Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kostić over “Dierhouders die niet voldoen aan de zorgplicht voor de bescherming van hun dieren, maar wel vergoeding uitbetaald krijgen na wolvenaanvallen”

Antwoord van Staatssecretaris Erkens (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur)
(ontvangen 9 juli 2026) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr.
2281

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel en bijbehorende video van House of Animals waarin wordt
bericht dat een paarden- en ponyhandelaar structureel niet aan de adviesnormen voldoet
om zijn pony's te beschermen tegen wolven, maar wel 22.858 euro aan vergoedingen heeft
uitbetaald gekregen na wolvenaanvallen?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat is uw reactie op de geconstateerde problemen in het artikel en de bijbehorende
video?

Antwoord 2

Volgens het artikel zijn er bij deze houder problemen met de watervoorziening, de
afvoer van kadavers en de bescherming tegen wolvenaanvallen. Hiervan is een melding
gemaakt bij de toezichthouder. Voor het dierenwelzijn en de volksgezondheid is het
van belang dat deze zaken op orde zijn.

Vraag 3

Wat vindt u ervan dat er een dode pony in vergaande staat van ontbinding aan de rand
van het veld van de ponyhouder is gevonden (en daarna in de sloot) met een dik touw
om de enkel en dat de ponyhouder er niets van had gemerkt en er geen verklaring voor
kan geven?

Antwoord 3

Ik vind dat een zorgwekkende situatie die veel vragen oproept. Dieren verdienen goede
zorg en toezicht door de houder en in zo’n situatie mag verwacht worden dat een eigenaar
verantwoordelijkheid neemt en duidelijkheid geeft.

Vraag 4

Kunt u uitsluiten dat de pony daar dagenlang is gedumpt door de ponyhouder?

Antwoord 4

Nee.

Vraag 5

Wat vindt u ervan dat naast het stoffelijk overschot van de pony hoge drinkbakken
met te weinig water stonden, waardoor meerdere dorstige pony’s er niet bij konden?

Antwoord 5

Dit is een onacceptabele situatie. Dieren hebben toegang nodig tot een toereikende
hoeveelheid drinkbaar water

Vraag 6

Kunt u uitsluiten dat de ponyhouder pony's heeft gebruikt als lokaas? Zo ja, hoe precies?

Antwoord 6

House of Animals beschrijft in het artikel dat er een kadaver in de wei bij de pony’s
is geconstateerd. Op basis van de beschikbare informatie kan niet worden vastgesteld
dan wel worden uitgesloten of deze situatie is ontstaan met de intentie om wolven
te lokken.

Vraag 7

Is er onderzoek gedaan over het aangetroffen dierenleed en of de ponyhouder zich aan
de wet heeft gehouden? Zo ja, door wie en wat is daaruit gekomen? Zo nee, bent u bereid
onderzoek te laten uitvoeren naar deze situatie?

Antwoord 7

De NVWA heeft inspecties uitgevoerd bij deze houder en daarbij overtredingen geconstateerd
op het gebied van watervoorziening, afvoer van kadavers en het beschermen van dieren
tegen roofdieren. Hiervoor zijn interventies opgelegd en tijdens de herinspectie waren
deze onderdelen weer in orde.

Vraag 8

Welke mogelijke sancties zijn er voor zo een ponyhouder?

Antwoord 8

De NVWA heeft diverse interventies tot haar beschikking. In het bestuursrecht kan
de NVWA werken met mededelingen ter plaatse, officiële waarschuwingen, bestuurlijke
boetes of bestuurlijke maatregelen. Daarnaast kan de NVWA indien nodig kiezen om een
proces verbaal op te maken ten behoeve van een strafrechtelijk proces.

Vraag 9

Klopt het dat de genoemde ponyhouder niet voldeed aan de adviesnormen voor bescherming
van zijn dieren en toch vergoeding uitgekeerd kreeg na een wolvenaanval?

Antwoord 9

Ja.

Vraag 10

Kunt u bevestigen dat ongeveer 75 procent van de wolvenaanvallen in Friesland bij
alleen deze ponyhouder hebben plaatsgevonden?

