Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Maeijer over het bericht dat VUmc in 2040 stopt als ziekenhuis en de zorgtaken naar locatie AMC gaan

Antwoord van Minister Hermans (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 21 juli
2026).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht «VUmc stopt in 2040 als ziekenhuis, zorgtaken
gaan naar locatie AMC»1 en van de strategische huisvestingsroute van Amsterdam UMC richting 2040?2

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat betekent dit voorgenomen besluit concreet voor patiënten die momenteel gebruikmaken
van de zorg op locatie VUmc?

Antwoord 2

Voor patiënten die momenteel gebruikmaken van de zorg op locatie VUmc verandert er
op dit moment niets3. Het gaat hier om een voorgenomen besluit van Amsterdam UMC, waarbij een richting
is aangegeven voor de ontwikkeling van de organisatie tot 2040. Het Amsterdam UMC
heeft laten weten dat deze richting het komende jaar verder wordt uitgewerkt in een
zogenoemd «masterplan». Pas nadat dit plan gereed is, zal duidelijk worden wanneer
en welke zorgactiviteiten worden verplaatst van locatie VUmc naar de locatie van AMC.

Het Amsterdam UMC heeft aangegeven dat het de zorg uiteindelijk wil concentreren op
één locatie, zodat voor patiënten duidelijker wordt waar zij voor hun zorg terechtkunnen
en om de kwaliteit en continuïteit van de zorg verder te versterken.

Het is aan Amsterdam UMC om de voorgenomen concentratie van de ziekenhuiszorg verder
uit te werken en daarbij de gevolgen voor patiënten, waaronder de bereikbaarheid van
de zorg, zorgvuldig te betrekken.

Het kabinet hecht eraan dat besluiten over wijzigingen in het (acute) zorgaanbod zorgvuldig
tot stand komen, waarbij alle relevante belangen in een vroeg stadium worden betrokken
en gewogen. Om de regionale dialoog tussen betrokkenen bij (mogelijke of voorgenomen)
wijzigingen in het aanbod van acute zorg en ziekenhuiszorg te bevorderen, heeft het
kabinet een handreiking opgesteld4.

In de handreiking staan adviezen om de betrokkenheid van alle belanghebbenden te borgen.
Door alle belangen te horen en te wegen en hier vroegtijdig met elkaar over in gesprek
te gaan, wordt begrip gecreëerd en worden besluiten breed gedragen in de regio. Dit
bevordert een zorgvuldig besluitvormingsproces. Bij de verdere uitwerking en eventuele
besluitvorming over wijzigingen in het (acute) zorgaanbod dient het Amsterdam UMC
uiteraard ook de daarvoor geldende wet- en regelgeving in acht te nemen. Daaronder
vallen, indien van toepassing, ook de voorschriften uit het Uitvoeringsbesluit Wkkgz
over een zorgvuldige besluitvormingsprocedure bij wijzigingen in het (acute) zorgaanbod.

Vraag 3

Begrijpt u dat patiënten, ouderen, chronisch zieken en mensen met een beperking zich
zorgen kunnen maken als een ziekenhuislocatie in hun buurt op termijn verdwijnt?

Antwoord 3

Uiteraard kan het zo zijn dat de berichtgeving over het voorgenomen besluit vragen
oproept bij patiënten, ouderen, chronisch zieken en mensen met een beperking. Tegelijkertijd
is op dit moment nog geen sprake van een uitgewerkt plan voor de verplaatsing van
zorgactiviteiten. Zoals aangegeven werkt Amsterdam UMC het voorgenomen besluit het
komende jaar verder uit. Daarna zal duidelijk worden wanneer en welke zorgactiviteiten
worden verplaatst. Voor het kabinet staat voorop dat patiënten ook tijdens eventuele
veranderingen moeten kunnen blijven rekenen op toegankelijke, kwalitatief goede en
continu beschikbare zorg. De zorgaanbieder is verantwoordelijk voor een zorgvuldige
uitvoering van dergelijke veranderingen en voor de continuïteit van zorg gedurende
het hele proces.

Vraag 4

Wat betekent het verdwijnen van de ziekenhuisfunctie op locatie VUmc voor de bereikbaarheid
van ziekenhuiszorg voor inwoners van Amsterdam-Zuid, Amstelveen en omliggende gemeenten?

