Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Boelsma-Hoekstra over de afsluiting van de Merwedebrug voor vrachtverkeer

Antwoord van Minister Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen 18 augustus
2026).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht dat de Merwedebrug op de A27 per direct wordt
gesloten voor vrachtverkeer, omdat de constructieve veiligheid voor zwaar verkeer
niet langer kan worden gegarandeerd?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Op welk moment heeft Rijkswaterstaat voor het eerst signalen ontvangen dat de sterkte
van de boogconstructie mogelijk onvoldoende was? Kunt u een tijdlijn geven van de
onderzoeken, bevindingen en besluitvorming?

Antwoord 2

Bij de voorbereiding van de werkzaamheden voor het project A27 Houten – Hooipolder,
waarbij een nieuwe brug naast de bestaande gebouwd gaat worden, zijn in 2025 en 2026
aanvullende herberekeningen en inspecties uitgevoerd. Hieruit bleek dat naast inspecties
ook aanvullend materiaalonderzoek gewenst was. Afgelopen maanden zijn deze aanvullende
onderzoeken door Rijkswaterstaat en TNO uitgevoerd. Op 16 juli zijn de voorlopige
resultaten door TNO aan Rijkswaterstaat gedeeld. De materiaaleigenschappen bleken
slechter te zijn dan verwacht en hiermee was er noodzaak om met spoed de constructieve
veiligheid van de brug te herbeoordelen. Op 17 juli is op basis hiervan opgeschaald
en is op zaterdag 18 juli 17.30 een vrachtwagenverbod ingesteld.

Vraag 3

Waren er eerder signalen bekend die aanleiding hadden kunnen zijn om maatregelen te
treffen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom is er pas op dit moment besloten tot een
verbod voor vrachtverkeer en niet eerder gekozen voor maatregelen?

Antwoord 3

Nee, zie beantwoording van vraag 2: op 16 juli 2026 is uit onderzoek gebleken dat
de constructieve sterkte van de brug beneden de toelaatbare norm kwam.

Vraag 4

Hoe kan het dat nu blijkt dat het staal van de brug minder sterk is dan eerder werd
aangenomen? Is sprake van nieuwe onderzoeksmethoden, nieuwe inzichten of eerdere mogelijke
onjuiste aannames?

Antwoord 4

Bij de Merwedebrug was i.v.m. de voorbereiding voor de werkzaamheden van de bouw van
de nieuwe Merwedebrug materiaalonderzoek nodig. Uit dit materiaalonderzoek is gebleken
dat de sterkte van het staal van de brug aanmerkelijk minder is dan verwacht en waarmee
dus ook geen rekening gehouden was.

Vraag 5

Welke lessen zijn er getrokken toen de Merwedebrug in 2016 moest worden afgesloten
voor vrachtverkeer vanwege haarscheurtjes in de constructie? En hoe kan het dat die
maatregelen kennelijk onvoldoende waren om een nieuwe ingrijpende maatregel te voorkomen?

Antwoord 5

Bij de huidige afsluiting van de brug zijn de rapporten en aanbevelingen van de afsluiting
in 2016 bij de hand genomen. Ook toen werd de brug voor verkeer zwaarder dan 3,5 ton
afgesloten. De aanbevelingen hadden met name betrekking op een betere betrokkenheid
van medeoverheden en andere belangrijke partijen, wat nu ook zorgvuldiger is gedaan.
De aanleiding voor de afsluiting was echter verschillend: toen was er sprake van vermoeiing
van de verbindingen in de brug waardoor scheurtjes waren ontstaan en daar zijn toen
ook passende maatregelen op getroffen, zoals het aanbrengen van verstevigingen en
verscherpte inspecties. Uit het hiervoor genoemde onderzoek blijkt dat het staal van
de brug een andere kwaliteit heeft dan verwacht en waarmee dus ook geen rekening mee
gehouden was.

Vraag 6

Welke gevolgen van deze afsluiting verwacht u voor de bereikbaarheid van Midden- en
Zuid-Nederland, de logistieke sector, de economie en ondernemers?

Antwoord 6

Omdat het alleen een afsluiting voor vrachtverkeer is, is de verwachting dat het effect
op de bereikbaarheid van Midden- en Zuid-Nederland als geheel beperkt zal zijn, hoewel
dit voor ondernemingen in de nabije omgeving van de brug een groter effect kan hebben.
Voor het vrachtverkeer is de inschatting dat de extra reistijd als gevolg van de afsluiting
op rustige momenten 30–45 minuten zal bedragen en de extra reistijd tijdens drukke
momenten kan oplopen tot 45 tot 60 minuten voor 7.000 tot 8.000 vrachtwagens per dag
per rijrichting over de brug.

