Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Bushoff over het verplaatsen van de zorgtaken van het VUmc naar het AMC

Antwoord van Minister Hermans (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 21 juli
2026).

Vraag 1

Bent u bekend met het voornemen van de Raad van Bestuur van Amsterdam UMC om de zorgtaken
van het VUmc tegen 2040 naar het AMC in Amsterdam-Zuidoost te verplaatsen?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat is de impact van het wegvallen van de zorgtaken op de huidige locatie van het
VUmc op de zorgverlening in de buurt, bijvoorbeeld voor acute zorg of traumazorg?

Antwoord 2

Het voorgenomen besluit van het Amsterdam UMC heeft geen gevolgen voor de acute zorg
op locatie VUmc, omdat de spoedeisende hulp en de traumazorg sinds 2024 al zijn geconcentreerd
op locatie AMC. Voor de overige ziekenhuiszorg heeft het Amsterdam UMC aangegeven
dat het als universitair medisch centrum voornamelijk hoogcomplexe, derdelijnszorg
verleent aan patiënten die veelal vanuit andere ziekenhuizen worden doorverwezen.
Volgens het Amsterdam UMC kunnen inwoners van Amsterdam-Zuid, Amstelveen en omliggende
gemeenten voor een groot deel van de medisch-specialistische zorg daarnaast ook terecht
bij andere ziekenhuizen in de regio. Voor patiënten die zijn aangewezen op de hoogcomplexe
zorg van het Amsterdam UMC heeft het ziekenhuis aangegeven dat een concentratie van
de zorg op locatie AMC naar verwachting slechts een beperkte verandering van de reistijd
met zich meebrengt.

Het is aan Amsterdam UMC om de voorgenomen concentratie van de ziekenhuiszorg verder
uit te werken en daarbij de gevolgen voor patiënten, waaronder de bereikbaarheid van
de zorg, zorgvuldig te betrekken.

Het kabinet hecht eraan dat besluiten over wijzigingen in het (acute) zorgaanbod zorgvuldig
tot stand komen, waarbij alle relevante belangen in een vroeg stadium worden betrokken
en gewogen. Om de regionale dialoog tussen betrokkenen bij (mogelijke of voorgenomen)
wijzigingen in het aanbod van acute zorg en ziekenhuiszorg te bevorderen, is een handreiking
opgesteld.2

In de handreiking staan adviezen om de betrokkenheid van alle belanghebbenden te borgen.
Door alle belangen te horen en te wegen en hier vroegtijdig met elkaar over in gesprek
te gaan, wordt begrip gecreëerd en worden besluiten breed gedragen in de regio. Dit
bevordert een zorgvuldig besluitvormingsproces. Bij de verdere uitwerking en eventuele
besluitvorming over wijzigingen in het (acute) zorgaanbod dient het Amsterdam UMC
uiteraard ook de daarvoor geldende wet- en regelgeving in acht te nemen. Daaronder
vallen, indien van toepassing, ook de voorschriften uit het Uitvoeringsbesluit Wkkgz
over een zorgvuldige besluitvormingsprocedure bij wijzigingen in het (acute) zorgaanbod.

Vraag 3

Wat betekent het wegvallen van de zorgtaken op de huidige locatie van het VUmc en
de concentratie van ziekenzorg in Zuidoost voor de risico’s op ernstige aandoeningen
of overlijden door ontijdige behandeling in gevolge van langere verplaatsingstijden
(bijvoorbeeld van de ambulance), in het bijzonder bij situaties waarin de hogere afstand
niet te rechtvaardigen valt door hogere kwaliteit of specialisme van een verder gelegen
ziekenhuis voor bepaalde behandelingen?

Antwoord 3

Het kabinet heeft geen aanleiding om te veronderstellen dat het voorgenomen besluit
van het Amsterdam UMC leidt tot een toename van de risico's op ernstige gezondheidsschade
of overlijden als gevolg van langere aanrij- of verplaatsingstijden. Voor wat betreft
vervoer per ambulance geldt dat de spoedeisende hulp van Amsterdam UMC sinds 2024
al geconcentreerd is op locatie AMC. Dat betekent dat patiënten al niet meer door
de ambulance naar de VUmc locatie worden gebracht

Vraag 4

Kunt u in het algemeen voor Nederland inzicht geven in de gevolgen van afstand tot
een ziekenhuis voor de gezondheid en het sterfterisico van Nederlanders? Kunt u dat
met wetenschappelijke data onderbouwen?

Antwoord 4

Het kabinet beschikt niet over deze gegevens.