Antwoord 4

Het Amsterdam UMC heeft aangegeven dat het als universitair medisch centrum (umc)
voornamelijk hoogcomplexe derdelijnszorg verleent aan patiënten die veelal vanuit
andere ziekenhuizen (de tweedelijn) worden doorverwezen. Deze patiënten komen niet
alleen uit de regio Noord-Holland en Flevoland, maar uit het hele land. Het Amsterdam
UMC heeft daarnaast toegelicht dat inwoners van Amsterdam-Zuid, Amstelveen en omliggende
gemeenten voor veel medisch-specialistische zorg ook terechtkunnen bij andere ziekenhuizen
in de regio. Voor patiënten die zijn aangewezen op de hoogcomplexe zorg van het Amsterdam
UMC wordt aangegeven dat een eventuele concentratie van de zorg op locatie AMC naar
verwachting slechts een beperkte verandering van de reistijd met zich mee zal brengen.
Ook is de spoedeisende hulp van Amsterdam UMC sinds 2024 al geconcentreerd op locatie
AMC. Dus voor de acute zorg verandert er niets ten opzichte van de situatie zoals
die sinds 2024 was.

Vraag 5

Is onderzocht hoeveel langer patiënten straks onderweg zijn naar het ziekenhuis, zowel
met de auto, het openbaar vervoer als de ambulance?

Antwoord 5

Nee, dit is (nog) niet onderzocht.

Voor wat betreft vervoer per ambulance geldt dat de spoedeisende hulp van Amsterdam
UMC sinds 2024 al geconcentreerd is op locatie AMC. Dat betekent dat patiënten al
niet meer door de ambulance naar de VUmc locatie worden gebracht.

Vraag 6

Kunt u uitsluiten dat deze concentratie van ziekenhuiszorg leidt tot langere reistijden,
langere wachttijden of minder toegankelijke zorg voor patiënten?

Antwoord 6

Het kabinet kan daar op dit moment geen uitspraken over doen. De inrichting van het
zorgaanbod en de organisatie van de zorgverlening zijn in de eerste plaats de verantwoordelijkheid
van de zorgaanbieder, in dit geval dus het Amsterdam UMC. Het is aan Amsterdam UMC
om de voorgenomen concentratie van de ziekenhuiszorg verder uit te werken en daarbij
de gevolgen voor patiënten, waaronder de bereikbaarheid van de zorg, zorgvuldig te
betrekken. Het Amsterdam UMC heeft aangegeven dat voor een beperkte groep patiënten
de reistijd naar verwachting met maximaal 30 minuten zal toenemen, terwijl voor een
andere groep patiënten de reistijd juist zal afnemen. Daarnaast heeft het ziekenhuis
laten weten dat het niet verwacht dat de voorgenomen concentratie zal leiden tot langere
wachttijden of een verminderde toegankelijkheid van de zorg. Volgens het Amsterdam
UMC biedt het samenbrengen van de patiëntenzorg op één locatie de mogelijkheid om
de beschikbare capaciteit, waaronder schaars personeel, efficiënter in te zetten en
daarmee op termijn de toegankelijkheid van de zorg te verbeteren.

Vraag 7

Klopt het dat financiële redenen, zoals te veel vierkante meters en hoge huisvestingskosten,
een belangrijke rol spelen bij dit voorgenomen besluit?

Antwoord 7

Het Amsterdam UMC heeft laten weten dat naast het verder verbeteren van de kwaliteit
en continuïteit van zorg ook de omvang van de vastgoedportefeuille, de daarmee samenhangende
huisvestings- en exploitatiekosten en duurzaamheidsdoelstellingen belangrijke redenen
zijn voor het voorgenomen besluit. Volgens het ziekenhuis maakt de huidige situatie
met twee ziekenhuislocaties het bovendien complexer om hoogcomplexe zorg te organiseren,
onder meer vanwege de schaarste aan gespecialiseerd personeel, de inzet van expertise
en voorzieningen op twee locaties en de toenemende zorgvraag van patiënten met complexe
aandoeningen. Het Amsterdam UMC heeft aangegeven dat het door de patiëntenzorg op
één locatie te concentreren de beschikbare middelen en capaciteit doelmatiger kan
inzetten, zodat meer middelen beschikbaar blijven voor de zorgverlening.

Vraag 8

Hoe voorkomt u dat betaalbaarheid, vastgoed en efficiency zwaarder gaan wegen dan
goede en bereikbare zorg voor patiënten?

