Schriftelijke vragen : De massale bestorming van de Spaanse exclaves Ceuta en Melilla en de gevolgen daarvan voor Nederland

Vraag 1

Bent u bekend met de berichtgeving dat volgens schattingen van het Spaanse Ministerie
van Binnenlandse Zaken in 24 uur tijd circa 49.000 migranten vanuit Marokko de Spaanse
exclave Ceuta zijn binnengedrongen, zowel over land als via zee?1 2

Vraag 2

Deelt u de opvatting dat de grens van Ceuta geen louter Spaanse aangelegenheid is,
maar een gemeenschappelijke buitengrens van de Europese Unie en het Schengengebied,
waarvan het bezwijken directe gevolgen heeft voor Nederland?

Vraag 3

Erkent u dat migranten Ceuta beschouwen als toegangspoort tot de Europese Unie en
dat een aanzienlijk deel van hen zal trachten door te reizen naar Noordwest-Europese
lidstaten, waaronder Nederland?

Vraag 4

Welke lessen heeft de Europese Unie volgens u getrokken uit de bestorming van de Spaanse
exclave Melilla in juni 2022 en Ceuta in mei 2021, waarbij eveneens duizenden migranten
binnenkwamen?3

Vraag 5

Hoe beoordeelt u de berichtgeving dat Marokkaanse grenswachters kort voor de massale
oversteek plotseling van hun posten verdwenen?4 5

Vraag 6

Deelt u de analyse dat Marokko migratie doelbewust inzet als diplomatiek drukmiddel
jegens Spanje en de Europese Unie?6

Vraag 7

Bent u bereid om, bilateraal dan wel in EU-verband, consequenties te verbinden aan
dit Marokkaanse handelen, bijvoorbeeld op het terrein van visumverlening, handelspreferenties
of ontwikkelingssamenwerking?

Vraag 8

Bent u bekend met de uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof van begin juli 2026,
waarin is geoordeeld dat migranten die zwemmend of per boot Ceuta bereiken niet zonder
procedure mogen worden teruggestuurd?

Vraag 9

Hoe beoordeelt u het feit dat volgens de Spaanse regering mensensmokkelbendes van
deze uitspraak misbruik maken om de huidige massale oversteek te organiseren?

Vraag 10

Erkent u dat hiermee opnieuw is aangetoond dat juridische waarborgen die uitzetting
zonder procedure onmogelijk maken, een aanzuigende werking op illegale migratie hebben?

Vraag 11

Bent u bekend met het arrest N.D. en N.T. tegen Spanje, waarin het Europees Hof voor
de Rechten van de Mens oordeelde dat Spanje migranten die massaal het grenshek bij
Melilla bestormden direct mocht terugleiden, zonder daarmee het verbod op collectieve
uitzetting te schenden?7

Vraag 12

Bent u bereid om in Europees verband te bepleiten dat de ruimte die dit arrest biedt
voor het direct terugleiden van migranten die de buitengrens massaal bestormen, door
de lidstaten maximaal wordt benut?

Vraag 13

Bent u bekend met de buitengewone regularisatieregeling van de regering-Sánchez, op
grond waarvan illegaal in Spanje verblijvende migranten tussen 16 april en 30 juni
2026 een verblijfs- en werkvergunning konden aanvragen, en waarvoor blijkens mededelingen
van de Spaanse regering ruim één miljoen aanvragen zijn ingediend?8 9

Vraag 14

Bent u tevens bekend met het door premier Sánchez op 30 juni 2026 gepresenteerde «Plan
voor Integratie en Burgerschap 2026–2030», waarin deze massale regularisatie uitdrukkelijk
wordt gepresenteerd als eerste stap op weg naar volwaardig burgerschap?

Vraag 15

Wat zegt de huidige explosieve toestroom richting Ceuta, die kort volgt op de afronding
van de Spaanse regularisatieronde en de presentatie van het genoemde plan, volgens
u over de aanzuigende werking van dergelijke versoepelingen?

Vraag 16

Indien u van oordeel bent dat er geen verband bestaat tussen het Spaanse regularisatiebeleid
en de huidige toestroom, kunt u die opvatting dan onderbouwen met een alternatieve
verklaring voor het feit dat juist nu tienduizenden Marokkanen de oversteek naar Spaans
grondgebied wagen?

Vraag 17

Erkent u dat een door Spanje afgegeven verblijfsvergunning de houder het recht geeft
om vrij door het Schengengebied, en dus ook door Nederland, te reizen?

Vraag 18

Erkent u dat geregulariseerde migranten na vijf jaar legaal verblijf in Spanje de
status van langdurig ingezetene kunnen verkrijgen, die hun onder voorwaarden het recht
geeft zich in andere lidstaten, waaronder Nederland, te vestigen?

Vraag 19

Deelt u dan ook de conclusie dat het Spaanse regularisatie- en naturalisatiebeleid
daarmee de facto mede Nederlands migratiebeleid is, zonder dat de Staten-Generaal
of de Nederlandse kiezer daarover enige zeggenschap heeft gehad?

Vraag 20

Bent u bekend met het bericht dat Italië ermee heeft gedreigd Spanje tijdelijk uit
het Schengengebied te weren vanwege deze crisis, en deelt u de daaraan ten grondslag
liggende zorg dat via Spanje toegelaten migranten zich vervolgens ongehinderd over
het Schengengebied kunnen verspreiden?

Vraag 21

Bent u bereid om in het licht van deze crisis de controles aan de Nederlandse landsgrens
te intensiveren?

Vraag 22

Kunt u uitsluiten dat Nederland op grond van het solidariteitsmechanisme van de per
12 juni 2026 van toepassing geworden Asiel- en Migratiebeheerverordening zal worden
verplicht om naar aanleiding van deze crisis asielzoekers uit Spanje over te nemen
dan wel financiële solidariteitsbijdragen te leveren?10

Vraag 23

Indien het antwoord op vraag 22 ontkennend luidt, kunt u dan aangeven met de overname
van hoeveel asielzoekers of met welke financiële bijdragen Nederland in het uiterste
geval rekening moet houden?

Vraag 24

Deelt u de opvatting dat de inzet van slechts zestig Spaanse militairen tegenover
een toestroom van tienduizenden migranten volstrekt ontoereikend is om deze buitengrens
van de Europese Unie te verdedigen?

Vraag 25

Heeft de Nederlandse regering Spanje personele of materiële steun aangeboden voor
de bewaking van de buitengrens bij Ceuta?

Vraag 26

Indien het antwoord op vraag 25 ontkennend luidt, bent u dan bereid een dergelijk
aanbod, in overleg met de Minister van Defensie, alsnog te doen?

Vraag 27

Bent u bereid deze crisis en de grensoverschrijdende gevolgen van het Spaanse regularisatie-
en naturalisatiebeleid te agenderen voor de eerstvolgende JBZ-Raad en de Kamer over
de uitkomsten daarvan te informeren?

Vraag 28

Kunt u deze vragen afzonderlijk en zo spoedig mogelijk beantwoorden?