Antwoord 10

Nee. Dit lijkt niet aannemelijk. Voor zover uit taxatierapporten die de Provincie
Friesland, na een verzoek in het kader van de Wet open overheid openbaar heeft gemaakt,
naar voren komt en volgens het artikel zijn er bij deze houder in de periode van 2021
tot en met 2025 16 schadecasussen geweest. Uit het overzicht van schademeldingen en
de afhandeling hiervan op de BIJ12-websiteblijkt dat er 444 schadecasussen door wolven
in Friesland in die periode waren.

Vraag 11

Klopt het dat bij de genoemde wolfaanvallen in de dorpen Oudehorne en Nieuwhorne de
dieren niet volgens de adviesnormen werden beschermd, maar toch vergoeding uitgekeerd
werd (tussen 2024 en 2025)? Zo nee, hoe zit het dan?

Antwoord 11

Ja, de provincies vereisen geen preventieve maatregelen om in aanmerking te komen
voor een tegemoetkoming in schade.

Vraag 12

Gaat u onderzoeken of ook in andere provincies het geval bestaat dat bij één enkele
dierhouder, of een paar dierhouders, een overgroot deel van de wolvenaanvalmeldingen
zijn gedaan? Kunt u de bevindingen met ons delen?

Antwoord 12

Nee. Het beleid voor tegemoetkomingen bij door wolven veroorzaakte schade is de bevoegdheid
van provincies. Zij beheren ook de gegevens over tegemoetkomingen in schade. Navraag
bij BIJ12 heeft aangetoond dat de organisatie geen uitspraak doet over individuele
casussen.

Vraag 13

Deelt u de mening dat in het kader van zorgplicht dierhouders in het algemeen verplicht
zijn om hun dieren voldoende te beschermen tegen predatoren, zoals de wolf?

Antwoord 13

Ja. Op grond van artikel 1.6, derde lid, Besluit houders van dieren moeten dieren
indien nodig beschermd worden tegen roofdieren, zoals wolven. Deze open norm is te
beschouwen als basiseis die bij het houden van dieren in ieder geval in acht moet
worden genomen.

Vraag 14

Deelt u de mening dat dierhouders die hier niet aan voldoen geen vergoeding zouden
mogen krijgen na een wolvenaanval? Zo nee, hoe legt u die beloning van slecht gedrag
uit?

Antwoord 14

De provincies vereisen momenteel geen preventieve maatregelen om aanspraak te kunnen
maken op een tegemoetkoming in de schade. In het Interprovinciaal Wolvenplan 2025
staat dat provincies hier vanaf volgend jaar verandering in kunnen brengen. Ik vind
dit een goed streven, en ga hierover in gesprek met de provincies. Bij de beleidsregel
die verduidelijkt hoe veehouders hun dieren kunnen beschermen tegen wolven werk daarom
ik samen met de provincies om te kijken hoe we hier invulling aan kunnen geven.

Vraag 15

Over welke instrumenten beschikt u om te controleren of dierhouders voldoen aan de
zorgplicht? Wat heeft u nodig om deze instrumenten nog beter te kunnen benutten?

Antwoord 15

De NVWA kan de huidige adviezen zoals op website van BIJ12 benutten bij de beoordeling
of een houder voldoende beschermingsmaatregelen tegen wolven heeft getroffen. Deze
preventiekit heeft echter geen juridische status en beschrijft niet in welke situaties
bescherming nodig is. De komst van de hierboven genoemde beleidsregel zal de NVWA
dus helpen om beter te kunnen beoordelen of houders hun dieren voldoende bescherming
hebben geboden.

Vraag 16

Hoe vaak wordt gecontroleerd bij dierenhouders? Hoe vaak is in de afgelopen vier jaar
gecontroleerd bij een overduidelijk risicogeval als in het artikel genoemde ponyhouder
uit Friesland en welke conclusies zijn daaruit gekomen?

Antwoord 16

In 2022 en 2023 heeft de NVWA geen inspecties uitgevoerd op de bescherming van gehouden
dieren tegen wolven. Dit heeft er mee te maken dat de terugkomst van wolven naar Nederland
een nieuwe ontwikkeling was, waar nog kennis over opgedaan moest worden en waar veehouders
zich nog op moesten aanpassen. Eind 2024 heeft de NVWA één inspectie uitgevoerd en
voor het eerst een officiële waarschuwing op dit onderwerp gegeven. In 2025 tot en
met april 2026 zijn er 9 (her)inspecties uitgevoerd. In 5 gevallen is er een overtreding
geconstateerd.

