Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Heutink over Rijkswaterstaat Merwedebrug dicht voor vrachtwagens, brugconstructie niet veilig

Antwoord van Minister Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen 18 augustus
2026).

Vraag 1

Kunt u de Kamer een actueel overzicht geven van alle rijkskunstwerken waarvan de veiligheid
(mogelijk) onder druk staat?

Antwoord 1

Jaarlijks publiceren Rijkswaterstaat en ProRail rapportages over de technische staat
van de infrastructuur in Nederland. Op 8 december 2025 zijn de meest recente rapportages
met de Kamer gedeeld1. De eerstvolgende Staat van de Infrastructuur wordt dit najaar gepubliceerd.

In de RWS-rapportage wordt ook gerapporteerd over kunstwerken die in een zodanige
slechte staat verkeren dat gebruiksbeperkingen zijn opgelegd en/of die onder een verhoogd
inspectieregime staan. In de meest recente rapportage gaat het om respectievelijk
80 objecten met een gebruiksbeperking en 104 objecten die onder een verhoogd inspectieregime
staan.2

In de ProRail-rapportage is aangegeven dat de algemene staat van de Nederlandse spoorweginfrastructuur
gemiddeld genomen wordt beoordeeld als «ruim voldoende». De technische prestaties
zijn beheersbaar, de betrouwbaarheid is goed en de veiligheid van de assets blijft
geborgd. Ondanks de beoordeling «ruim voldoende» laat de ontwikkeling over de afgelopen
vijf jaar een neerwaartse trend zien. Daarnaast verwacht ProRail dat de opgave in
de komende tien tot vijftien jaar verder zal toenemen, met name voor (beweegbare)
bruggen, bovenleidingsystemen, tunneltechnische installaties en beveiligingssystemen
(in samenhang met ERTMS-programma).

Vraag 2

Hoeveel bruggen verkeren in een vergelijkbare situatie als de Merwedebrug?3

Antwoord 2

Zie beantwoording vraag 1. In juli 2025 waren er 80 kunstwerken (waarvan 72 bruggen
en viaducten) met (gewichts- of doorvaart)beperkingen voor de Rijkswegen en de Rijksvaarwegen.
In de beleidsbrief van 24 april jl. is aan de Kamer daarbij onder meer aangekondigd
dat als we niets doen, het de verwachting is dat dit aantal in 2030 verdubbeld is.
Het kabinet heeft zich als doel gesteld om de negatieve trend van meer en/of langer
durende beperkingen als gevolg van achterstanden in het onderhoud deze kabinetsperiode
te doorbreken.

In het afweegproces4 vormen constructieve en waterveiligheid het vertrekpunt voor de verdere prioritering
van de instandhoudingsopgaven en de ontwikkelingsopgaven binnen het MIRT.

Vraag 3

Is het geld dat van nieuwe aanleg naar onderhoud is verschoven voldoende om alle noodzakelijke
werkzaamheden uit te voeren?

Antwoord 3

Nee, ondanks de schuif van middelen van aanleg naar instandhouding en de investeringen
van het huidige en vorige kabinetten zijn de beschikbare middelen in het Deltafonds
en Mobiliteitsfonds helaas niet toereikend om alle opgaven en (nieuwe) ambities te
bekostigen. In totaal is er sprake van een tekort van € 80 miljard tot 2040. Het kabinet
heeft zich als doel gesteld om de negatieve trend van meer en/of langer durende beperkingen
als gevolg van achterstanden in het onderhoud deze kabinetsperiode te doorbreken.
Daarin zijn scherpe, maar noodzakelijke keuzes nodig. Over het afweegproces is de
Kamer op 19 juni jl. geïnformeerd.

Vraag 4

Heeft u volledig en voldoende inzicht in de technische staat van alle rijksbruggen
en -viaducten? Zo nee, hoe gaat u dit verbeteren?

Antwoord 4

Naast de objecten die al onder een verhoogd inspectieregime staan, worden alle kunstwerken
periodiek geïnspecteerd (regulier inspectieprogramma) en er vinden tijdens regulier
onderhoud schouwen plaats. Indien nodig worden aanvullende technische inspecties en
herberekeningen uitgevoerd. Dit inspectieprogramma van Rijkswaterstaat voldoet aan
gangbare eisen die gesteld worden aan een inspectieprogramma en is zeer vergelijkbaar
met inspectieprogramma's van andere beheerders. Volledigheid is niet te garanderen,
maar door het uitvoeren van het inspectieprogramma is er voldoende inzicht in de staat
van het areaal.

Vraag 5

Hoeveel bruggen en viaducten worden op dit moment extra gecontroleerd vanwege mogelijke
veiligheidsproblemen?