Vraag 7

Bent u het met eens met de stelling dat er aanvullende maatregelen moeten worden genomen
om de hinder voor weggebruikers, omwonenden en transportbedrijven en de economische
schade te beperken? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke maatregelen worden hiervoor
genomen? Welke alternatieve routes zijn er beschikbaar en zijn die voldoende toegerust
voor de extra verkeersdruk?

Antwoord 7

Door het vrachtwagenverbod moet vrachtverkeer gebruikmaken van alternatieve routes.
Personenauto's en ander verkeer kunnen de brug blijven gebruiken. Lijnbussen en hulpdiensten
vallen niet onder het verbod voor vrachtverkeer. Deze uitzondering is noodzakelijk
om de bereikbaarheid van de regio te waarborgen. Met het weren van vrachtverkeer wordt
de verkeersdruk van zware voertuigen sterk verminderd, terwijl het openbaar vervoer
beschikbaar blijft voor reizigers en de hulpverlening op peil blijft.

Vrachtverkeer wordt omgeleid via de A15, A16 en A59 of via de A15, A2 en A59. Het
vervoer van gevaarlijke stoffen maakt gebruik van de A2. De alternatieve routes zullen
naar verwachting het extra aanbod aankunnen. Door werkzaamheden onder andere aan de
Papendrechtsebrug en omleidingen voor het vrachtverkeer moeten weggebruikers rekening
houden met drukte op de Nederlandse wegen, waardoor de reistijd kan oplopen. We monitoren
de verkeerssituatie en nemen waar nodig aanvullende verkeersmaatregelen. Ondernemers
kunnen eventueel een beroep doen op de regeling voor nadeelcompensatie.

Vraag 8

Welke verkeersmaatregelen worden getroffen om sluipverkeer en overbelasting van omliggende
wegen en bruggen te voorkomen?

Antwoord 8

Zie beantwoording van vraag 7. Lokale alternatieven zijn beperkt vanwege de grote
rivieren die dat niet toestaan, waardoor sluipverkeer naar verwachting beperkt zal
blijven.

Vraag 9

Is onderzocht of tijdelijke versterkingsmaatregelen of tussentijdse reparaties mogelijk
zijn om (een deel van) het vrachtverkeer eerder weer veilig over de Merwedebrug te
laten rijden? Zo ja, welke mogelijkheden zijn onderzocht en waarom zijn deze wel of
niet uitvoerbaar? Zo nee, bent u bereid de mogelijkheid van tijdelijke versterkingsmaatregelen
of tussentijdse reparatie te verkennen?

Antwoord 9

Met de constatering dat de staalkwaliteit van de brug minder sterk is dan eerder werd
aangenomen, is een eenvoudige versterking of reparatie vrijwel zeker niet genoeg:
de brug als geheel is te zwak. Op dit moment worden er nadere onderzoeken uitgevoerd
naar de sterkte van de brug en passende maatregelen daarbij. De resultaten tot nu
toe bevestigen de eerdere conclusies dat de brug niet voldoet aan de geldende normen,
en bevestigen de noodzaak van de genomen maatregelen. Duidelijkheid over de duur van
de maatregelen kan gegeven worden als er genoeg zicht is op de sterkte van de brug
en de maatregelen die nodig zijn om de beperkingen op te mogen heffen. Omdat de onderzoeken
nog lopen is daar nu nog geen antwoord op te geven.

Vraag 10

Hoe vaak zal de Merwedebrug de komende periode worden geïnspecteerd en welke criteria
worden gehanteerd om te beoordelen of aanvullende beperkingen noodzakelijk of juist
versoepelingen mogelijk zijn?

Antwoord 10

Op dit moment worden er nadere onderzoeken uitgevoerd naar de sterkte van de brug
en passende maatregelen daarbij.

Vraag 11

Welke bruggen kunnen met vergelijkbare problemen te maken krijgen vanwege constructie
of materiaal? Bent u bereid dit in kaart te brengen en kun u hiervan een overzicht
geven, inclusief de eventuele verkeersbeperkingen die worden voorzien?

Antwoord 11

Jaarlijks publiceren Rijkswaterstaat en ProRail rapportages over de technische staat
van de infrastructuur in Nederland. Op 8 december 2025 zijn de meest recente rapportages
met de Kamer gedeeld.2 De eerstvolgende Staat van de Infrastructuur wordt dit najaar gepubliceerd.