Antwoord 8

Het is niet aan het kabinet om te treden in de bedrijfsvoering of strategische keuzes
van individuele zorgaanbieders. Bij keuzes over de inrichting van de zorg is steeds
een zorgvuldige afweging nodig tussen kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid.
Deze aspecten zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en moeten alle drie voldoende
worden geborgd.

Vraag 9

Hoe kijkt u terug op het eerdere verdwijnen van de spoedeisende hulp en de huisartsenpost
op locatie VUmc, juist omdat toen al zorgen bestonden over werkdruk en toegankelijkheid
van zorg?

Antwoord 9

Het kabinet vindt het belangrijk dat zorgaanbieders voortdurend nadenken over een
toekomstbestendige organisatie van hun zorgaanbod, mede gezien de toenemende zorgvraag
en de schaarste aan zorgpersoneel. Daarbij is het van belang dat keuzes zorgvuldig
worden gemaakt en dat kwaliteit, toegankelijkheid en continuïteit van zorg voor patiënten
steeds geborgd blijven. Het Amsterdam UMC heeft aangegeven dat deze overwegingen,
waaronder de werkdruk en de duurzame inzetbaarheid van schaarse zorgprofessionals,
een belangrijke rol hebben gespeeld bij de het eerdere besluit om de acute zorg te
concentreren.

Vraag 10

Hoe beoordeelt u de waarschuwing dat het door dit besluit moeilijker kan worden om
de geneeskundeopleiding van de Vrije Universiteit in stand te houden?

Antwoord 10

Het kabinet heeft begrepen dat het uitgangspunt is dat de geneeskundeopleidingen aan
beide medische faculteiten van de Universiteit van Amsterdam (UvA) en de Vrije Universiteit
Amsterdam (VU) blijven bestaan.

Vraag 11

Welke gevolgen heeft dit voorgenomen besluit volgens u voor de opleidingscapaciteit
van artsen en medisch specialisten in Amsterdam?

Antwoord 11

Het Amsterdam UMC heeft laten weten dat het voorgenomen besluit geen impact heeft
op de opleidingscapaciteit.

Vraag 12

Deelt u de zorg dat het verminderen van ziekenhuiscapaciteit onverstandig kan zijn
met het oog op de vergrijzing, waarbij de zorgvraag juist verder zal toenemen?

Antwoord 12

Het Amsterdam UMC heeft in dit verband aangegeven dat met de voorgenomen concentratie
van de ziekenhuiszorg op locatie AMC weliswaar sprake is van minder vierkante meters,
maar niet feitelijk van een afname van de ziekenhuiscapaciteit. Volgens het ziekenhuis
blijft de personele inzet behouden en biedt concentratie juist mogelijkheden om personeel
efficiënter in te zetten en meer middelen beschikbaar te houden voor de zorgverlening,
in plaats van voor vastgoed en huisvesting.

Vraag 13

Deelt u de zorg dat met het verdwijnen van ziekenhuiscapaciteit ook de beschikbare
capaciteit voor rampen, calamiteiten, infectie-uitbraken of oorlogssituaties verder
afneemt?

Antwoord 13

UMC's hebben vanuit hun wettelijke taken binnen de acute zorg en traumazorg een belangrijke
verantwoordelijkheid in de voorbereiding op en de inzet tijdens rampen, calamiteiten
en grootschalige infectie-uitbraken. Het kabinet ziet geen aanleiding om te veronderstellen
dat het voorgenomen besluit van het Amsterdam UMC leidt tot een afname van de hiervoor
beschikbare capaciteit.

Vraag 14

Welke gevolgen heeft dit voorgenomen besluit voor het zorgpersoneel op beide locaties,
en hoe wordt voorkomen dat medewerkers door onzekerheid over hun werkplek of toekomst
afhaken?

Antwoord 14

Het voorgenomen besluit van het Amsterdam UMC is een richting voor de komende 15 jaar,
dus tot 2040. Op korte termijn verandert er niets voor patiënten, medewerkers van
Amsterdam UMC of studenten.