Vraag 5

Hoe neemt u de afweging over de risico’s van een gebrek aan nabijheid van zorgverlening
mee in uw beleid?

Antwoord 5

Het kabinet wil dat zorgaanbieders zich zo in een regio organiseren dat inwoners de
best passende zorg op de beste plek krijgen wanneer dat nodig is.

Voor het kabinet staat voorop dat mensen kunnen rekenen op toegankelijke en kwalitatief
goede zorg. Daarbij wordt steeds een zorgvuldige afweging gemaakt tussen kwaliteit,
toegankelijkheid en betaalbaarheid. Geografische nabijheid is een belangrijk aspect
van toegankelijkheid, maar niet het enige. Ook de kwaliteit van de zorg, de beschikbaarheid
van voldoende zorgprofessionals en de mogelijkheid om zorg toekomstbestendig te organiseren
zijn daarbij onder andere van belang.

Vraag 6

Hoe houdt u in uw beleid rond de nabijheid van ziekenhuizen rekening met de toenemende
vergrijzing en de daarmee grotere zorgvraag?

Antwoord 6

Om de zorg ook in de toekomst toegankelijk te houden, zet het kabinet in op passende
zorg: zorg die aansluit bij wat mensen nodig hebben en op de juiste plek wordt geleverd.
Het kabinet onderkent dat de vergrijzing de komende jaren zal leiden tot een toenemende
zorgvraag. Echter, niet iedere zorgvraag vraagt om behandeling in een ziekenhuis.
Daarom zet het kabinet in op de beweging naar de voorkant, met meer aandacht voor
gezondheid en preventie, een sterke eerstelijnszorg, en nauwe samenwerking met het
sociaal domein.

Vraag 7

In welke mate is de afname van het aantal ziekenhuis- en andere zorglocaties een gevolg
van de beleidsmatige keuze om kostenefficiëntie te prioriteren?

Antwoord 7

Het Ministerie van VWS streeft naar een zorgstelsel dat voor iedereen betaalbaar,
toegankelijk en van hoge kwaliteit is. Het kan voorkomen dat zorgaanbieders bij de
inrichting van hun organisatie ook afwegingen maken over een doelmatige en efficiënte
inzet van mensen, middelen en huisvesting. Er is geen sprake van een beleidsmatige
keuze om kostenefficiëntie te prioriteren.

Vraag 8

Waar ligt volgens u de juiste balans tussen (kosten)efficiëntie van de zorg en toegankelijkheid
van zorgverlening door nabijheid?

Antwoord 8

Bij keuzes over de inrichting van de zorg is steeds een zorgvuldige afweging nodig
tussen kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid. Al deze publieke belangen zijn
van belang en moeten voldoende worden geborgd. Daarbij moet ook rekening worden gehouden
met de toenemende zorgvraag en de schaarste aan zorgprofessionals. Het is de verantwoordelijkheid
van zorgaanbieders om hun organisatie, ook financieel, gezond te houden en binnen
de geldende wettelijke kaders zelf keuzes te maken over de inrichting van hun zorgaanbod.
Zoals ook staat beschreven in de beleidsbrief VWS3 zet dit kabinet daarbij in op passende zorg en een passend zorglandschap, waarbij
basiszorg zoveel mogelijk dichtbij mensen wordt georganiseerd en specialistische zorg
waar nodig wordt geconcentreerd.

Vraag 9

Welke beleidsopties heeft u om nabije zorg zowel in dichtbevolkte steden als op afgelegen
plekken maximaal te garanderen? Wat zijn de voor- en nadelen van die opties?

Antwoord 9

Het kabinet wil dat zorgaanbieders zich zo in een regio organiseren dat inwoners de
best passende zorg op de beste plek krijgen wanneer dat nodig is. Zoals ook staat
beschreven in de eerder genoemde beleidsbrief gaat dit kabinet actiever sturen op
een passend zorglandschap. We verscherpen en verduidelijken de landelijke kaders en
minimale eisen voor zorgaanbieders. We leggen wettelijk vast dat zorgaanbieders in
samenspraak met zorginkopers verplicht zijn om constructief en gedegen deel te nemen
aan het opstellen en uitvoeren van regionale plannen voor een passend zorglandschap.
En we zorgen dat regionale plannen over het zorglandschap daadwerkelijk richting geven
aan alle zorgaanbieders in de regio. Daarmee wordt direct gestuurd op de organisatie
van zorg en op de keuzes die nodig zijn om zorg toegankelijk en toekomstbestendig
te houden. De uitwerking hiervan volgt in het eerste kwartaal van 2027.