In de RWS-rapportage wordt ook gerapporteerd over kunstwerken die in een zodanige
slechte staat verkeren dat er gebruiksbeperkingen zijn opgelegd en/of die onder een
verhoogd inspectieregime staan. In de meest recente rapportage gaat het om respectievelijk
80 objecten (waarvan 72 bruggen en viaducten) met een gebruiksbeperking en 104 objecten
(waarvan 72 bruggen en viaducten) die onder een verhoogd inspectieregime staan.3

Vraag 12

Zijn de huidige inspectie- en monitoringsprogramma's van Rijkswaterstaat voldoende
om dit soort problemen tijdig te signaleren? Zo ja, hoe verklaart u dat deze maatregel
nu alsnog onverwacht noodzakelijk blijkt?

Antwoord 12

Bij instandhouding spelen altijd onzekerheden. Er is veel in beeld, maar niet alles
is voorspelbaar. Alle kunstwerken worden periodiek geïnspecteerd (regulier inspectieprogramma)
en er vinden tijdens regulier onderhoud schouwen plaats. Indien nodig zullen aanvullende
technische inspecties en herberekeningen worden uitgevoerd of monitoring plaatsvinden.
Uitkomst van een inspectie of herberekening kan, zoals bij de Merwedebrug, onverwacht
slechter zijn dan verwacht en dan zijn acute maatregelen noodzakelijk. Bij de Merwedebrug
is dit aan het licht gekomen na materiaalonderzoek bij de voorbereiding voor de werkzaamheden
van de bouw van de nieuwe Merwedebrug, zie ook beantwoording vraag 2.

Vraag 13

Welke gevolgen heeft deze situatie voor de planning van de vervanging van de Merwedebrug?
Is versnelling in uw ogen mogelijk en wenselijk?

Antwoord 13

In de huidige planning voor de bouw van de nieuwe Merwedebrug is reeds fors ingezet
op slimme bouwfasering om met name de eerste (westelijke) brug zo snel mogelijk beschikbaar
te hebben ter vervanging van de huidige brug. Deze planning resulteert naar verwachting
in een openstelling van de nieuwe Merwedebrug West in 20314.

De bouw van de nieuwe brug is complex. Zeker ook omdat de nieuwe brug op korte afstand
wordt gebouwd van de bestaande brug. De bouwwerkzaamheden kunnen namelijk van invloed
zijn op de huidige brug (zettingen, trillingen). Voorkomen moet worden dat de bestaande
brug door de werkzaamheden beschadigd raakt. De recent bekend geworden slechtere staat
van de huidige brug, vergroot de bouwcomplexiteit en legt daarmee extra druk op de
bouwplanning. Zo mag ook het bouwverkeer voor de bouw van de nieuwe Merwedebrug geen
gebruik maken van de bestaande brug. Dit heeft consequenties voor de bouwlogistiek.
De impact wordt op dit moment onderzocht. Een verdere versnelling van de bouw ligt
hiermee niet voor de hand.

Vraag 14

Verwacht u dat vergelijkbare acute verkeersbeperkingen de komende jaren vaker zullen
voorkomen vanwege de verouderde staat van Nederlandse bruggen en viaducten? Zo ja,
welke maatregelen neemt u om dergelijke situaties zoveel mogelijk te voorkomen en
welke invloed heeft dit op het net vastgestelde afweegkader?

Antwoord 14

Ja. In de beleidsbrief van 24 april jl. is aan de Kamer onder meer gemeld dat in juli
2025 er 80 kunstwerken waren met (gewichts- of doorvaart-) beperkingen voor de Rijkswegen
en de Rijksvaarwegen. Daarbij is aangekondigd dat als we niets doen, het de verwachting
is dat dit aantal in 2030 verdubbeld is. Het kabinet heeft zich als doel gesteld om
de negatieve trend van meer en/of langer durende beperkingen als gevolg van achterstanden
in het onderhoud deze kabinetsperiode te doorbreken.

In het afweegproces5 vormen constructieve en waterveiligheid het vertrekpunt voor de verdere prioritering
van de instandhoudingsopgaven en de ontwikkelingsopgaven binnen het MIRT.

Vraag 15

Bent u bereid de Kamer periodiek te informeren over de uitkomsten van het aanvullende
onderzoek, de voortgang van eventuele tijdelijke maatregelen en de gevolgen voor de
bereikbaarheid en de planning van de vervanging van de Merwedebrug?

Antwoord 15

Zodra daar aanleiding toe is, wordt de Kamer over de uitkomsten geïnformeerd.

Vraag 16

Bent u bereid bovenstaande vragen binnen 14 dagen te beantwoorden?

Antwoord 16

De beantwoording is zo snel als mogelijk aan uw Kamer gezonden. Helaas is dit niet
binnen de gevraagde 14 dagen gelukt.