Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het Lid Schilder over de veroordeling van Mert P. en de aanhoudende veiligheidsproblemen rond de Fivoor-klinieken in Den Dolder
Vragen van het lid Schilder (Groep Markuszower) aan de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid over de veroordeling van Mert P. en de aanhoudende veiligheidsproblemen rond de Fivoor-klinieken in Den Dolder (ingezonden 23 juli 2026).
Antwoord van Staatssecretaris Van Bruggen (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 10 augustus
2026).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de berichtgeving over de veroordeling van Mert P., die tijdens
verlof in januari 2025 een 76-jarige vrouw in Den Dolder om het leven bracht?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe kijkt u, ruim anderhalf jaar na deze afschuwelijke moord, terug op de veiligheidssituatie
rond de Fivoor-klinieken in Den Dolder? Deelt u de conclusie dat de maatregelen die
na de moord op Anne Faber in 2017 zijn genomen onvoldoende zijn gebleken om de veiligheid
van omwonenden te waarborgen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
De moord van 2 januari 2025 is afschuwelijk en heeft een enorme impact gehad. Het
heeft geleid tot groot verdriet bij de nabestaanden en tot gevoelens van onveiligheid
onder omwonenden. De veiligheid rondom forensische zorginstellingen heeft continu
onze aandacht. Dit is in het belang van omwonenden en medewerkers, maar ook van de
cliënten zelf.
Op 12 februari 2025 heeft mijn ambtsvoorganger in de beantwoording van Kamervragen
van de leden Thiadens en Van Dijk (beiden PVV) antwoord gegeven op de vraag welke
maatregelen er zijn genomen na de moord op Anne Faber in 2017.2 Dit betreft onder andere om wijziging in de aanpak van verdachten van een ernstig
misdrijf die niet meewerken aan een gedragsdeskundig onderzoek (weigerende observandi),
het wegnemen van belemmeringen bij informatie-uitwisseling en een beter zicht op risico’s;
bij uitplaatsing naar een instelling voor forensische zorg is naast een professioneel
oordeel, een gestructureerde risicotaxatie en een delictsanalyse verplicht gesteld.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft onderzocht of de zorg aan de dader
van de steekpartij op niveau was. In haar rapport concludeerde de IGJ dat de zorg
op onderdelen beter en meer volgens protocol had gekund.3 Tegelijkertijd concludeert de IGJ dat wanneer was voldaan aan alle protocollen het
dodelijke steekincident niet voorkomen had kunnen worden. Voor de volledige reactie
op het rapport verwijs ik u naar de Voortgangsbrief forensische zorg die ik op 26 maart
jl. met uw Kamer heb gedeeld.4
Naar aanleiding van het steekincident in januari 2025 hebben de burgemeester van Zeist
en de Commissaris van Koning van Utrecht een beroep gedaan op mijn ambtsvoorganger.
Daarop volgend zijn er (aanvullende) maatregelen genomen om het veiligheidsgevoel
van omwonenden te vergroten en maatschappelijke rust en verbinding te creëren.5 Het gaat onder andere om het aanstellen van een omgevingsmanager, de inzet van extra
BOA’s en het plaatsen van camera’s op de looproute van het terrein van Fivoor naar
het dorp Den Dolder. Het Ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) ondersteunt
de gemeente Zeist hierbij financieel.
Ondanks de veiligheidsmaatregelen kunnen incidenten nooit volledig worden uitgesloten.
Een ernstig incident geeft altijd aanleiding om kritisch te bezien of er aanvullende
maatregelen nodig zijn. De veiligheid van omwonenden, burgers in het algemeen, medewerkers
en cliënten staat daarbij voorop.
Vraag 3 en 4
Wie heeft destijds besloten Mert P. onbegeleid verlof te verlenen? Welke functionarissen
waren betrokken bij die beslissing? Zijn deze mensen inmiddels ontslagen? Zo nee,
waarom niet?
Kunt u toezeggen dat nooit meer gevaarlijke gekken zoals deze moordenaar met verlof,
laat staan onbegeleid verlof, op de maatschappij worden losgelaten?
Antwoord 3 en 4
Vanwege het belang van resocialisatie en een veilige terugkeer in de samenleving,
maakt verlof een onlosmakelijk deel uit van de behandeling van deze cliënten. In de
kliniek van Fivoor – waar de dader van het dodelijke steekincident destijds verbleef
– worden cliënten behandeld met een licht verstandelijke beperking (LVB) in combinatie
met psychiatrische stoornissen en/of gedragsproblemen.