Antwoord 5

Zie beantwoording vraag 2. In de jaarlijkse rapportage over de Staat van de Infrastructuur
Rijkswaterstaat is aangegeven dat er 104 objecten zijn die onder een verhoogd inspectieregime
staan, waarvan 72 bruggen en viaducten.

Vraag 6

Kunt u uitsluiten dat de komende jaren meer bruggen onverwacht moeten worden afgesloten
of beperkt?

Antwoord 6

Nee, zie beantwoording vraag 2 en 4.

Vraag 7

Welke economische schade ontstaat als belangrijke bruggen tijdelijk dicht moeten voor
vrachtverkeer of ander verkeer?

Antwoord 7

De economische schade hangt af van vele factoren, zoals de beschikbaarheid van economische
alternatieven, de waarde van de getroffen economische activiteiten, etc. Reistijdverlies
is een belangrijke indicator waarover jaarlijks wordt gerapporteerd, zie daarvoor
de rapportage rijkswegennet 2025.5

Daarnaast heeft het Kennisinstituut Mobiliteit van IenW in 2023 onderzoek gedaan naar
de maatschappelijke kosten als gevolg van files. Deze zijn voor het hoofdwegennet
berekend op circa € 2,7–3,5 miljard euro per jaar6. Een meer gedetailleerd inzicht van de economische schade als gevolg van de andere
gevraagde factoren valt niet te geven.

Vraag 8

Is er genoeg personeel en capaciteit bij Rijkswaterstaat en bouwbedrijven om alle
noodzakelijke onderhouds- en vervangingsprojecten op tijd uit te voeren?

Antwoord 8

De instandhoudingsopgave is groter dan de beschikbare capaciteit bij Rijkswaterstaat
en aannemers. Zoals in het meerjarenplan instandhouding 1 juli 2025 is gemeld ziet
Rijkswaterstaat kansen om de productie verder te verhogen.7

De middelen die beschikbaar zijn in het Deltafonds en Mobiliteitsfonds en de beschikbare
capaciteit in de uitvoering en markt (door onder andere schaarse arbeidskrachten)
zijn helaas niet toereikend om alle opgaven en (nieuwe) ambities op het gebied van
infrastructuur te bekostigen en uit te voeren. Niet alles kan en niet alles kan tegelijkertijd.
Dat betekent onvermijdelijk dat we scherpe keuzes moeten maken. Op 16 maart jl. is
de Kamer geïnformeerd over de grote opgaven binnen het Mobiliteitsfonds en het Deltafonds
en de noodzaak om die scherpe keuzes te maken: enerzijds wat we moeten en willen en
anderzijds wat we kunnen met het geld dat we hebben. Over het afweegproces om te komen
tot een prioritering is de Kamer van 19 juni jl. geïnformeerd.

Vraag 9

Welke maatregelen zijn noodzakelijk (conform moties Heutink) om sneller, makkelijker
en goedkoper te kunnen aanbesteden om te zorgen dat we sneller meters kunnen maken?8

Antwoord 9

Rijkswaterstaat werkt met een portfolioaanpak waarmee gelijksoortige objecten gebundeld
naar de markt worden gebracht. Hiermee wordt het aantal aanbestedingen verminderd
(makkelijker), worden tenderkosten en planvoorbereidingskosten bespaard (goedkoper)
en worden leren en innoveren tijdens de looptijd van het portfolio gestimuleerd (beter).
Rijkswaterstaat maakt zoveel mogelijk gebruik van de mogelijkheden die de aanbestedingswet
biedt en werkt met de best passende contractvormen om de samenwerking met de markt
en daarmee het tempo in de uitvoering hoog te houden. Mogelijk biedt de herziening
van de Europese aanbestedingsregels hiervoor aanvullende aanknopingspunten.

Vraag 10

Waarom beschikt de Kamer nog altijd niet over een openbaar overzicht van de technische
staat en de risico’s van alle rijksbruggen, zodat zij samen met u kan beoordelen waar
de grootste veiligheids- en bereikbaarheidsrisico’s liggen?

Antwoord 10

Jaarlijks publiceren Rijkswaterstaat en ProRail rapportages over de technische staat
van de infrastructuur in Nederland. Dit wordt ook altijd aan de Kamer toegezonden.

Vraag 11

Gaat het kabinet nu eindelijk zorgen dat onze infrastructuur niet nog verder achteruit
holt en eens flink investeren in infrastructuur?

Antwoord 11

Ja, dat is wat we aan het doen zijn met de basis weer op orde brengen. Hierover is
de Kamer 19 juni jl. geïnformeerd9.

Vraag 12

Bent u bereid bovenstaande vragen binnen 14 dagen te beantwoorden?

Antwoord 12

De beantwoording is zo snel als mogelijk aan uw Kamer gezonden. Helaas is dit niet
binnen de gevraagde 14 dagen gelukt.