Het is aan het Amsterdam UMC als werkgever om invulling te geven aan de gevolgen van
het voorgenomen besluit voor de medewerkers en hen daarbij zorgvuldig te betrekken.
Het Amsterdam UMC heeft laten weten dat de voorgenomen concentratie van de patiëntenzorg
op één locatie uiteindelijk moet bijdragen aan een doelmatigere inzet van zorgprofessionals
en middelen. Het ziekenhuis heeft daarbij aangegeven zich ervan bewust te zijn dat
het voorgenomen besluit onzekerheid kan meebrengen voor medewerkers, mede omdat een
deel van hen de afgelopen jaren al een verhuizing heeft meegemaakt. Volgens het Amsterdam
UMC verandert er op korte termijn niets voor de inzet van zorgprofessionals en zijn
hun kennis en inzet de komende jaren onverminderd nodig. Daarnaast heeft het ziekenhuis
aangegeven zorgprofessionals te betrekken bij de uitwerking van de plannen en medewerkers
gedurende het proces tijdig te informeren en ruimte te bieden om mee te denken over
de verdere invulling van de plannen.

Vraag 15

Heeft de cliëntenraad Amsterdam UMC al advies uitgebracht over dit voorgenomen besluit
en zo ja, kunt u dit advies met de Kamer delen? Zo nee, waarom is de cliëntenraad
nog niet om advies gevraagd?

Antwoord 15

Het Amsterdam UMC heeft laten weten dat het voorgenomen besluit gelijktijdig is voorgelegd
aan de medezeggenschapsorganen van het ziekenhuis. Het gaat hierbij naast de ondernemingsraden
ook om de verpleegkundige adviesraad (VAR), het stafconvent, de studentenraden en
de cliëntenraad. Volgens het Amsterdam UMC heeft de cliëntenraad het voorgenomen besluit
op 19 juni jl. ontvangen met het verzoek hierover advies uit te brengen. De raad van
bestuur van het Amsterdam UMC verwacht na de zomer een definitief besluit te nemen,
waarbij de adviezen van de medezeggenschapsorganen worden betrokken.

Het is aan Amsterdam UMC om te bepalen hoe wordt omgegaan met de adviezen van de medezeggenschapsorganen
en of deze openbaar worden gemaakt. Het kabinet beschikt niet over dit document.

Vraag 16

Bent u bereid de Kamer voor het definitieve besluit te informeren over de gevolgen
voor patiënten, bereikbaarheid, acute zorg, wachttijden, personeel, opleidingscapaciteit,
rampenopvang en de toegankelijkheid van ziekenhuiszorg in de regio? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord 16

Bij de verdere uitwerking en eventuele besluitvorming over wijzigingen in het (acute)
zorgaanbod dient het Amsterdam UMC de daarvoor geldende wet- en regelgeving in acht
te nemen. Daaronder vallen, indien van toepassing, ook de voorschriften uit het Uitvoeringsbesluit
Wkkgz over een zorgvuldige besluitvormingsprocedure bij wijzigingen in het (acute)
zorgaanbod, waaronder het tijdig betrekken en informeren van relevante stakeholders
en andere betrokkenen. Daarnaast werd hierboven al verwezen naar de handreiking die
het kabinet heeft opgesteld over het vroegtijdig betrekken van belanghebbenden. De
verdere uitwerking door het Amsterdam UMC vindt plaats in het eerder genoemde «masterplan»
dat naar verwachting eind 2027 gereed zal zijn. Volgens het Amsterdam UMC worden onder
meer de gevolgen voor patiënten, medewerkers, opleiden en onderzoek, de zorgcapaciteit
en de borging van de kwaliteit van zorg nog nader uitgewerkt. Ook zullen onderdelen
van de planvorming opnieuw ter advisering worden voorgelegd aan de medezeggenschapsorganen.

Vraag 17

Klopt het dat het eerder genoemde plan voor een volledig nieuwe gezamenlijke ziekenhuislocatie
voor Amsterdam UMC, waarover in 2025 werd bericht, niet langer aan de orde is? Zo
nee, welke onderdelen van dat plan spelen nog wel een rol bij de huidige strategische
huisvestingsroute?5

Antwoord 17

Het kabinet beschikt niet over informatie waaruit blijkt dat sprake is geweest van
een volledig nieuwe gezamenlijke ziekenhuislocatie van het Amsterdam UMC. Het Amsterdam
UMC heeft laten weten dat de berichtgeving waarnaar wordt verwezen betrekking had
op een idee dat destijds door een aantal (oud-)medewerkers is geopperd en niet op
een formeel plan van het ziekenhuis.