Vraag 17

Bent u het ermee eens dat onbeschermde dieren een makkelijke prooi zijn voor wolven
en dit kan veroorzaken dat de wolf terugkeert naar dezelfde plek?

Antwoord 17

Niet alle onbeschermde dieren zijn een reële prooi voor wolven. Het risico dat een
gehouden dier wordt aangevallen door een wolf is afhankelijk van verschillende factoren.
Wolven ontwikkelen ieder hun eigen voorkeuren en gedrag. Of een wolf terugkeert naar
dezelfde plek na een aanval zal dus per situatie verschillen. Daarom is het belangrijk
dat veehouders hun dieren goed beschermen, en geen kadavers laten liggen.

Vraag 18

Bent u het ermee eens dat een wolf door nalatigheid van mensen in de bescherming van
hun dieren, problematisch gedrag kan gaan vertonen zoals het wederkeren naar dezelfde
plek? Wie draagt dan volgens u de verantwoordelijkheid voor de gevolgen daarvan?

Antwoord 18

De situatie die u beschrijft valt niet onder de definitie van een probleemwolf of
probleemsituatie. Er is daarvan wel sprake indien een wolf bijvoorbeeld in dezelfde
gemeente of in een aangrenzende gemeente twee keer in twee weken landbouwhuisdieren
of niet voor het vlees of het fokken gehouden paarden of pony’s die zich bevinden
in een goed afgesloten stal of die tegen aanvallen van wolven worden beschermd door
een goed functionerend raster, heeft aangevallen en daarbij letsel heeft toegebracht.
Zoals ik in mijn antwoord op vraag 17 heb aangegeven, kan het voorkomen dat een wolf
terugkeert naar dezelfde plek. Het blijft de verantwoordelijkheid van de houder om
beschermingsmaatregelen te treffen wanneer dat nodig is.

Vraag 19

Heeft u in kaart en wat gaat u eraan doen dat mensen on- of doelbewust hun dieren
onbeschermd kunnen laten en vervolgens een hoge vergoeding kunnen krijgen voor (dodelijke)
schade aan deze dieren?

Antwoord 19

Ik vind het belangrijk dat dierhouders hun dieren goed beschermen tegen aanvallen
van wolven. Daarom steun ik via het landelijk initiatief veebescherming provinciale
activiteiten om vee beter te beschermen. Het tegemoetkomen in de schade en het beleid
om hieraan voorwaarden te verbinden, is een provinciale bevoegdheid. Zoals ik in mijn
antwoord op vraag 14 heb aangegeven, ga ik in gesprek met provincies over de tegemoetkomingen
in schade en steun ik de mogelijkheid om vanaf volgend jaar voorwaarden te verbinden
hieraan

Vraag 20

Erkent u dat een systeem waarin verwaarlozing van dieren niet wordt aangepakt, met
wolvenaanvallen als gevolg, potentieel dierhouders door middel van vergoedingen beloont
voor het overtreden van de wet?

Antwoord 20

Houders die de wet overtreden moeten in geen enkel geval beloond worden. Bij tegemoetkomingen
die provincies uitkeren na een wolvenaanval is echter geen sprake van een beloning,
maar van een tegemoetkoming in de schade. Hiermee wordt aan (een deel van) de waarde
van het dier en kosten voor bijvoorbeeld de dierenarts en het afvoeren van het kadaver
tegemoetgekomen. Volgens het Interprovinciaal Wolvenplan kunnen de provincies vanaf
volgend jaar voorwaarden stellen aan deze tegemoetkoming. Ik ga in overleg met de
provincies over deze tegemoetkomingen en de beleidsregel die de open norm voor bescherming
van vee tegen wolven invult. In de tussenliggende periode vindt er al toezicht en
handhaving plaats in het kader van deze open norm en kunnen situaties waarbij sprake
is van verwaarlozing al worden aangepakt.

Vraag 21

Bent u ermee bekend dat dieren zoals de shetlandpony, meer geld opleveren voor een
dierhouder via een uitbetaling van een vergoeding na een wolvenaanval, dan door het
dier op marktplaats (of via een andere wijze) te verkopen? Wat vindt u van deze mogelijk
perverse prikkel?