Als onderdeel van de behandeling en wanneer dat als verantwoord wordt ingeschat, kunnen
de cliënten in deze kliniek op begeleid of onbegeleid verlof gaan. Het verlof wordt
stapsgewijs opgebouwd. Op basis van het dossier en de observaties tijdens de behandeling
wordt multidisciplinair gekeken naar de risico’s van de cliënt in de betreffende verloffase.
betrokken cliënt ontving op dat moment geen zorg in het kader van een strafrechtelijke
maatregel of voorwaarde.
Vraag 5
Hoe beoordeelt u de aanhoudende signalen van bewoners en de gemeenteraad van Zeist
dat de veiligheid rond de klinieken nog steeds onvoldoende is gewaarborgd en dat het
vertrouwen in de situatie volledig is verdwenen? Welke lessen trekt u daaruit?
Antwoord 5
Bij de beantwoording van vraag 2 ben ik ingegaan op de veiligheidsmaatregelen die
eerder zijn getroffen. Dat neemt niet weg dat ik de zorgen van de inwoners van Den
Dolder over de lokale veiligheid serieus neem.
Vraag 6, 7 en 8
Acht u het acceptabel dat inwoners van Den Dolder na alles wat er is gebeurd opnieuw
moeten vrezen voor jarenlang uitstel, gezien de Fivoor-klinieken uiterlijk 1 januari
2027 uit Den Dolder zouden vertrekken, maar dat de bestuurder van Fivoor heeft aangegeven
dat deze planning waarschijnlijk niet haalbaar is en dat een verhuizing mogelijk nog
jaren op zich laat wachten?
Welke concrete maatregelen neemt u om ervoor te zorgen dat de klinieken uiterlijk
op 1 januari 2027 zoals afgesproken, en nog liever morgen, uit Den Dolder zijn verdwenen?
Kunt u de inwoners van Den Dolder op zijn minst de harde garantie geven dat deze datum
niet opnieuw zal opschuiven? Zo nee, waarom niet?
Deelt u de mening dat inwoners van Den Dolder na jaren van incidenten, waarschuwingen
en uitgestelde verhuizingen recht hebben op duidelijkheid en dat de veiligheid van
omwonenden niet opnieuw ondergeschikt mag worden gemaakt aan bestuurlijke en praktische
problemen rond de herhuisvesting van Fivoor? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6, 7 en 8
Fivoor is een particuliere aanbieder van forensische en reguliere zorg aan cliënten
met complexe psychiatrische ziektebeelden. De kliniek is zelf verantwoordelijk voor
het vinden van een nieuwe locatie.Dat neemt niet weg dat ik op verzoek van de burgemeester
van Zeist en de commissaris van de Koning van Utrecht de zoektocht naar een nieuwe
locatie voor Fivoor ondersteun, omdat ik de zorgen van de inwoners begrijp. In de
beantwoording van de Kamervragen van het lid Ellian (VVD) van 25 maart 2026 heb ik
antwoord gegeven op de vraag welke rol JenV speelt in deze zoektocht.6 JenV heeft als voorzitter een bijdrage geleverd aan de Regionale Regietafel. Aan
deze tafel zitten burgemeesters uit de regio en de commissaris van de Koning van de
provincie Utrecht vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid om voldoende reguliere
én forensische zorg beschikbaar te houden in de regio. Daarnaast is JenV betrokken
bij de Stuurgroep Reallocatie Fivoor die concrete locaties voor herhuisvesting onderzoekt.
Fivoor heeft het streven geuit om 1 januari 2027 te willen verhuizen maar heeft daarbij
aangegeven dat de verhuisdatum afhankelijk is van het vinden van een alternatieve
locatie in de regio. Vanaf het moment dat er een geschikte locatie voor de herhuisvesting
is gevonden, duurt het doorgaans een aantal jaren om daadwerkelijk te kunnen verhuizen.
Vraag 9
Kunt u de Kamer zo spoedig mogelijk informeren over de voortgang van de verhuizing,
de concrete planning, de eventuele knelpunten en de maatregelen die u neemt om te
voorkomen dat de vertrekdatum opnieuw opschuift?
Antwoord 9
Ik heb uw Kamer in de meest recente Voortgangsbrief forensische zorg geïnformeerd
over de stand van zaken.7 In deze brief staat dat er drie locaties in beeld zijn voor de herhuisvesting van
Fivoor. Met het oog op lokaal draagvlak voor de nieuwe locatie, verloopt de herhuisvesting
volgens een zorgvuldig proces dat op dit moment wordt uitgewerkt. Het doorkruisen
van dit proces roept risico’s op voor de herhuisvesting. De betreffende locaties worden
daarom op dit moment niet gedeeld. Ik houd uw Kamer op de hoogte van relevante ontwikkelingen.
Ondertekenaars
K.T. van Bruggen, staatssecretaris van Justitie en Veiligheid
Gerelateerde documenten
Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.