeft het wetsvoorstel de strafrechter de bevoegdheid om bij een ontzegging
van de rijbevoegdheid het rijbewijs ook ongeldig te verklaren voor alle categorieën
waarvoor het is afgegeven voor de resterende duur van de geldigheid. Dat betekent
dat het rijbewijs definitief ongeldig wordt en dat iemand pas na afloop van de duur
van de rijontzegging een nieuw rijbewijs kan aanvragen. Om een nieuw rijbewijs te
kunnen krijgen moet iemand opnieuw zijn rijvaardigheid en rijgeschiktheid aantonen.
Ik meen dat er hiermee een stevig pakket ligt om notoire verkeersovertreders die achter
het stuur blijven stappen af te schrikken en aan te pakken.

Het wetsvoorstel is aangemeld voor plenaire behandeling. Graag ga ik in het kader
van die behandeling verder met uw Kamer in gesprek over deze aanvullende maatregelen.

Vraag 3

Kunt u inschatten hoeveel personen hun rijontzegging jaarlijks negeren en in de auto
stappen, gezien de politie jaarlijks 10.000 gevallen per jaar betrapt en het daarom
in de lijn der verwachting ligt dat het echte cijfer vele manen hoger ligt?

Antwoord 3

Er is geen zicht op het aantal mensen dat rijdt met een rijontzegging maar hiervoor
niet wordt gepakt. Ik beschik wel de instroomcijfers van zaken bij het OM voor artikel
9 WVW1994, rijden tijdens een ontzegging van de rijbevoegdheid.

Jaar

Instroom bij het OM van artikel 9 WVW 1994 zaken

2021

8.177

2022

9.941

2023

10.404

2024

8.182

2025

8.869

Vraag 4

Hoeveel van de betreffende bestuurders zijn in de afgelopen vijf jaar twee, drie of
meer keer betrapt op rijden zonder geldige rijbevoegdheid? Wat is het hoogste aantal
overtredingen dat in deze periode bij één persoon is geconstateerd?

Antwoord 4

In de afgelopen vijf jaar zijn over deze periode opgeteld 5177 personen twee keer
betrapt op rijden zonder geldige rijbevoegdheid, 2107 personen drie keer, 1124 personen
vier keer en 1320 personen vijf keer en meer. De bestuurder die het vaakst is betrapt
op het rijden zonder geldige rijbevoegdheid is 36 keer gepakt.

Vraag 5

Hoe vaak is een persoon, waarvan het rijbewijs al afgepakt was, betrokken geraakt
bij een verkeersongeval en hoe vaak had zo’n verkeersongeval een dodelijk slachtoffer?

Antwoord 5

Het is niet bekend in hoeveel gevallen een bestuurder waarvan het rijbewijs ongeldig
was, betrokken is geraakt bij een verkeersongeval en hoe vaak daarbij sprake was van
een dodelijk slachtoffer, omdat dit niet als zodanig wordt geregistreerd. Wel kan
uit de cijfers gehaald worden hoeveel unieke personen voor een artikel 9 WVW 1994
(rijden zonder geldig rijbewijs) delict in combinatie met een artikel 6 WVW 1994 (veroorzaken
ongeval) delict zijn vervolgd. Het gaat in totaal om 239 personen. Daarbij moet worden
opgemerkt dat bij een ongeval meerdere bestuurders betrokken kunnen zijn en schuld
kunnen hebben en ook kunnen de delicten los van elkaar gepleegd zijn.

Vraag 6

Deelt u de mening dat het niet langer uit te leggen is dat de verkeersveiligheid herhaaldelijk
in het geding komt door mensen die een opgelegde sanctie negeren en dat feitelijk
moet worden overgegaan naar onmiddellijk hechtenis als sprake is van een rijverbod?
Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Met het oog op de verkeersveiligheid acht ik het inderdaad van belang dat personen
die (herhaaldelijk) een rijontzegging negeren, zo snel mogelijk van de weg gehaald
kunnen worden. Daarom wordt met het in het antwoord op vraag 2 al genoemde Wetsvoorstel
verbetering aanpak rijden onder invloed voorgesteld dat ten aanzien van deze bestuurders
vervangende hechtenis kan worden toegepast.

Vraag 7

Acht u de maatregelen uit het wetsvoorstel Verbetering aanpak rijden onder invloed
afdoende, of zijn aanvullende maatregelen noodzakelijk om veelplegers die ondanks
een rijontzegging of ongeldig verklaard rijbewijs blijven rijden effectief uit het
verkeer te weren? Zo ja, aan welke maatregelen denkt u zelf?

Antwoord 7

Met het wetsvoorstel worden belangrijke stappen gezet om deze groep bestuurders effectiever
aan te pakken. In dit verband noem ik nogmaals in het bijzonder de vervangende hechtenis.
Niet alleen maakt dit snel optreden mogelijk, de verwachting is ook dat van de vervangende
hechtenis een grotere afschrikwekkende werking uitgaat dan van het huidige beleid
waarbij er eerst een aparte vervolging voor het schenden van de rijontzegging dient
plaats te vinden. Daarnaast is de aanpak van de politie met behulp van ANPR-camera’s,
zoals in het antwoord op vraag 1 benoemd, erg effectief. Momenteel wordt ook nog gewerkt
aan de ontwikkeling van een bredere veelplegersaanpak, die ziet op alle verkeersovertredingen
en niet specifiek het schenden van een rijontzegging. Uw Kamer wordt hier in het najaar
nader over geïnformeerd.

Vraag 8

Bent u bereid wettelijk te regelen dat bij herhaald rijden terwijl het rijbewijs is
ingevorderd, ongeldig verklaard of terwijl een rijontzegging geldt, het voertuig in
beginsel altijd in beslag wordt genomen en, waar mogelijk, verbeurd wordt verklaard?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 8

Ik begrijp en deel de wens om hard op te treden tegen veelplegers die blijven rijden
terwijl hun rijbewijs is ingevorderd, ongeldig verklaard of terwijl een rijontzegging
geldt. De inbeslagname van een voertuig is al mogelijk en is afhankelijk van de omstandigheden
van het geval en de ernst van de gedraging. De bevoegdheid om te beslissen over de
inbeslagname ligt bij het openbaar ministerie en de rechter. Verbeurdverklaring kan
door de rechter worden opgelegd als bijkomende straf wanneer het voertuig is gebruikt
om het strafbare feit te plegen. Met het oog op het belang van de rechtelijke straftoemetingsvrijheid,
acht ik het echter van belang dat niet wettelijk wordt voorgeschreven dat de inbeslagname
en verbeurdverklaring altijd moet plaatsvinden in geval van recidive. Het is van belang
dat de rechter de omstandigheden van het geval en de proportionaliteit van een dergelijke
straf kan afwegen. Bovendien kan het zo zijn dat het voertuig niet in bezit zijn van
de overtreder. Tot slot zal een dergelijke regeling hardnekkige overtreders helaas
niet tegenhouden om in een ander voertuig te blijven rijden. Vervangende hechtenis,
zoals voorgesteld met voornoemd wetsvoorstel, is in die gevallen naar verwachting
effectiever.