Antwoord 21

De taxatiewaarde van een gedood dier is bepalend voor de hoogte van de tegemoetkoming
in schade. De taxateur gaat bij de waardebepaling van gedode dieren uit van de door
BIJ12 vastgestelde tabellen met normwaarden. Hierin staan ook gestandaardiseerde gemiddelde
marktwaarden voor paarden en pony’s. BIJ12 laat de tabellen met normwaarden periodiek
actualiseren. In bijzondere gevallen kan (naar boven of naar beneden) afgeweken worden
van de tabel, bijvoorbeeld bij een slechte conditie van het dier. Op deze manier vindt
een realistische waardebepaling plaats. Er kan dus niet gesteld worden dat de verkoopwaarde
van een shetlandpony per definitie lager is dan de tegemoetkoming in schade voor een
dergelijke pony.

Vraag 22

Controleert u periodiek de waardetabel (die jaarlijks wordt opgesteld) op basis waarvan
de hoogte van de vergoedingen wordt bepaald?

Antwoord 22

Ik verwijs u hiervoor naar het antwoord op vraag 21.

Vraag 23

Gaat u dierhouders die niet voldoen aan de zorgplicht en zich niet aan de adviesnormen
houden in de toekomst gericht strenger controleren? Zo ja, hoe gaat u dit doen? Zo
nee, hoe gaat u dan handhaven dat er geen misbruik wordt gemaakt van de vergoedingsregeling?

Antwoord 23

Ik werk momenteel aan een beleidsregel die verduidelijkt hoe deze beschermplicht eruit
ziet. Daarmee kunnen we het toezicht en de handhaving verbeteren. Zoals ik hierboven
al heb aangegeven, is het aan de provincies om het beleid voor tegemoetkomingen in
schade zorgvuldig vorm te geven en erop toe te zien dat publieke gelden in dit kader
worden ingezet voor de juiste doeleinden.

Vraag 24

Wat vindt u van wolvenaanvallen die mogelijk tot stand zijn gekomen door nalatigheid
van dierhouders of zelfs door het uitlokken van de wolf? Bent u het met ons eens dat
dat bij kan dragen aan een vertekend beeld van het daadwerkelijke gevaar dat de wolf
vormt voor mens en dier?

Antwoord 24

Situaties met regelmatige wolvenaanvallen waartegen een houder onvoldoende beschermingsmaatregelen
neemt, moeten we zo veel mogelijk voorkomen. Ik kan het mij goed voorstellen dat deze
situaties kunnen bijdragen aan zorgen van dierhouders in de omgeving over wolven.
Daarom werk ik aan een beleidsregel die verduidelijkt wat er van dierhouders wordt
verwacht.

Vraag 25

Welke maatregelen gaat u nemen om ervoor te zorgen dat dierhouders bekend worden met
en zich gaan houden aan de adviesnormen en gaan voldoen aan de zorgplicht?

Antwoord 25

Het treffen en in stand houden van effectieve wolfwerende maatregelen vraagt aanzienlijke
inspanningen en de benodigde kennis en expertise van dierhouders. Daarom vind ik het
belangrijk dat zij hierbij goed worden ondersteund. Vanuit het Rijk zijn middelen
beschikbaar gesteld voor regionale initiatieven op het gebied van veebescherming en
de betreffende provincies bieden subsidies en advies van wolvenconsulenten voor de
aanschaf van wolfwerende maatregelen. Dierhouders maken in toenemende mate gebruik
van deze ondersteuningsmogelijkheden. Dit blijkt onder meer uit het feit dat een aantal
provincies de subsidieplafonds voor wolfwerende maatregelen meermaals hebben verhoogd.
Verder wordt via het Landelijk Informatiepunt Wolven publieksinformatie gedeeld over
wolven. Ik werk met provincies aan informatie over initiatieven omtrent veebescherming.

Vraag 26

Zou u deze vragen binnen de gestelde termijn willen beantwoorden en tenminste alvorens
het nog te plannen plenair debat over de wolf in Nederland?

Antwoord 26

Om uw vragen zorgvuldig te beantwoorden heb ik afstemming gezocht met de toezichthouders
en BIJ12. Hierdoor was er meer tijd nodig dan de gestelde termijn.