Verslag van een bijeenkomst : Verslag van een Interparlementaire commissiebijeenkomst (ICM) over lessen uit het Herstel- en Veerkrachtplan (HVP) voor toezicht op de uitvoering van het komende Meerjarig Financieel Kader (MFK)
21 501-02 Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse Zaken
Nr. 3462
VERSLAG VAN EEN INTERPARLEMENTAIRE COMMISSIEBIJEENKOMST
Vastgesteld 18 augustus 2026
Op 24 juni 2026 organiseerde de begrotingscontrolecommissie (CONT) van het Europees
Parlement een interparlementaire commissievergadering. Het onderwerp betrof de lessen die getrokken kunnen worden uit het Herstel- en Veerkrachtplan
(HVP) voor toezicht op de uitvoering van het komende Meerjarig Financieel Kader (MFK).
Felix Klos (D66) was, namens de vaste Kamercommissie Europese Zaken van de Tweede
Kamer, aanwezig bij de bijeenkomst en nam als spreker deel aan het tweede panel. De
delegatie brengt hierbij verslag uit van deze bijeenkomst.
In het eerste panel werd nader ingegaan op het Herstel- en Veerkrachtplan, en toezichtaspecten daarvan. Achtereenvolgens spraken de heer Franz Fayot, voorzitter van de Begrotingscontrolecommissie van het Luxemburgse parlement, de
heer Daniël Freund, lid van de Begrotingscontrolecommissie van het Europees Parlement en mevrouw Ivana Maletić, lid van de Europese Rekenkamer (ERK). De heer Fayot (Luxemburg) liet weten dat in
zijn land het HVP weliswaar als een succes wordt beschouwd maar dat er in het Luxemburgse
geval ook veel projecten zijn aangedragen die toch al in de pijplijn zaten. Het blijft
dan ook van belang om duidelijke doelstellingen te formuleren en in het oog te houden
dat de Europese begroting juist gezamenlijke projecten zou moeten financieren. De
heer Freund (EP) was een stuk kritischer over het HVP. Volgens hem bevatte het veel
onterechte uitgaven, als gevolg van dubbele financiering en administratieve uitgaven.
Tegelijkertijd bleek het lastig vast te stellen of mijlpalen daadwerkelijk bereikt
waren. Ook inzicht in de eindontvangers is wat hem betreft van belang. Dit moet verbeteren
in het MFK om geloofwaardigheid en publieke steun te behouden. Mevrouw Maletić (ERK)
gaf in haar presentatie de duidelijke boodschap af dat het mogelijk moet blijven om daadwerkelijk gemaakte
kosten te controleren; daarvoor is transparantie en verslaglegging van groot belang.
Het belangrijkste probleem met het HVP was dat het nooit is opgezet als «performance-based» programma. Daarom was het lastig om een efficiënt (doelmatig) gebruik van fondsen
vast te stellen. Dat zou bij het MFK ondervangen kunnen worden. Aandachtspunten zijn
wat haar betreft uniformering van controlemechanismes in de lidstaten en een betere
naleving van de landspecifieke aanbevelingen.
Uit de verschillende inbrengen van de vertegenwoordigers van nationale parlementen
tijdens het debat viel op te maken dat het HVP over het algemeen als een succes wordt
beschouwd zolang behoud van werkgelegenheid en economische continuïteit al hoofddoel
wordt beschouwd. Hervormingen zijn volgens veel aanwezigen met wisselend succes tot
stand gebracht. De eindconclusie leek dan ook dat flexibiliteit en snelheid weliswaar
belangrijk zijn maar dat dit niet ten koste mag gaan van de rechtmatigheid van uitgaven.
Het tweede panel betrof een blik op de toekomst voor het aankomende MFK. Hierin kwamen mevrouw Lavinia Mennuni, lid van de begrotingscontrolecommissie van de Italiaanse senaat, aan het woord,
gevolgd door mevrouw Florence Blatrix Contat, ondervoorzitter van de commissie Europese Zaken van de Franse senaat en het lid
Felix Klos namens de commissie Europese Zaken in de Tweede Kamer. Mennuni (Italië) benadrukte
dat nieuwe eigen middelen het concurrentievermogen van de EU niet mogen verzwakken,
en beargumenteerde dat de EU zuinig moet zijn op haar strategische autonomie in de
voedselvoorziening. Blatrix Contat (Frankrijk) waarschuwde dat de nieuwe beoogde Nationale
en Regionale Partnerschapsplannen (NRPPs) mogelijk hernationalisering in de hand werken
terwijl de Europese begroting zich moet richten op het gezamenlijk Europees belang;
in het bijzonder het concurrentievermogen. Zij toonde zich voorstander van nieuwe
eigen middelen. Klos betoogde dat het noodzakelijk is om de Europese begroting te moderniseren, met meer
aandachtig voor defensie, innovatie en het Europese concurrentievermogen. Tevens pleitte
hij voor de opvolging van de adviezen van de Europese Rekenkamer ten aanzien van resultaatfinanciering.
Daarna volgden nog interventies van mevrouw Carla Tavares, rapporteur voor het EP voor het aankomend MFK, en mevrouw Salla Saastamoinen, plaatsvervangend directeur-generaal van het anti-fraudebureau van de EU (OLAF).
Mevrouw Tavares (EP) benadrukte het belang van continuïteit en voorspelbaarheid. Daarnaast
vroeg ze aandacht voor de uitvoering van de NRPPs in het MFK. Er moeten methoden worden
ontwikkeld om de betaalverzoeken te kunnen evalueren. Dit is ook van belang voor de
rol van het EP als begrotingsautoriteit. Tegelijkertijd moeten administratieve lasten
en controlekosten beperkt blijven. Lidstaten moeten daarbij voldoende tijd krijgen
voor een goede uitvoering. Tot slot benadrukte ze nog dat de nieuwe prioriteiten in
het MFK belangrijk zijn maar dat de traditionele beleidsterreinen, waar volgens haar
de Europese toegevoegde waarde duidelijk is, niet mogen worden vergeten. Ook de nieuwe
eigen middelen zijn wat haar betreft nog een aandachtspunt. Saastamoinen (OLAF) lichtte
in haar presentatie toe dat OLAF toeziet op controlemechanismes vooraf, en achteraf gevallen onderzoekt
waarbij er een aannemelijk vermoeden is van fraude. De volgende aspecten werden benadrukt:
het belang van transparantie en informatie over eindgebruikers; dit is immers nodig
voor het terugvorderen van dubbele betalingen en de aanpak van fraude. Daarnaast is
een betere uitwisseling van gegevens tussen nationale anti-fraude diensten gewenst.
In het MFK is een wetsgrondslag nodig om onterecht ontvangen fondsen terug te kunnen
vorderen. Tot slot werd de meerwaarde benadrukt van controle door nationale parlementen.
Veel vertegenwoordigers van nationale parlementen drongen tijdens het debat aan op
het behoud van de traditionele prioriteiten in de Europese begroting; cohesie en landbouw.
Daarnaast werd benadrukt dat flexibiliteit niet ten koste mag gaan van de voorspelbaarheid
voor eindontvangers. Niettemin waren de meeste aanwezigen het eens over het belang
van transparantie en controle van uitgaven en dat de begroting zich zou moeten richten
op het creëren van Europese meerwaarde.
De delegatie, Klos
Ondertekenaars
Felix Klos, Tweede Kamerlid