Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Keijzer over het artikel 'Kabinet trekt enkele tonnen uit voor Joodse studenten'
Vragen van het lid Keijzer (Keijzer) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over het artikel «Kabinet trekt enkele tonnen uit voor Joodse studenten» (ingezonden 18 juni 2026).
Antwoord van Minister Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen 8 juli
2026).
Vraag 1
Bent u bekend met bovenstaand artikel?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 t/m 8
Welke «centrale Joodse studentenorganisatie» heeft formeel om financiële middelen
gevraagd bij het Ministerie van OCW en welke persoon/personen heeft/hebben dit verzoek
namens deze centrale Joodse studentenorganisatie gedaan?
Wanneer is dit verzoek precies gedaan?
Welke specifieke Joodse studentenorganisaties, stichtingen en/of verenigingen zijn
aangesloten bij deze centrale Joodse studentenorganisatie?
Welk schriftelijk plan, activiteitenvoorstel of projectvoorstel lag aan de financiering
ten grondslag?
Welke concrete activiteiten, doelstellingen en beoogde resultaten waren in dit plan
opgenomen en/of welke concrete problemen moesten volgens het plan worden aangepakt?
Welk bedrag is uiteindelijk beschikbaar gesteld, aan welke rechtspersoon of persoon
zijn deze middelen toegekend en op grond van welke subsidieregeling, wettelijke bevoegdheid
of andere financieringsconstructie is dit gebeurd?
Op basis van welke criteria heeft het ministerie vastgesteld dat de indiener(s) van
het voorstel voldoende representatief waren voor de doelgroep waarvoor de middelen
bedoeld zijn?
Antwoord 2 t/m 8
In de beleidsreactie2 op het advies van de Taskforce Bestrijding Antisemitisme staat dat ik eenmalig € 350.000
beschikbaar stel voor de verbetering van de sociale veiligheid van Joodse studenten
en medewerkers. Het proces van subsidieaanvragen loopt momenteel. Tijdens het lopende
proces van een subsidieaanvraag deelt de Rijksoverheid geen informatie. Dit is een
standaardregel voor alle subsidies. Na definitieve besluitvorming, naar verwachting
na de zomer, wordt informatie hierover bekend gemaakt. Dit omvat wie een aanvraag
heeft ingediend (vraag3, wanneer het verzoek is ingediend (vraag4, welke partijen bij de indieners zijn aangesloten (vraag5, activiteiten, doelstellingen en beoogde resultaten (vraag6, het beschikbaar gestelde bedrag en toepasselijke subsidieregeling (vraag7 en criteria van het ministerie (vraag8. Openbaarmaking van het projectvoorstel is niet gebruikelijk (vraag 5).
O9 het tot nu toe gevolgde proces kan ik uw wel het volgende laten weten. Tijdens de
gesprekken met Joodse studenten en medewerkers is aan de Ministers Bruins en Moes
gevraagd of het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (hierna: OCW) activiteiten
t.b.v. de sociale veiligheid van Joodse studenten en medewerkers, financieel wil ondersteunen.
Daaropvolgend is een ambtelijke verkenning vanuit mijn ministerie gestart naar de
mogelijkheid of (resterende) middelen uit de Nationale Strategie Antisemitismebestrijding
2024–2030 (belegd bij JenV) hiervoor ingezet konden worden. Een formeel verzoek hiertoe
is door de interdepartementale commissie «Antisemitisme» goedgekeurd. Daarmee werd
€ 350.000 aan OCW toegekend voor de verbetering van de sociale veiligheid van Joodse
studenten en medewerkers in het hoger onderwijs voor de periode 2026–2028. Bij de
aanpak van de verdeling van de middelen heeft mijn ministerie zowel de Nationaal Coördinator
Antisemitisme Bestrijding (NCAB) als vertegenwoordigende Joodse organisaties betrokken.10 Ten slotte, omdat het tijdelijke middelen zijn (geen structurele), betreft het een
projectsubsidie volgens de Kaderregeling subsidies OCW.
Vraag 9
In hoeverre valt deze subsidieverstrekking onder de aanbestedingsplicht?
Antwoord 9
Subsidies vallen onder het bestuursrecht en de Algemene wet bestuursrecht (Awb), niet
onder het inkooprecht. Wanneer de Rijksoverheid een subsidie verleent, zijn de reguliere
Europese en nationale aanbestedingsregels in beginsel niet van toepassing op het verleningsproces.
Om te beoordelen of de besteding van overheidsmiddelen op de juiste wijze geschiedt
en geen staatssteun oplevert wordt – zoals gebruikelijk – bij elke ingediende aanvraag
een staatssteuncheck uitgevoerd.
Vraag 10
Bent u het ermee eens dat de Kamer voor een goede controle van de besteding van publieke
middelen volledig moet kunnen vaststellen wie het initiatief heeft genomen, wie het
plan heeft opgesteld, wie als gesprekspartner van het ministerie heeft opgetreden
en aan wie de middelen uiteindelijk zijn toegekend?
Antwoord 10
Transparantie is van belang zodat de Kamer in staat is haar controlerende taak uit
te oefenen. Zoals bij de beantwoording van vragen 2 t/m 8 genoemd, wordt na de formele
besluitvorming voldoende informatie openbaar. Bij individuele subsidieverstrekkingen
kent de Kamer geen directe operationele controle, dat betekent o.a. dat zij aan de
voorkant van processen niet gaat over de verdeling van middelen. Die exclusieve bestuursbevoegdheid
ligt bij de Minister als bestuursorgaan.
Vraag 11
Indien dat niet zo is, waarom niet? Indien dat wel zo is, waarom is dat niet gedaan?
Antwoord 11
In dit specifieke geval is van een subsidiebesluit (nog) geen sprake, slechts van
een reservering ten behoeve van verstrekking van middelen ten behoeve van Joodse studenten
en medewerkers. In algemene zin controleert de Tweede Kamer via de Grondwet en de
Comptabiliteitswet de Minister, die op haar beurt via het bestuursrecht (Awb) toezicht
houdt op de individuele subsidierelaties. De Tweede Kamer treedt dus niet op als de
bezwaarschriftcommissie of directe controleur van één of meerdere specifieke subsidieontvanger(s).
Vraag 12
Bent u zodoende bereid de volledige subsidieaanvraag, het projectplan, de begroting,
de beoordelingsstukken, de subsidiebeschikking, de verantwoordingsvoorwaarden en een
chronologisch overzicht van alle relevante contacten en besluiten te doen toekomen
aan de Kamer?
Antwoord 12
Zie mijn antwoord op vragen 2 t/m 8.
Vraag 13
Ben u ervan op de hoogte dat er in Nederland meerdere Joodse studentenorganisaties
zijn en bent u het met mij eens dat deze organisaties evengoed aanspraak zouden moeten
kunnen maken op publieke middelen?
Antwoord 13
Ja, ik ben daarvan op de hoogte. Voor wat betreft hun aanspraak verwijs ik u naar
mijn antwoord op vragen 2 t/m 8 en 10–11.
Vraag 14 en 15
Op welke wijze dienen deze organisaties hun plan/initiatief bij u onder de aandacht
te brengen?
Bent u bereid alsnog een tender uit te schrijven of een gangbare en transparante subsidieprocedure
in te richten waarop alle Joodse studentenorganisaties, die dat wensen, kunnen reageren?
Antwoord 14 en 15
Nee, zie mijn antwoord op vragen 10 en 11.
Ondertekenaars
R.M. Letschert, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap