Schriftelijke vragen : De berichtgeving dat nog geen 10% over is van het koraal rond Bonaire

Vraag 1

Bent u op de hoogte van de recente berichtgeving dat nog geen 10% over is van het
koraal rond Bonaire?1

Vraag 2

Bent u van mening dat het koraal bij Bonaire een van de meest kwetsbare ecosystemen
van Nederland betreft en dat we alles op alles moeten zetten om het koraal nog te
redden?

Vraag 3

Deelt het kabinet dat dit moet gebeuren door zo snel mogelijk de opwarming van de
aarde te stoppen en daarnaast heel snel en veel restauratieprojecten voor het koraal
op te zetten, zoals voorgesteld in het artikel? Zo nee, waarom niet?

Vraag 4

In hoeverre bent u bereid om naar aanleiding van dit bericht de Nationale Klimaatadaptatie
Strategie (NAS) zo aan te passen dat er direct meer capaciteit en financiële middelen
beschikbaar komen om Bonaire te helpen met klimaatadaptieve maatregelen om ondere
andere het koraal te beschermen?

Vraag 5

Bent u van plan om in lijn met de uitspraak (Klimaatzaak Bonaire) in januari jl. te
komen met een klimaatadapatieplan dat alle ecosystemen, sectoren, mensen en kwetsbare
gemeenschappen in Nederland omvat, en dat uiterlijk in 2030 wordt geïmplementeerd
en dan reeds sociale en economische klimaatimpact tegengaat? Kunt u een tijdlijn schetsen
hiervoor?

Vraag 6

Bent u bekend met de kritische uitlatingen van het Bestuurscollege van Bonaire op
het huidige ontwerp NAS '26, waarin wordt aangegeven dat het ontwerp onvoldoende aansluit
op de lokale noden van het eiland en niet zorgt voor een gelijkwaardig beschermingsniveau?
Hoe beoordeelt u deze kritische uitlatingen? Welke concrete aanpassingen gaat u in
de definitieve versie van de NAS doorvoeren om tegemoet te komen aan de bezwaren van
het Bestuurscollege?

Vraag 7

Bent u ermee bekend dat naast de kritische uitlatingen van het Bestuurscollege van
Bonaire ook de zienswijze van een brede groep maatschappelijke organisaties, waaronder
Vissersbond Piskabon, landbouworganisatie Kriabon, consumentenbond Tienda pa Konsumidó
en milieu en natuurorganisaties zoals Greenpeace Nederland waarschuwen dat de concept-NAS
blijft steken op «verkenningen» en dat onvoldoende wordt voorkomen dat het verdwijnen
van cultureel erfgoed en acute gezondheidsrisico's door extreme hitte wordt aangepakt?
Welke concrete aanpassingen gaat u in de definitieve versie van de NAS doorvoeren
om tegemoet te komen aan de roep om daadwerkelijke, gelijkwaardige structurele financiering
en beschermingsnormen?

Vraag 8

Herinnert u zich uw eerdere beantwoording van Kamervragen2 waarin u stelde dat de toepassing van Europees Nederlandse veiligheidsnormen in Caribisch
Nederland niet wenselijk is en dat het beleid per eiland wordt afgestemd op basis
van een risico-inschatting en beleidsafstemming? Welke stappen gaat het kabinet zetten
om te garanderen dat er equivalente systemen en normen komen voor Bonaire, zodat er
gelijkwaardige bescherming tussen Europees en Caribisch Nederland kan worden gegarandeerd,
zoals vereist door het vonnis in de Klimaatzaak Bonaire?

Vraag 9

Deelt u de mening dat het verankeren van een wettelijke grondslag voor waterveiligheidsnormen
op de BES-eilanden noodzakelijk is om een gelijkwaardig beschermingsniveau te realiseren
ten opzichte van Europees Nederland, en bent u bereid om deze wettelijke verankering
toe te zeggen? Zo ja, kunt u een concreet tijdpad toezeggen voor deze wettelijke verankering
Kunt u het tijdpad schetsen voor de volledige operationalisering van het Multi-Hazard
Early Warning System op Bonaire, Saba en Sint Eustatius in 2027, zoals ook vereist
is in het vonnis van de Klimaatzaak Bonaire?

Vraag 10

Kunt u motiveren in hoeverre het beginsel van «Comply or Explain» (pas toe of leg
uit) is toegepast bij het opstellen van de NAS '26?

Vraag 11

In hoeverre worden de aanbevelingen uit de Klimaatplannen van Bonaire, Saba en Sint
Eustatius concreet meegenomen bij het opstellen van de definitieve versie van de NAS '26?

Vraag 12

Bent u bereid deze klimaatplannen, als deze zijn afgerond, voorafgaand aan het Wetgevingsoverleg
(WGO) Water te delen met de Kamer?

Vraag 13

Herinnert u zich de recente antwoorden over het Deltafonds3 waarin gesteld wordt dat opties voor een meer structurele financieringssystematiek
worden «verkend»? Wanneer komt het kabinet exact met definitief uitsluitsel over deze
structurele borging? Welke specifieke instanties, ministeries (zoals Financiën en
I&W) en lokale bestuursorganen worden concreet betrokken bij het vormgeven van dit
structurele financiële kader?

Vraag 14

Kunt u deze vragen afzonderlijk van elkaar beantwoorden voor Prinsjesdag?